نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات تازه جنگ آمریکا و ایران، از مواضع صریح مقام‌های سیاسی و نظامی تهران تا تحرکات دریایی در تنگه هرمز و واکنش کشورهای منطقه، نشان می‌دهد تقابل وارد مرحله‌ای حساس شده است؛ مرحله‌ای که هزینه‌های آن برای واشنگتن و متحدانش رو به افزایش است.
افزایش هزینه‌های جنگ برای ترامپ؛ توپ در زمین واشنگتن
اندیشکده مرکز سیاست بین‌الملل مستقر در واشنگتن، با بررسی تحولات اخیر و عواملی که احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران را تحت تأثیر قرار داده‌اند، تأکید کرده است که اکنون توپ در زمین دونالد ترامپ قرار دارد.
این اندیشکده تصریح کرده است که اگرچه احتمال تشدید درگیری همچنان وجود دارد، اما هزینه‌های سیاسی و اقتصادی آن برای رئیس‌جمهور آمریکا به‌شدت افزایش یافته است.
در همین راستا، پایگاه خبری اویل‌پرایس نیز با اشاره به اختلال در عرضه جهانی انرژی و پیامدهای جنگ علیه ایران، تأکید کرده است که حتی کاهش موقت قیمت نفت نیز نمی‌تواند اقتصاد آمریکا را از فشارهای تورمی نجات دهد.
از سوی دیگر، رئیس پیشین ستاد مشترک نیروهای دفاع از خود ژاپن، حمله آمریکا به ایران را مغایر با اولویت‌های اعلام‌شده در راهبرد امنیت ملی واشنگتن، به‌ویژه تمرکز بر نیمکره غربی، دانسته است.
قالیباف: ایران در وضعیت نه جنگ و نه صلح نخواهد ماند
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در نطق پیش از دستور خود با اشاره به دستاوردهای نیروهای مسلح و نیروی هوافضای سپاه تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران در وضعیت نه جنگ و نه صلح باقی نخواهد ماند.
وی با تأکید بر اینکه برای ایران تفاوتی ندارد آمریکا خواهان مذاکره باشد یا جنگ، تصریح کرد: اگر هفت شرط منطقی ایران که حاصل مجاهدت‌های ملت است پذیرفته شود، مسیر توافق باز خواهد بود؛ اما در صورت تکرار خطای آمریکا، جغرافیای نبرد را توان و اراده نیروهای مسلح ایران تعیین خواهد کرد، نه خواست واشنگتن.
قالیباف همچنین هشدار داد که دود جنگ جدید به چشم بسیاری خواهد رفت و طرف مقابل باید پیامدهای تصمیمات خود را در نظر بگیرد.
رونمایی از شهر موشکی؛ تغییر معادلات راهبردی منطقه
رئیس مجلس با اشاره به رونمایی از شهر جدید موشکی نیروی هوافضای سپاه، این دستاورد را فراتر از یک موفقیت فنی و دفاعی و نمادی از تغییر معادلات راهبردی منطقه توصیف کرد.
به گفته وی، ایجاد این مجموعه در شرایط جنگ و زیر آتش دشمن، بیانگر ظرفیت‌های دفاعی ایران است.
قالیباف همچنین با اشاره به ترکیب تجربه نسل‌های مختلف در نیروی هوافضا، نقش این مجموعه را در ایجاد بازدارندگی و تقویت امید و عزت ملت ایران و ملت‌های منطقه برجسته دانست.
تنگه هرمز؛ هشدار دریایی ایران و تحولات تازه نفتکش‌ها
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از وقوع انفجار و آتش‌سوزی در دو نفتکش در مسیر غیرمجاز جنوبی تنگه هرمز خبر داد.
بر اساس اطلاعیه سپاه، این دو شناور با خاموش کردن سامانه‌های شناسایی و موقعیت‌یاب و با حمایت ارتش آمریکا قصد عبور مخفیانه از مسیر ممنوعه را داشتند که با مین‌های دریایی برخورد کردند.
در این اطلاعیه آمده است یکی از شناورها، یک سوپرنفتکش حامل بیش از دو میلیون بشکه نفت خام بوده که پس از انفجار و آتش‌سوزی غرق شده است.
نیروی دریایی سپاه ضمن هشدار به مالکان نفتکش‌ها، شرکت‌های کشتیرانی و خدمه شناورها، نسبت به ورود به مناطق ممنوعه و نادیده گرفتن ترتیبات اعلام‌شده ایران هشدار داده است.
در همین ارتباط، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز تأکید کرد که ایران از ابتدای جنگ برای انتقال اقلام بشردوستانه از طریق تنگه هرمز اعلام آمادگی کرده و عامل اصلی وضعیت کنونی را تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌داند.
پاسخ ایران به تجاوز؛ هیچ تعرضی بدون پاسخ نخواهد ماند
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به حمله سپاه به تأسیسات نظامی آمریکا در بحرین تأکید کرد که ایران برای صیانت از امنیت و منافع ملی خود منتظر هیچ‌کس نیست و بر توانمندی‌های داخلی تکیه دارد.
وی تصریح کرد هیچ تعرض نظامی آمریکا یا دیگران علیه ایران بدون پاسخ باقی نخواهد ماند و نیروهای مسلح بر اساس تشخیص خود، شیوه و زمان پاسخ را تعیین خواهند کرد.
هم‌زمان، پدافند هوایی غرب کشور از سرنگونی یک فروند پهپاد اربیتر ۴ در نهاوند استان همدان خبر داده است.
بقائی: کشورهای همکار با متجاوزان باید پاسخگو باشند
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس درباره مسئولیت ایران و مطالبه غرامت، نسبت به بازگشایی زخم‌های تاریخی هشدار داد.
بقائی یادآور شد حمایت‌های گسترده برخی کشورهای منطقه از رژیم صدام در جنگ تحمیلی همچنان در حافظه تاریخی ایرانیان باقی مانده و پرونده این حمایت‌ها باز است.
وی با اشاره به کمک‌های تسلیحاتی، مالی، سیاسی و نظامی کشورهای منطقه به صدام، تأکید کرد برخی کشورهای منطقه در تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیز با در اختیار گذاشتن فضا، آب، خاک و امکانات خود نقش داشته‌اند.
به گفته بقائی، موارد مربوط به مشارکت و پشتیبانی این کشورها مستندسازی و از مجاری دیپلماتیک به آنها اعلام شده است.
وی با استناد به قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل، مسئولیت کشورهای مشارکت‌کننده در تجاوز را مورد تأکید قرار داد و تصریح کرد که ایران مطالبه غرامت خود را پیگیری خواهد کرد.
قطر و کشورهای عربی؛ اختلاف بر سر امنیت منطقه
وزارت خارجه قطر با انتشار موضعی درباره تحولات نظامی اخیر، ادامه حملات ایران را تشدیدی خطرناک دانسته که می‌تواند تلاش‌ها برای مهار تنش‌ها را پیچیده‌تر کند.
در مقابل، بقائی تأکید کرد کشورهای منطقه باید مسئولیت فراهم کردن امکانات و زیرساخت‌های مورد استفاده آمریکا برای حمله به ایران را بپذیرند.
هم‌زمان، وزیران امور خارجه مصر و ترکیه نیز در گفت‌وگویی درباره تحولات منطقه، بر ضرورت اولویت دادن به دیپلماسی و جلوگیری از آغاز مجدد درگیری‌های نظامی تأکید کردند.
دیپلماسی زیر سایه بی‌اعتمادی؛ تهران از حقوق هسته‌ای عقب‌نشینی نمی‌کند
بقائی با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته، تأکید کرد آمریکا دیپلماسی را از معنای واقعی خود تهی کرده و در دو نوبت، طی کمتر از ۹ ماه، از مذاکرات به‌عنوان ابزاری برای حمله و غافلگیری استفاده کرده است.
وی افزود مسئله اصلی در هر مذاکره‌ای، مستقیم یا غیرمستقیم بودن آن نیست، بلکه وجود اراده و جدیت برای پذیرش حقوق و منافع متقابل است.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین تصریح کرد ایران از حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و غنی‌سازی اورانیوم صرف‌نظر نخواهد کرد؛ حقی که به گفته وی، آلمان و فرانسه به ایران اعطا نکرده‌اند تا بتوانند آن را سلب کنند.
بقائی با انتقاد از مواضع برلین و پاریس، آنها را مغایر تعهدات پیشین این دو کشور در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ دانست.
وی همچنین تأکید کرد در شرایط کنونی هیچ بحثی درباره جزئیات موضوع هسته‌ای یا تعلیق غنی‌سازی جریان ندارد و تصمیم درباره خروج احتمالی ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای باید در چارچوب فرایند قانونی اتخاذ شود.
اختلاف تهران و آژانس؛ همکاری‌ها در انتظار تغییر شرایط
سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از گزارش‌های یک‌سویه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این رویکرد را موجب تضعیف اعتبار فنی و استقلال این نهاد دانست.
وی تأکید کرد تا زمانی که شرایط کنونی ادامه داشته باشد، انتظار تحول در همکاری‌های ایران و آژانس وجود ندارد.
بقائی در عین حال تصریح کرد تعهدات پادمانی ایران تعلیق نشده و بازرسی‌های دوره‌ای نیروگاه اتمی بوشهر طبق تعهدات مربوط و توافق دوجانبه با روسیه انجام می‌شود؛ اما بخش عمده همکاری‌ها به دلیل شرایط تحمیل‌شده متوقف مانده است.
وی همچنین گمانه‌زنی‌های مدیرکل آژانس درباره تأسیسات هسته‌ای ایران را فاقد راهکار عملی برای حل اختلافات دانست.
فشارهای سیاسی بر اسرائیل و متحدان منطقه‌ای ترامپ
در تحولی دیگر، عوز الموگ، جامعه‌شناس و پژوهشگر اسرائیلی، در کتاب جدید خود با طرح پرسش درباره امکان ادامه زندگی در سرزمین‌های اشغالی، مهاجرت را گزینه‌ای جدی برای اسرائیلی‌ها دانسته است.
وی این توصیه را ناشی از انباشت بحران‌های سیاسی، اجتماعی و امنیتی توصیف کرده است.
از سوی دیگر، واشنگتن‌پست از نگرانی عربستان، امارات و قطر درباره تحقیقات احتمالی دموکرات‌های کنگره آمریکا پیرامون معاملات مالی و روابط اقتصادی این کشورها با خانواده ترامپ خبر داده است.
هم‌زمان، سفارت ایران در آفریقای جنوبی نیز با انتشار پیامی کنایه‌آمیز خطاب به مقام‌های آمریکایی، پنهان شدن و فرار آنها از تهدیدها را به موضوعی برای تقابل رسانه‌ای و جنگ روایت‌ها تبدیل کرده است.
