نورنیوز-گروه بینالملل: در شرایطی که جنگافروزی علیه ایران و پاسخ مقتدرانه تهران به شکست انتخاباتی ترامپ و نتانیاهو انجامیده و پذیرش شروط هفتگانه راه جلوگیری از تشدید پیامدها ارزیابی میشود، انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات، مدعی شده امنیت کشورش بر توان دفاعی و صیانت از حاکمیت استوار است. او از آمادگی برای حفاظت از خاک امارات و بازدارندگی در برابر تجاوز سخن گفته و هر تعرضی را مستوجب هزینه سنگین دانسته است. قرقاش دیپلماسی و بازدارندگی را مکمل یکدیگر میخواند.
این ادعا با همراهی امارات با متجاوزان علیه ایران در جنگ رمضان و ادعای بیطرفی ابوظبی سازگار نیست. نتایج انتخابات نیز برای دلبستگان به امنیتسازی غیربومی باید درس عبرت باشد.
فروپاشی چتر امنیتی؛ پایان توهم اتکا به بیرون
جنگ رمضان ناکارآمدی چتر امنیتی اجارهای را آشکار کرد؛ چتری که کشورهای وابسته با خرید سالانه صدها میلیارد دلار تسلیحات آمریکایی برای خود تصور میکردند. این کشورها انبار تسلیحاتی آمریکا شدند، اما واشنگتن نشان داد امنیت اسرائیل برایش اهمیت دارد، نه دیگران. فروپاشی پایگاههای آمریکایی با وجود دهها میلیارد دلار هزینه، ناتوانی آمریکا در تأمین امنیت حتی پایگاههای خود را ثابت کرد.
امارات میلیاردها دلار سلاح آمریکایی خریده و میزبان تسلیحات صهیونیستی، از جمله گنبد آهنین، شده است. این کشور و برخی دولتهای عربی، با وجود ادعای آمادگی، جرئت نداشتند حریم خود را برای حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در اختیار آنان بگذارند؛ زیرا از هزینههای سنگین آن آگاه بودند. حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاهها و منافع متجاوزان این هزینهها را آشکار کرد. کارنامه امارات در یمن نیز توهم امنیت اجارهای را نشان میدهد.
شکست ترامپ و نتانیاهو؛ هشدار به شرکای منطقهای
در انتخابات کنست و میاندورهای کنگره آمریکا، نتانیاهو در مسیر حذف از قدرت قرار گرفت و ترامپ و جمهوریخواهان در هر دو مجلس شکست سنگینی خوردند. نقطه مشترک این شکستها، پیامدهای جنگافروزی علیه ایران است. امارات و برخی سران منطقه به این دو دل بسته بودند و برای ماندنشان در قدرت، میزبانی از نتانیاهو، مشارکت در تحریمها و محاصره دریایی ایران و حتی همراهی با تجاوز را پذیرفتند؛ اما اکنون با تبعات آن روبهرو هستند.
این سرنوشت نشان میدهد بازی در زمین قدرتهایی که در جامعه خود جایگاه باثباتی ندارند، تضمین منافع دیگران نیست. ترامپی که مردم آمریکا و حتی جمهوریخواهان از او فاصله میگیرند، حامی قابل اعتماد منطقه نخواهد بود. همراهی امارات با چنین بازیگرانی هزینهساز است.
تهران؛ مسیر شکلگیری امنیت بومی منطقه
بسیاری از کشورهای منطقه برخلاف قرقاش، در پی بومیسازی امنیت و بهرهگیری از ظرفیتهای ایران هستند. نشست تهران با حضور مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان و تأکید بر مقابله با رژیم صهیونیستی بهعنوان دشمن مشترک، گواه این رویکرد است.
اگر امارات خواهان امنیت تازه است، باید بهجای نسخهنویسی برای تسلیم ایران، ادعاهای واهی درباره تمامیت ارضی کشورمان و میزبانی از رژیم صهیونیستی، رفتار خود را تغییر دهد. این تغییر زمینه پیوستن ابوظبی به جمع امنیتسازان بومی را فراهم میکند. امارات نمیتواند مدعی امنیت بومی باشد و همزمان نشست کشورهای همسایه خلیج فارس و دریای عمان را که به ابتکار تهران و مسقط و با محوریت تنگه هرمز در دستور کار بود، برهم بزند.
هزینه همپیمانی با متجاوز؛ بازدارندگی ایران تغییر کرده است
قرقاش مدعی تضعیف توان ایران بر اثر جنگ شده؛ ادعایی مشابه مواضع ترامپ و نتانیاهو. حال آنکه مقامهای نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ظرفیتسازی تازه ایران اذعان داشتهاند. اقتدار ایران در مدیریت تنگه هرمز و تأثیر آن بر بازارهای مالی جهان نیز ادعای تضعیف کشور را بیاعتبار میکند.
ایران بر همزیستی برادرانه با همسایگان تأکید داشته، اما تجاوز دشمنان و همراهی برخی کشورها شرایط را تغییر داده است. ایران محدودیت برد موشکهای خود را برداشته و برای تنبیه متجاوز و همراهانش محدودیت جغرافیایی قائل نیست. دوران صبر راهبردی پایان یافته و بازدارندگی مقتدرانه محور رفتار ایران است؛ کشورهایی که حریم خود را در اختیار متجاوز بگذارند، ممکن است هدف مشروع ایران باشند.
قرقاش باید بداند امنیت پایدار با خرید سلاح و میزبانی از سامانههای بیگانه حاصل نمیشود؛ راه آن احترام به حاکمیت همسایگان و مشارکت در سازوکارهای امنیتی بومی است. پایان دادن به سیاستهای مداخلهجویانه و همسویی با متجاوزان در معادلات منطقهای نیز ضرورتی اجتنابناپذیر است.