نورنیوز-گروه بین‌الملل: نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در حالی اعلام شد که جمهوری‌خواهان با شکستی سنگین مواجه شدند؛ شکستی که ریشه اصلی آن را باید در رفتارها، تصمیمات و رویکردهای دونالد ترامپ جست‌وجو کرد. در واقع، حزب جمهوری‌خواه با تکیه بر شخص ترامپ و تقدم دادن به خواسته‌های فردی او بر مطالبات جامعه و حتی منافع حزبی، زمینه‌ساز وضعیتی شد که اکنون پیامدهای آن در نتایج انتخابات آشکار شده است. با این حال، نکته‌ای مهم درباره ابعاد این شکست وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته و می‌تواند تصویر واقعی‌تری از میزان افول جایگاه جمهوری‌خواهان و شخص ترامپ ارائه دهد.
شکست محدود در سنا؛ واقعیت بزرگ‌تر در پس آمار انتخابات
در انتخابات میان‌دوره‌ای، تنها برای ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی مجلس سنا رأی‌گیری شد. بنابراین، نتایج اعلام‌شده صرفاً بازتاب‌دهنده وضعیت بخشی از کرسی‌های این مجلس است، نه تمام ظرفیت انتخاباتی آن. اگر همین نسبت و روند را به کل ۱۰۰ کرسی تعمیم دهیم، ابعاد شکست جمهوری‌خواهان به‌مراتب سنگین‌تر و حتی فاجعه‌بارتر از آن چیزی خواهد بود که در نتایج رسمی منعکس شده است.
در مجلس نمایندگان نیز دموکرات‌ها توانستند با کسب بیش از ۲۴۰ کرسی، تصویری روشن از عمق نارضایتی جامعه آمریکا نسبت به عملکرد دولت ترامپ ارائه کنند. این وضعیت در کنار نظرسنجی‌هایی که از سقوط محبوبیت ترامپ به زیر ۳۰ درصد و مخالفت نزدیک به ۸۰ درصد آمریکایی‌ها با سیاست‌های او، از جمله جنگ با ایران، حکایت دارد، معنای روشن‌تری پیدا می‌کند. بر این اساس، محدود بودن تعداد کرسی‌های مورد رقابت در سنا را باید عاملی دانست که مانع از نمایان شدن کامل ابعاد شکست جمهوری‌خواهان شد. اگر تمامی کرسی‌ها در معرض رأی مردم قرار می‌گرفت، به‌احتمال زیاد نتیجه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر برای حزب حاکم و شخص ترامپ رقم می‌خورد.
جمهوری‌خواهان؛ قربانیان قمار سیاسی با ترامپ
ترامپ زمانی با صراحت مدعی بود که مردم باید هنگام رأی دادن احساس کنند نام او روی برگه‌های رأی درج شده است. آمریکایی‌ها نیز عملاً همین کار را کردند؛ با این تفاوت که نتیجه، شکست جمهوری‌خواهان بود. این شکست را نه می‌توان صرفاً به حمایت از دموکرات‌ها نسبت داد و نه باید از ریشه اصلی آن، یعنی اعتراض عمومی به سیاست‌های ترامپ، غافل شد.
بخش مهمی از این نارضایتی به شرایط اقتصادی و به‌ویژه پیامدهای جنگ‌افروزی آمریکا علیه ایران بازمی‌گردد. افکار عمومی آمریکا از یک سو بر این باور است که این جنگ بیش از آنکه در خدمت منافع ملی آمریکا باشد، در راستای خواسته‌های رژیم صهیونیستی شکل گرفته و از سوی دیگر، پیامدهای آن، به‌ویژه مدیریت ایران بر تنگه هرمز و تأثیر آن بر بازار انرژی، افزایش هزینه‌های زندگی و فشار اقتصادی بر خانوارهای آمریکایی را به دنبال داشته است.
افزون بر این، فقدان اجماع جهانی و نادیده گرفتن چارچوب‌های سازمان ملل در این جنگ، اعتبار بین‌المللی آمریکا را نیز با چالش مواجه کرده است. مجموعه این عوامل نشان می‌دهد که نتیجه انتخابات کنگره، فراتر از جابه‌جایی کرسی‌های حزبی، بیانگر فاصله گرفتن جامعه آمریکا از ترامپیسم و الگوی سیاسی مبتنی بر جاه‌طلبی‌های فردی ترامپ است. از این منظر، وزن تحولات مرتبط با ایران در معادلات داخلی آمریکا نیز دیگر قابل انکار نیست؛ چراکه مقاومت و توانمندی بومی ایران، هزینه‌هایی را به سیاست‌های جنگ‌طلبانه واشنگتن تحمیل کرده که بازتاب آن به عرصه سیاست داخلی آمریکا رسیده است.
فاصله گرفتن جمهوری‌خواهان از ترامپ؛ آغاز یک گسست سیاسی
شواهد نشان می‌دهد جمهوری‌خواهان برای حفظ موقعیت و بقای سیاسی خود، بیش از هر زمان دیگری به فاصله گرفتن از ترامپ نیاز دارند. رفتارهای ونس، معاون رئیس‌جمهور، و شماری از چهره‌های جمهوری‌خواه، حتی تد کروز، نشان می‌دهد مخالفت با تداوم جنگ علیه ایران، اولویت دادن به معیشت و شرایط داخلی آمریکا و حتی انتقاد از رژیم صهیونیستی، در حال تبدیل شدن به رویکردی جدی در درون این حزب است.
در همین چارچوب، کارولین لویت، سخنگوی سابق کاخ سفید، نیز با افشاگری درباره دلایل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای تأکید کرده است که ترامپ دیگر نباید در صدر اولویت‌های حزب قرار داشته باشد و تمرکز باید به بحران معیشت و کاهش قدرت خرید مردم معطوف شود. این مواضع نشان می‌دهد مسئله ترامپ دیگر صرفاً اختلاف‌نظر بر سر برخی سیاست‌ها نیست؛ بلکه به چالشی برای آینده و هویت سیاسی جمهوری‌خواهان تبدیل شده است.
شخصی که روزگاری عامل بسیج رأی‌دهندگان معرفی می‌شد، اکنون می‌تواند به مهم‌ترین عامل ریزش آرای حزب خود تبدیل شود.
از تغییر رژیم در جهان تا بحران مشروعیت در خانه
نتیجه انتخابات آمریکا حامل پیام روشنی برای کسانی است که همچنان به توافق با واشنگتن و تأمین منافع از مسیر همراهی با ترامپ امید بسته‌اند. رئیس‌جمهوری که حتی در میان مردم کشورش و هم‌حزبی‌های خود با مخالفت فزاینده مواجه است و در جریان مذاکرات با ایران نیز بارها با نقض الزامات دیپلماسی، بی‌اعتمادی به تعهدات آمریکا را تشدید کرده، نمی‌تواند تکیه‌گاهی قابل اتکا برای تحقق اهداف دیگران باشد.
ترامپی که روزگاری تغییر رژیم در کشورهای مختلف، از جمله ایران، را دنبال می‌کرد، اکنون با نوعی تغییر در معادلات سیاسی داخلی کشور خود مواجه شده است. رأی مردم علیه جمهوری‌خواهان، اعتراض به سیاست‌های او و فاصله‌گیری چهره‌های شاخص حزب از رویکردهایش، همگی نشانه‌های یک گسست عمیق سیاسی است.
واقعیت آن است که آمریکا امروز با نه بزرگ جامعه خود به ترامپیسم مواجه شده است؛ جریانی که خودشیفتگی، یک‌جانبه‌گرایی و جاه‌طلبی‌های فردی رهبر آن، نه‌تنها معادلات جهانی، بلکه منافع و ثبات داخلی آمریکا را نیز به مخاطره انداخته است. شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان را باید نشانه‌ای از آغاز همین تغییر دانست؛ تغییری که اگر ادامه یابد، می‌تواند جایگاه ترامپ را در ساختار سیاسی آمریکا بیش از پیش متزلزل کند.
