نورنیوز-گروه اجتماعی: نجمه حاجیانی روز دوشنبه متخصص علوم تغذیه با اشاره به افزایش گرایش به استفاده از آمپول‌های لاغری اظهارکرد: داروهای مؤثر بر گیرنده‌های «جی‌ال‌پی‌وان» ابتدا برای کنترل دیابت تولید شدند، اما مشاهده تأثیر آنها بر کاهش اشتها و وزن، زمینه گسترش استفاده از این داروها در درمان چاقی را فراهم کرد.
وی افزود: این داروها با کمک به کنترل اشتها، کند کردن تخلیه معده و افزایش احساس سیری، رعایت برنامه غذایی را آسان‌تر می‌کنند؛ بنابراین نباید آنها را جایگزین رژیم غذایی، ورزش و اصلاح سبک زندگی دانست.
این متخصص تغذیه تأکید کرد: تمایل به رسیدن سریع‌تر به وزن مطلوب، نباید افراد را به سمت مصرف دارویی سوق دهد که ممکن است برای شرایط بدنی آنها مناسب نباشد.
هر فرد دارای اضافه‌وزن، نامزد مصرف داروی لاغری نیست
حاجیانی گفت: افرادی که اضافه‌وزن محدودی دارند و می‌توانند با اصلاح تغذیه و فعالیت بدنی وزن خود را کاهش دهند، نباید برای رسیدن سریع‌تر به تناسب اندام سراغ این داروها بروند؛ زیرا ممکن است زیان مصرف برای آنها بیش از منفعت آن باشد.
وی افراد دارای شاخص توده بدنی بالا و مبتلایان به بیماری‌های همراه با چاقی را از گروه‌های نیازمند بررسی برای درمان دارویی عنوان کرد و افزود: در ارزیابی اولیه باید مشخص شود فرد پیش‌تر چه اقداماتی برای کاهش وزن انجام داده و چرا برنامه‌های قبلی او موفق نبوده‌است.
این متخصص تغذیه ادامه داد: انتخاب نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان باید متناسب با وضعیت هر فرد انجام شود و نمی‌توان نسخه یکسانی برای همه مراجعه‌کنندگان در نظر گرفت.
بررسی سوابق بیماری و داروهای مصرفی ضروری است
حاجیانی با تأکید بر ضرورت ارزیابی پیش از شروع درمان اظهار کرد: بررسی قند و چربی خون، آنزیم‌های کبدی، عملکرد کلیه و کمبودهای تغذیه‌ای، در کنار دریافت شرح حال و سوابق بیماری، به تصمیم‌گیری درباره مناسب بودن درمان کمک می‌کند.
وی افزود: سابقه شخصی و خانوادگی برخی بیماری‌های تیروئید، مشکلات پانکراس و وضعیت کیسه صفرا نیز باید در ارزیابی بالینی مورد توجه قرار گیرد و در صورت وجود یافته مشکوک، بررسی‌های تکمیلی انجام شود.
این متخصص تغذیه با اشاره به اهمیت بازبینی داروهای همزمان گفت: افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون باید تحت نظر پزشک باشند؛ زیرا در جریان درمان و کاهش وزن، ممکن است نیاز آنها به دارو تغییر کند و ادامه مصرف بدون ارزیابی، خطر افت قند یا فشار خون را به همراه داشته باشد.
حاجیانی همچنین بر لزوم توجه ویژه به وضعیت زنان باردار، شیرده و افرادی که قصد بارداری دارند تأکید کرد و گفت: برنامه کاهش وزن این افراد باید با نظر پزشک و هماهنگ با مراقبت‌های بارداری یا درمان ناباروری تنظیم شود.
شروع درمان با دوز بالا، راه میان‌بر نیست
وی با انتقاد از توصیه‌های غیرتخصصی درباره افزایش مقدار دارو اظهار کرد: اینکه به فردی با وزن بالا توصیه شود درمان را از دوز بالاتر آغاز کند تا زودتر نتیجه بگیرد، رویکرد درستی نیست. شروع درمان و تغییر دوز باید بر اساس دستور مصرف دارو، میزان تحمل و وضعیت بیمار انجام شود.
حاجیانی تهوع، اسهال، یبوست، دل‌درد و دل‌پیچه را از مشکلات گوارشی مطرح در مصرف این داروها دانست و افزود: تداوم علائم گوارشی می‌تواند موجب کم‌آبی، اختلال در دریافت مواد مغذی و ضعف شدید شود و نباید بدون پیگیری رها شود.
وی تأکید کرد: هدف درمان، کاهش وزن سالم است، نه پایین آوردن عدد ترازو به هر قیمت. کاهش وزن سریع و تغذیه نامناسب می‌تواند با از دست رفتن توده عضلانی همراه باشد؛ در حالی که حفظ عضله برای توان جسمی و سوخت‌وساز بدن اهمیت دارد.
این متخصص تغذیه افزود: برنامه غذایی متناسب، دریافت کافی مواد مغذی و فعالیت بدنی باید در کنار درمان دارویی دنبال شود تا کاهش وزن با کمترین آسیب همراه باشد.
نگرانی از مصرف بدون ارزیابی داروی لاغری در بوشهر
حاجیانی با اشاره به مشاهدات خود از مراجعه افراد برای تهیه آمپول‌های لاغری گفت: آنچه درباره مصرف این داروها در بوشهر نگران‌کننده‌است، استفاده بدون بررسی کافی، بدون برنامه غذایی و بدون پیگیری منظم وضعیت سلامت است.
وی افزود: گاهی افرادی که گزینه مناسبی برای درمان نیستند، تحت تأثیر توصیه اطرافیان یا تبلیغات فضای مجازی دارو مصرف می‌کنند و دچار عارضه می‌شوند؛ در مقابل، برخی بیماران واجد شرایط نیز با شنیدن همین تجربه‌ها، از درمانی که ممکن است برای آنها مفید باشد فاصله می‌گیرند.
این متخصص تغذیه با انتقاد از نقش‌آفرینی افراد غیرمتخصص در تصمیم‌های درمانی مردم اظهار کرد: ورود دارو به بازار باید با آموزش عمومی، اطلاع‌رسانی روشن و نظارت همراه باشد؛ نه اینکه تبلیغات و توصیه‌های غیرعلمی، مسیر مصرف آن را تعیین کند.
وی بر ضرورت رعایت ضوابط عرضه دارو تأکید کرد و افزود: تصمیم‌گیری درباره درمان چاقی فقط از طریق فروش دارو اشتباه محض است این امر باید بر پایه سلامت بیمار و ارزیابی تخصصی باشد.
پیگیری درمان، به اندازه شروع آن اهمیت دارد
حاجیانی گفت: رسیدن به وزن مطلوب به معنای پایان نیاز به مراقبت نیست. ادامه، تغییر یا قطع درمان باید با نظر پزشک انجام شود و فرد در طول این مسیر از نظر وضعیت تغذیه، عوارض احتمالی و حفظ وزن پیگیری شود.
وی افزود: اگر انتخاب‌های غذایی و عادت‌های روزانه اصلاح نشود، اتکا به آمپول به‌تنهایی نمی‌تواند نتیجه پایدار ایجاد کند، برخی افراد علاوه بر آموزش تغذیه، برای تغییر رفتارهای خوردن به حمایت روان‌شناختی نیاز دارند.
این متخصص تغذیه تأکید کرد: داروهای کاهش وزن می‌توانند برای بیماران مناسب، بخشی مؤثر از درمان چاقی باشند، اما مصرف خودسرانه آنها سلامت را به خطر می‌اندازد. مردم نباید ارزشمندترین دارایی خود، یعنی سلامتی را، فدای کاهش وزن سریع کنند.
