نورنیوز-گروه سیاسی: تنگه هرمز بار دیگر به یکی از مهم‌ترین کانون‌های تحولات جنگ آمریکا و ایران تبدیل شده است. روابط عمومی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد یک نفتکش که با خاموش کردن سامانه‌های ردیابی قصد عبور از منطقه ممنوعه در شرق تنگه هرمز را داشت، ظهر سه‌شنبه شناسایی شد؛ این شناور به گفته ارتش، دچار آسیب و حریق شده بود.
نیروی دریایی ارتش با تأکید بر رصد رفت‌وآمد شناورها در شرق تنگه هرمز، دریای عمان و محدوده دریای عرب، از کشتی‌ها خواست تجهیزات الکترونیکی و سامانه‌های ردیابی خود را خاموش نکنند و برای عبور ایمن با نیروهای مسلح ایران هماهنگی داشته باشند.
این خبر در شرایطی منتشر شده که سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از ثبت چند حادثه دریایی در تنگه هرمز و دریای عمان خبر داده است. بر اساس گزارش منتشرشده در مطالب ارسالی، این سازمان طی ۲۴ ساعت شش حادثه را ثبت کرده؛ موضوعی که بر نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در آبراه‌های راهبردی منطقه افزوده است.
هم‌زمان، فرمانده نیروی دریایی سپاه خبر داد آمریکا برای عبور شمار محدودی از نفتکش‌ها از تنگه هرمز، از امکانات نظامی خود استفاده می‌کند. در مقابل، مقام‌های آمریکایی بر ضرورت تضمین آزادی کشتیرانی تأکید دارند. اختلاف دیدگاه تهران و واشنگتن درباره نحوه عبور کشتی‌ها، همچنان یکی از محورهای اصلی تنش است؛ موضوعی که پیامدهای آن می‌تواند به هزینه حمل‌ونقل دریایی، بیمه کشتی‌ها و بازار جهانی انرژی منتقل شود.
مواضع تهران و واشنگتن؛ از مذاکرات تا تهدیدهای نظامی
در عرصه دیپلماسی، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با خبرگزاری ریانووستی تأکید کرد که از نگاه تهران، این آمریکا است که باید در مذاکرات انعطاف نشان دهد. او با اشاره به آنچه نقض تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از سوی طرف مقابل خواند، گفت واشنگتن باید برای اصلاح وضعیت و بازگشت به تعهدات خود اقدامات جبرانی انجام دهد.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اظهاراتی تازه مدعی شد جنگ با ایران ممکن است به‌زودی پایان یابد. او همچنین گفت شاید آمریکا در هدف قرار دادن رهبران ایران زیاده‌روی کرده باشد و باید در مراحل ابتدایی تشدید تنش متوقف می‌شد. این اظهارات در کنار ادعاهای دیگر ترامپ درباره توان نظامی ایران، موضع‌گیری‌های سیاسی واشنگتن را بار دیگر در کانون توجه قرار داده است.
با این حال، گزارش وال‌استریت ژورنال از آماده‌سازی ایران برای احتمال حملات جدید آمریکا حکایت دارد. این روزنامه به نقل از منابع خود مدعی شده تهران در حال تقویت برخی مواضع دفاعی است و درباره گسترش دامنه پاسخ احتمالی به کشورهای منطقه هشدار داده است. این ادعاها به‌طور مستقل در مطالب ارسالی تأیید نشده‌اند و باید در چارچوب گزارش رسانه‌ای ارزیابی شوند.
در همین حال، مارکو روبیو و وزیر خارجه انگلیس درباره امنیت دریایی در تنگه هرمز گفت‌وگو کرده‌اند. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد دو طرف بر همکاری برای تضمین عبورومرور دریایی تأکید داشته‌اند؛ موضعی که نشان می‌دهد امنیت کشتیرانی همچنان در دستور کار کشورهای غربی قرار دارد.
گسترش تنش به یمن و رایزنی کشورهای منطقه
تحولات یمن نیز بر پیچیدگی شرایط منطقه افزوده است. پرس‌تی‌وی گزارش داده نیروهای انصارالله کنترل منطقه وادی‌الدباب را به دست گرفته و به محدوده نقطه الحنجر در ورودی غربی شهر تعز رسیده‌اند. این گزارش در شرایطی منتشر شده که درگیری‌ها میان انصارالله و نیروهای مخالف این گروه، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای دریایی و گسترش بحران را افزایش داده است.
انصارالله همچنین در واکنش به حملات اعلام‌شده ائتلاف به رهبری عربستان سعودی علیه اهدافی در صنعا، درباره چند مرکز در عربستان هشدار تخلیه صادر کرده است. در اطلاعیه منتسب به این گروه، دفتر مرکزی آرامکو در دمام، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض و یک پالایشگاه آرامکو در ریاض به‌عنوان مکان‌های مورد اشاره معرفی شده‌اند.
در پی این تحولات، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در تماس با محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، حملات انصارالله به این کشور را محکوم و بر حمایت آنکارا از ریاض تأکید کرد. در مقابل، گزارش هاآرتص مدعی است بنیامین نتانیاهو در تلاش است با میانجی‌گری آمریکا، زمینه مداخله اسرائیل در درگیری با انصارالله را فراهم کند؛ اما بن‌سلمان با این طرح موافق نیست. این گزارش نیز به نقل از منابع آگاه منتشر شده و موضع رسمی تأییدشده‌ای از سوی طرف‌های مورد اشاره در مطالب ارسالی ارائه نشده است.
هم‌زمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، در تماس تلفنی درباره تحولات منطقه و راه‌های کاهش تنش گفت‌وگو کردند. وزیر خارجه مصر بر توقف حملات به عربستان و بازگشت تهران و واشنگتن به مسیر مذاکره تأکید کرده است. امیر قطر نیز با اشاره به اختلال در صادرات انرژی این کشور، گفت دوحه در تلاش‌ها برای برقراری آتش‌بس و بازگشایی گذرگاه‌های آبی مشارکت داشته است.
هشدار قالیباف درباره اقتصاد و سناریوهای پیش‌رو
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در نشست مشترک مسئولان اقتصادی دولت و مجلس بر ضرورت تدوین سناریوی روشن برای شش ماه آینده تأکید کرد. او گفت ارزیابی دقیق شرایط و ایجاد فهم مشترک میان نهادهای تصمیم‌گیر برای مدیریت وضعیت اقتصادی ضروری است.
قالیباف معیشت مردم و نیروهای مسلح را دو اولویت مهم دانست و تأکید کرد فشارهای ناشی از جنگ و تحریم نباید بیش از پیش بر سفره خانوارها اثر بگذارد. او همچنین جنگ اقتصادی را یکی از مهم‌ترین محورهای فشار علیه کشور توصیف کرد و خواستار هماهنگی بیشتر دولت و مجلس در تصمیم‌گیری، تأمین مواد اولیه، جبران خسارت‌ها و حمایت از تولید شد.
از سوی دیگر، گفت‌وگوی تلفنی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و محمد بن‌زاید آل نهیان، رئیس امارات، درباره مسائل منطقه خلیج فارس و چشم‌انداز حل‌وفصل بحران، نشان‌دهنده ادامه رایزنی‌ها میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد بحران تنها به عرصه نظامی محدود نمانده و امنیت دریایی، بازار انرژی، روابط کشورهای منطقه و وضعیت اقتصادی ایران را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در حالی که مواضع تهران و واشنگتن همچنان فاصله قابل‌توجهی دارد، ادامه تماس‌های دیپلماتیک می‌تواند در تعیین مسیر تحولات آینده نقش مهمی داشته باشد؛ هرچند از اطلاعات منتشرشده نمی‌توان درباره زمان یا نتیجه احتمالی مذاکرات با قطعیت داوری کرد
