نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات جنگ میان ایران و آمریکا وبا پاسخ واشنگتن به طرح ایران وارد مرحله تازه ای شده است. این در شرایطی است که تحولات تنگه هرمز همچنان در مرکز تحولات منطقه قرار دارد و همزمان رایزنیهای غیرمستقیم تهران و واشنگتن با میانجیگری کشورهای منطقه ادامه یافته است. در تازهترین تحول، ایران اعلام کرده پاسخ آمریکا به پیشنهاد هفتروزه خود را دریافت کرده است؛ موضوعی که میتواند مسیر مذاکرات درباره آتشبس، تحریمها و وضعیت تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار دهد. رویترز نیز دریافت این پاسخ از سوی عباس عراقچی و ادامه تلاشهای قطر برای نزدیک کردن مواضع دو طرف را گزارش کرده است.
پاسخ آمریکا به طرح هفتروزه رسید
سخنگوی دولت اعلام کرده است که عباس عراقچی در جلسه هیئت دولت از دریافت پیشنهاد آمریکا خبر داده است. بر اساس گزارش رویترز، وزیر امور خارجه ایران پاسخ واشنگتن به طرح «هفتروزه» را از طریق میانجیهای قطری دریافت کرده و قرار است درباره آن در تهران گفتوگو شود. این طرح پیشتر از سوی ایران ارائه شده و هدف آن ایجاد یک مسیر اعتمادسازی، بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات عنوان شده بود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، اختلاف اصلی دو طرف در مرحله کنونی بیشتر بر سر ترتیب اجرای اقدامات متمرکز است. طرح ایران بازگشایی هرمز را در چارچوب مجموعهای از اقدامات متقابل دنبال میکند و مذاکرات هستهای نیز در ادامه آن قرار میگیرد. رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند که قطر همچنان در حال انتقال پیام میان تهران و واشنگتن است.
تنگه هرمز همچنان در مرکز بحران
همزمان با تحرکات دیپلماتیک، گزارشهایی از حوادث جدید در تنگه هرمز منتشر شده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده سه کشتی، شامل یک نفتکش، یک کشتی حمل گاز طبیعی مایع و یک شناور دیگر، در روز سهشنبه هدف «پرتابههای ناشناس» قرار گرفتهاند. جزئیات بیشتری درباره عامل این حوادث اعلام نشده است.
این تحولات در حالی رخ داده که سخنگوی سپاه نیز از تداوم درگیریهای نظامی در تنگه هرمز خبر داده و گفته است در هر ۲۴ ساعت، درگیریهایی در این منطقه جریان دارد. به گفته او، نیروهای مسلح ایران با برخی شناورها مقابله کردهاند و آمریکا نیز در مدت اخیر به این اقدامات واکنش نظامی نشان نداده است.
از سوی دیگر، گزارش بلومبرگ درباره برنامه امارات برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز، از سرمایهگذاریهای گسترده ابوظبی در مسیرهای جایگزین حکایت دارد. بر اساس این گزارش، صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری تحت مدیریت ولیعهد ابوظبی در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای راهبرد موسوم به «هرمز صفر» است و احتمال سرمایهگذاری دهها میلیارد دلاری در زیرساختهای بندری خارج از تنگه مطرح شده است.
چین خواستار بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد شد
در سطح دیپلماتیک، چین بار دیگر بر راهکار سیاسی برای پایان دادن به جنگ تأکید کرده است. گائو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، اعلام کرده پکن امیدوار است ایران و آمریکا صلح را انتخاب کنند، بار دیگر به تفاهمنامه اسلامآباد متعهد شوند و مذاکرات و گفتوگوها را هرچه سریعتر از سر بگیرند.
مسعود پزشکیان نیز در اظهاراتی با اشاره به تصمیمات اتخاذشده در شورای عالی امنیت ملی، گفته است تمام تلاش دولت برای به سرانجام رساندن تفاهمنامه اسلامآباد ادامه خواهد داشت. او تأکید کرده است که این تفاهمنامه باید بر مبنای راهبرد «برد-برد» باشد و هدف ایران بازگرداندن صلح، امنیت و آرامش به جامعه و منطقه است.
همزمان، سخنگوی وزارت دفاع نیز اعلام کرده ایران همواره بر پایان درگیری و برقراری صلح تأکید داشته، اما دفاع از حقوق، امنیت و منافع کشور را نیز وظیفه خود میداند. به گفته او، در صورت پذیرش شرایط و حقوق مشروع ایران از سوی طرف مقابل، مسیر برای پایان درگیری فراهم خواهد شد.
تحولات منطقهای؛ از امارات تا خروج آمریکا از عراق
در کنار مذاکرات ایران و آمریکا، سفر بنیامین نتانیاهو به امارات و دیدار او با محمد بن زاید نیز در کانون توجه قرار گرفته است. سیانان به نقل از یک منبع اسرائیلی مدعی شده بخش مهمی از گفتوگوهای نتانیاهو در ابوظبی درباره ایران بوده است؛ ادعایی که جزئیات آن از سوی طرفهای مربوطه به صورت مستقل تأیید نشده است.
در همین حال، یک مقام ارشد سعودی به رویترز گفته است نتانیاهو در جریان سفر خود به امارات با هیچ مقام سعودی دیدار نکرده است؛ موضوعی که برخی گزارشهای قبلی درباره حضور مقام سعودی در این دیدار را رد میکند.
از سوی دیگر، خروج نیروهای نظامی آمریکا از پایگاههای این کشور در عراق نیز همزمان با روز هشتاد و یکم جنگ در حال انجام است. گزارشهای منتشرشده حاکی از انتقال بخشی از نیروهای باقیمانده آمریکا به اردن و حفظ تعدادی از تفنگداران دریایی برای حفاظت از نمایندگیهای دیپلماتیک واشنگتن در عراق است.
در مجموع، روز هشتاد و یکم جنگ با دو روند همزمان همراه شده است: ادامه تحولات نظامی و دریایی در تنگه هرمز و افزایش تلاشهای دیپلماتیک برای یافتن مسیر توافق. دریافت پاسخ آمریکا به طرح هفتروزه ایران، رایزنیهای قطر و تأکید چین بر بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد، مهمترین نشانههای مسیر دیپلماتیک در تازهترین تحولات هستند؛ در حالی که حوادث دریایی هرمز همچنان بر فضای مذاکرات سایه انداخته است.
