نورنیوز-گروه بین الملل: روابط راهبردی ترکیه و آذربایجان در پی اختلافات اخیر بر سر ممنوعیت حجاب در مدارس دولتی آذربایجان و اتهامات متقابل رسانه‌ای وارد مرحله‌ای پرتنش شده است. در ادامه این اختلاف‌ها، رسانه‌ای نزدیک به دولت باکو نهادهای وابسته به ترکیه را به مداخله در امور داخلی آذربایجان و حتی برنامه‌ریزی برای کودتا متهم کرد؛ ادعایی که سفارت ترکیه در باکو آن را کاملاً رد کرده است.
جنجال حجاب و آغاز اختلاف میان باکو و آنکارا
آذربایجان در ۲۱ سپتامبر گذشته در چارچوب سیاست آموزش سکولار، ممنوعیت حجاب در مدارس دولتی را اعلام کرد. این تصمیم با واکنش‌هایی در ترکیه، به‌ویژه در میان برخی مقام‌های حزب عدالت و توسعه، مواجه شد و شماری از مقام‌های این حزب خواستار لغو این ممنوعیت شدند.
در واکنش به این مواضع، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، به‌صورت مستقیم از رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه خواست در امور داخلی آذربایجان مداخله نکنند و به مسائل داخلی ترکیه بپردازند.
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شد که دو کشور طی سال‌های گذشته روابط نزدیکی در حوزه‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی داشته‌اند و همکاری‌های آنکارا و باکو از محورهای مهم مناسبات منطقه‌ای بوده است.
غیبت اردوغان در نشست باکو
در ادامه این تنش‌ها، رجب طیب اردوغان از سفر به آذربایجان برای شرکت در نشست سران کنفرانس تعامل و تدابیر اعتمادسازی در آسیا خودداری کرد و هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، به نمایندگی از او در این نشست حاضر شد.
برخی گزارش‌ها، غیبت اردوغان را در ارتباط با فضای پرتنش اخیر میان دو کشور ارزیابی کرده‌اند؛ هرچند درباره علت دقیق این تصمیم، مواضع رسمی متفاوتی مطرح شده است.
رسانه‌های نزدیک به باکو نیز در ادامه انتقادات خود، مواضعی علیه سیاست‌های ترکیه منتشر کردند و اختلاف بر سر موضوع حجاب را به مسئله‌ای گسترده‌تر درباره مدل حکمرانی و سیاست داخلی دو کشور پیوند دادند.
اتهام کودتا علیه ترکیه؛ پاسخ سفارت آنکارا
تنش‌ها زمانی ابعاد جدی‌تری پیدا کرد که وبگاه آذربایجانی «قفقاز اینفو» در گزارشی هاکان فیدان را به برگزاری نشستی محرمانه با «مؤسسه کمک به جوانان» موسوم به GYF متهم کرد.
این رسانه مدعی شد این نهاد به دستگاه اطلاعاتی ترکیه مرتبط است و برخی سازمان‌های دیگر نیز برای مداخله در امور داخلی آذربایجان، ایجاد شبکه هواداران ترکیه و فعالیت‌های اطلاعاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در این گزارش همچنین ادعا شده بود هدف این نشست‌ها، «برنامه‌ریزی برای کودتا و جذب نفوذی‌ها» بوده است.
با این حال، سفارت ترکیه در باکو با صدور بیانیه‌ای این ادعاها را کاملاً رد کرد و آنها را اتهاماتی بی‌اساس و اقدامی گمراه‌کننده با هدف آسیب زدن به روابط دو کشور دانست.
بنابراین، اتهام مربوط به برنامه‌ریزی برای کودتا در سطح یک ادعای رسانه‌ای باقی مانده و مقام‌های ترکیه آن را تأیید نکرده‌اند.
آیا نشست سران کشورهای ترک‌زبان تنش‌ها را کاهش می‌دهد؟
هجمه رسانه‌ای علیه ترکیه پس از تکذیب سفارت این کشور نیز ادامه یافت. «قفقاز اینفو» در مقاله‌ای به قلم اصلان ولی‌اف، سیاست‌های ترکیه را مورد انتقاد قرار داد و تأکید کرد آذربایجان قرار نیست به الگوی مورد نظر برخی جریان‌های ترکیه تبدیل شود.
در مقابل، مراد یتکین، تحلیلگر ترکیه‌ای، سناریوهای مطرح‌شده درباره روابط دو کشور را دور از منطق دانست و نشست آتی سران کشورهای ترک‌زبان در آنکارا را فرصتی برای کاهش تنش‌ها ارزیابی کرد.
