نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات پس از جنگ سوم ایران و آمریکا با اظهارات معاون ترامپ و پاسخ تهران وارد مرحله جدیدی شده است. یکی از مهم‌ترین محورهای تحولات اخیر، اختلاف میان ایران و آمریکا بر سر برنامه هسته‌ای و ظرفیت غنی‌سازی است. یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است که در حال حاضر مذاکره‌ای میان تهران و واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای در جریان نیست و آمریکا ابتدا باید شروط ایران را بپذیرد تا این موضوع وارد مرحله مذاکره شود.
این مقام تأکید کرده است که به‌رسمیت‌شناختن حق غنی‌سازی ایران از سوی آمریکا خط قرمز تهران است و پیشنهادهای واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای با مطالبات ایران در تضاد قرار دارد.
به گفته این مقام، ایران هرگز از حق خود برای غنی‌سازی صرف‌نظر نخواهد کرد، هرچند جزئیات مربوط به میزان و نحوه غنی‌سازی می‌تواند در مراحل بعدی مورد بحث قرار گیرد.
در سوی مقابل، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، مدعی شده است که هر توافقی با ایران مستلزم کاهش «معنادار» ظرفیت غنی‌سازی خواهد بود. ونس همچنین گفته است اگر تهران قصد اثبات تعهد خود به نساختن سلاح هسته‌ای را دارد، باید درباره ظرفیت غنی‌سازی خود اقدام مشخصی انجام دهد.
این موضع با واکنش لارنس نورمن، خبرنگار ارشد وال‌استریت ژورنال، نیز همراه شده است. نورمن در واکنش به سخنان ونس نوشته است که اظهارات او نشان‌دهنده تغییر موضعی قابل توجه است و مشخص نیست این کاهش ظرفیت تحت چه شرایطی انجام خواهد شد، اما از نظر او «غنی‌سازی صفر» موضوع توافق نخواهد بود.
آمادگی پوتین برای نقش آفرینی روسیه در کاهش تنش ها و میانجیگیری
در ادامه تحولات مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در اظهاراتی درباره شرایط کشور تأکید کرده است که گفت‌وگو و مذاکره در جریان است.
پزشکیان با بیان اینکه مدیران، دستگاه‌های اجرایی، نهادها و شخصیت‌های مختلف درک واقع‌بینانه‌ای از شرایط موجود دارند، گفت ایران در یک جنگ تمام‌عیار در ابعاد کامل قرار دارد.
رئیس‌جمهور تأکید کرد که در عین گفت‌وگو و مذاکره، ایران برای احقاق حقوق ملت از موضع عزت و اقتدار سخن می‌گوید و همزمان برنامه مقاومت و تاب‌آوری را دنبال می‌کند.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در تماس تلفنی با پزشکیان اعلام کرد مسکو از تلاش‌های دیپلماتیک برخی کشورها برای کاهش تنش‌ها حمایت می‌کند و ایران می‌تواند به آمادگی روسیه برای نقش‌آفرینی و مساعدت در این زمینه اطمینان داشته باشد.
این موضع روسیه در شرایطی مطرح شده که اختلاف تهران و واشنگتن همچنان بر سر شروط مذاکرات و موضوع هسته‌ای ادامه دارد.
تنگه هرمز؛ روایت‌های متفاوت ایران و آمریکا
تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای تحولات است. سردار محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه، اعلام کرده است که تنگه هرمز بسته است و نیروهای مسلح ایران بر آن تسلط دارند.
او مدعی شده برخی شناورهای کوچک از مسیرهایی برای انتقال نفت استفاده می‌کنند و این مسیرها نیز به‌زودی مسدود خواهند شد. نقدی همچنین درباره برد تسلیحات ایران گفت میزان برد سلاح‌ها تابع تصمیم مسئولان و نیازهای میدان است.
در مقابل، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مدعی شده است که تنگه هرمز باز است و حجم نفت عبوری از آن با میزان پیش از بسته‌شدن مسیر برابری می‌کند.
دونالد ترامپ نیز مدعی شده عبور نفت از تنگه هرمز در برخی مقاطع حتی از سطح پیش از جنگ بیشتر بوده و طی چند روز میلیون‌ها بشکه نفت از این مسیر منتقل شده است.
در همین زمینه، فایننشال تایمز گزارشی درباره شرایط فعالیت خدمه نفتکش‌ها منتشر کرده و مدعی شده است که برخی کاپیتان‌ها برای عبور از تنگه هرمز دستمزدهای بسیار بالاتری دریافت می‌کنند. بر اساس این گزارش، نگرانی‌های امنیتی و خطر حملات همچنان بر فعالیت کشتیرانی در این مسیر سایه انداخته است.
تحرکات منطقه‌ای و هشدارهای تازه
در سطح منطقه‌ای نیز تحولات قابل توجهی در جریان است. رویترز به نقل از مقام‌هایی گزارش داده که ترکیه برای کمک به عربستان در مقابله با حوثی‌ها، حمایت‌های فنی و دفاعی ارائه خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، حمایت ترکیه می‌تواند شامل تجهیزات دفاعی، تبادل اطلاعات، سامانه‌های تسلیحاتی، اپراتورهای پهپاد، پشتیبانی لجستیکی و اطلاعات، نظارت و شناسایی باشد. مقام‌های ترکیه‌ای تأکید کرده‌اند که تاکنون استقرار نیروی نظامی در چارچوب این ائتلاف صورت نگرفته است.
همزمان، سخنگوی نیروهای مسلح یمن مدعی حمله پهپادی به فرودگاه ملک خالد در ریاض و حملات موشکی و پهپادی به فرودگاه ابها و پایگاه خمیس مشیط شده است. او همچنین از هدف قرار گرفتن مواضع و تجهیزات سعودی در مناطق مختلف خبر داده است.
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو نیز در اظهاراتی مدعی شده است که برخی کشورها حتی در خفا خواستار تغییر شرایط در ایران هستند و تأکید کرده که اسرائیل باید «کار را به پایان برساند». این اظهارات با ادعاهای مطرح‌شده درباره اهداف تل‌آویو در قبال ایران همراه شده است.
از سوی آمریکا نیز دونالد ترامپ بار دیگر گفت درباره ایران باید «کار تمام شود» و مدعی شد تنها مسئله، انتخاب مسیر برای دستیابی به این هدف است.
در کنار این مواضع، سخنگوی ارتش ایران از تقویت ذخایر دفاعی، افزایش توان موشکی و پهپادی و توسعه تجهیزات مناسب برای آنچه «جنگ دورایستا» خوانده شده خبر داده است. امیر سرتیپ محمد اکرمی‌نیا تأکید کرده است که تجربه درگیری‌های اخیر، اولویت‌های دفاعی جدیدی را برای نیروهای مسلح مشخص کرده و تقویت توان آفندی و پدافندی در دستور کار قرار گرفته است.
در مجموع، آخرین تحولات نشان می‌دهد همزمان با ادامه مواضع متضاد تهران و واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای و تنگه هرمز، مسیرهای دیپلماتیک نیز همچنان فعال است؛ مسیری که با اعلام آمادگی روسیه برای کمک به کاهش تنش‌ها و تأکید پزشکیان بر ادامه گفت‌وگو و مذاکره، همچنان یکی از محورهای مهم تحولات آینده خواهد بود.
