نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات مربوط به جنگ ایران و آمریکا در حالی ادامه دارد که همزمان با افزایش تنشهای نظامی و امنیتی، مسیرهای دیپلماتیک نیز همچنان فعال است. در تازهترین تحولات، موضوع تنگه هرمز، تحرکات نظامی آمریکا، حادثه پایگاه فیرفورد، قیمت نفت و آینده مذاکرات تهران و واشنگتن در مرکز توجه قرار گرفته است.
در یکی از مهمترین تحولات، شرکت اطلاعات کشتیرانی ماریسکس اعلام کرد سه نفتکش با پرچم لیبریا هنگام عبور از تنگه هرمز هدف اصابت پرتابه قرار گرفتهاند. رویترز نیز این حادثه را گزارش کرده و اعلام کرده منشأ و نوع پرتابهها همچنان مشخص نیست.
همزمان گزارشهایی درباره حرکت ناو هواپیمابر «روزولت» به همراه گروه رزمی آن از سندیگو به سمت خاورمیانه منتشر شده است. الجزیره به نقل از یک مقام آمریکایی همچنین مدعی شده که در ماههای آینده چند ناو هواپیمابر و گروه آبیـخاکی آمریکا در منطقه مستقر خواهند شد؛ ادعایی که باید در چارچوب گزارشهای رسانهای و اظهارات منابع ناشناس مورد توجه قرار گیرد.
در سوی دیگر، قیمت نفت نیز تحت تأثیر تحولات منطقهای در سطوح بالا قرار گرفته است. گزارشهای بازار از عبور قیمت نفت از مرز ۱۰۰ دلار حکایت دارد و رویترز نیز در معاملات اولیه پنجشنبه، قیمت برنت را ۹۸.۱۵ دلار اعلام کرده بود.
تهدیدهای ترامپ و ادامه اختلاف بر سر مذاکرات
دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود بار دیگر درباره گزینههای نظامی علیه ایران سخن گفته و در عین حال از تمایل به دستیابی به یک توافق با تهران صحبت کرده است. او درباره آینده درگیریها و مذاکرات، از احتمال تشدید حملات هوایی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا نیز سخن گفته است.
الجزیره نیز گزارش کرده که ترامپ درباره ایران از دو گزینه توافق یا اقدام نظامی سخن گفته است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات تهران و واشنگتن بر سر موضوعاتی از جمله تحریمها، برنامه هستهای و وضعیت تنگه هرمز با اختلاف نظرهایی مواجه است.
در همین حال، گزارشهایی درباره تلاش میانجیها برای نزدیک کردن مواضع دو طرف منتشر شده است. فایننشال تایمز نوشته تلاشهای دیپلماتیک بر یک توافق موقت برای کاهش تنش در اطراف تنگه هرمز متمرکز شده و موضوعاتی مانند تحریمها و برنامه هستهای ایران نیز در مذاکرات مطرح است؛ با این حال اختلاف بر سر ترتیب اجرای اقدامات همچنان پابرجاست.
در داخل ایران نیز مسعود پزشکیان تأکید کرده که تهران از گفتوگو فرار نکرده و روند دیپلماتیک را دنبال میکند. عباس عراقچی نیز در گفتوگویی تلفنی با وزیر خارجه ژاپن، آخرین وضعیت ابتکارات و روند دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را تشریح کرده است.
در همین چارچوب، نمایندگی ایران در سازمان ملل ادعای اخراج هیئت ایرانی از نیویورک را رد و اعلام کرده است که اعضای هیئت طبق برنامه قبلی این شهر را ترک کردهاند. در مقابل، آکسیوس پیشتر مدعی شده بود که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از هیئت ایرانی خواسته است نیویورک را ترک کند.
فیرفورد، هرمز و موج تازه تحولات منطقهای
یکی دیگر از محورهای مهم تحولات، ماجرای پایگاه هوایی فیرفورد در انگلیس است. نخستوزیر بریتانیا مدعی شده که نشانههایی از نقش ایران در این حادثه وجود دارد؛ ادعایی که تهران آن را رد کرده است. عباس عراقچی نیز در واکنش به این اظهارات، روایت لندن را مورد انتقاد قرار داد.
در پی این اتهامزنی، سفیر انگلیس در تهران از سوی معاون سیاسی وزیر امور خارجه احضار شد و اعتراض شدید ایران نسبت به مواضع لندن به وی ابلاغ شد. فایننشال تایمز نیز گزارش کرده که مقامهای انگلیسی از وجود «نشانههای قوی» درباره ارتباط ایران با این حادثه سخن گفتهاند، در حالی که ایران هرگونه نقشآفرینی را رد کرده است.
در عرصه دریایی نیز حادثه نفتکشها اهمیت ویژهای پیدا کرده است. گزارش رویترز درباره اصابت پرتابه به سه نفتکش در هرمز، در شرایطی منتشر شده که امنیت کشتیرانی و مسیر انتقال انرژی در منطقه همچنان با اختلال مواجه است. در عین حال، گزارشهای بازار نشان میدهد صادرات نفت خام منطقه در ماه سپتامبر تا حد زیادی افزایش یافته، اما حملونقل فرآوردههایی مانند گازوئیل همچنان با محدودیتهای جدی روبهروست.
در همین حال، آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز توصیههای خود درباره پرواز در برخی مناطق خاورمیانه را تمدید کرده و نسبت به شرایط امنیتی در حریم هوایی منطقه هشدار داده است.
همزمان با این تحولات، کشورهای منطقه نیز مواضع خود را اعلام کردهاند. پاکستان بر ادامه مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن تأکید کرده و ترکیه نیز خواستار پایان درگیری و بازگشت طرفین به مذاکرات شده است.
مجموع این تحولات نشان میدهد همزمان با تداوم فشارهای نظامی و امنیتی، موضوع انرژی، امنیت کشتیرانی و مسیر مذاکرات همچنان سه محور اصلی تحولات مرتبط با ایران و آمریکا را تشکیل میدهد؛ در شرایطی که هر تحول در تنگه هرمز یا تصمیم جدید درباره مذاکرات میتواند بر بازار نفت و مناسبات منطقهای اثر بگذارد.