نورنیوز-گروه سیاسی:اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با رسانه های داخلی و خارجی در پاسخ به پرسش خبرنگار نورنیوز درباره اظهارات دبیرکل ناتو مبنی بر در اختیار قرار گرفتن پایگاههای برخی کشورهای عضو این ائتلاف برای عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و پیگیری حقوقی درباره شخص دبیرکل ناتو ، با اعلام موضع قاطع جمهوری اسلامی ایران، این اظهارات را یک اقرار رسمی به مشارکت کشورهای عضو ناتو در تجاوز نظامی علیه ایران توصیف کرد.
وی تاکید کرد: این موضوع برای جمهوری اسلامی ایران امری نامکشوف نبود، زیرا مشارکت فعالانه ناتو در طراحی، اجرا و پشتیبانی از اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی از ابتدا برای تهران روشن بوده است. وی با اشاره به اینکه اظهارات دبیرکل ناتو دارای دو وجه مهم است، تصریح کرد که این سخنان نه تنها اعتراف صریح به همدستی در جنایت تجاوز است، بلکه به عنوان سندی معتبر در هر محکمه بینالمللی قابل استناد خواهد بود.
بقایی با تصریح اینکه اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی طبق موازین حقوق بینالملل، مصداق بارز تجاوز نظامی و جنگ غیرقانونی است، افزود : هم شخص دبیرکل ناتو به عنوان عاملیت تصمیمگیری و هم دولتهای عضو که در این عملیات مشارکت داشتهاند، به دلیل ارتکاب عمل متخلفانه بینالمللی مسئولیت مستقیم دارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به وقوع جنایات جنگی در مناطقی نظیر میناب و لامرد، تأکید کرد که تمامی فرماندهان و تصمیمگیرانی که دستور این تجاوز را صادر کردهاند، در سطح کیفری قابل پیگرد هستند و این اعترافات، انتساب این جنایات به عاملان آن را تسهیل میکند. وی همچنین با رد تلاش برخی کشورهای اروپایی برای تبرئه خود با ادعای «حمایت فنی و لجستیکی»، خاطرنشان کرد که طبق حقوق بینالملل، هیچگونه مشارکتی در جنایت تجاوز، قابل توجیه نیست و بار حقوقی این جرم با چنین بهانههایی سبک نمیشود. بقایی در پایان تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با جدیت تمام، مطالبهگری حقوقی خود را از تمامی طرفهایی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم در انجام عملیات تجاوزکارانه علیه ایران نقش داشتهاند، با تکیه بر اسناد موجود و موازین بینالمللی ادامه خواهد داد.
برگزاری مراسم تشییع در عراق، پیام جهانیِ اتحاد دو ملت را مخابره میکند
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه درباره سفر وزیر خارجه به عراق ابعاد سفر مهم عراقچی را تشریح کرد. وی این سفر را به عنوان یکی از مهمترین تحرکات دیپلماتیک پس از تشکیل دولت جدید توصیف کرد که نشاندهنده روابط ریشهدار، عمیق و مبتنی بر پیوندهای فرهنگی و مذهبی میان دو کشور است.
بقایی با اشاره به دیدارهای وزیر خارجه با مقامات عالیرتبه عراقی از جمله رئیسجمهور، مشاور امنیت ملی و رئیس مجلس، اظهار داشت: «در این دیدارها طیف وسیعی از موضوعات از جمله تقویت مناسبات اقتصادی، مباحث مرتبط با ارتباطات و آخرین وضعیت امنیتی منطقه مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.»
سخنگوی وزارت خارجه ضمن تجلیل از نقش علما و مراجع عظام عراق در تحکیم پیوند دو ملت، از مواضع مسئولانه مردم عراق در قبال تحریمها و فشارهای آمریکا علیه ایران قدردانی کرد. وی تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران همواره قدردان مودت و همبستگی برادران و خواهران عراقی است.
بخش قابل توجهی از سخنان بقایی به هماهنگیها برای برگزاری مراسم تشییع در عراق اختصاص داشت. وی با اشاره به تشکیل کمیته ویژهای توسط نخستوزیر عراق، خاطرنشان کرد: «مردم عراق و اقشار مختلف این کشور داغدار شهادت رهبر انقلاب اسلامی هستند؛ کسی که دغدغه صلح، امنیت و عزت منطقه را داشت. برگزاری این مراسم در نقاط مختلف عراق، نشاندهنده عمق الفت دو ملت و پیام روشنی به جهان است.»
در پایان، سخنگوی وزارت خارجه ابراز امیدواری کرد که با مشورتهای صورت گرفته، این آیین با شکوه هرچه تمامتر برگزار شده و بار دیگر پیوند ناگسستنی دو کشور را به تصویر بکشد.
ملاک سنجش تعهد آمریکا به پایان جنگ در لبنان، پایبندی به یادداشت تفاهم است
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره اخبار منتشرشده پیرامون خلع سلاح گروههای مقاومت در عراق و ادعاهای مربوط به توافقات پنهان برای خلع سلاح حزبالله در لبنان، تأکید کرد که هر تحلیلی که این دو موضوع را به یکدیگر مرتبط کند، صرفاً یک برداشت تحلیلی است. او با اشاره به وضعیت لبنان گفت ملاک ایران برای ارزیابی پایبندی آمریکا به پایان دادن جنگ در همه جبههها، متن یادداشت تفاهم است و طبق بند نخست این یادداشت، آمریکا تعهد صریح برای خاتمه جنگ دارد و باید رژیم صهیونیستی را نیز به اجرای تعهداتش وادار کند. بقایی افزود هر توافقی خارج از این چارچوب مطرح شود، مبنای ارزیابی ایران نخواهد بود و لبنانیها و گروههای مقاومت نیز با توجه به تجربه سالهای گذشته و شناخت رفتار رژیم صهیونیستی نسبت به عزت و استقلال لبنان، خود بهترین تصمیم را اتخاذ خواهند کرد.
او درباره عراق نیز تصریح کرد که مسائل مربوط به گروههای مقاومت در زمره امور داخلی این کشور است و تصمیمگیری درباره آن بر عهده خود دولت و ملت عراق است. بقایی با اشاره به نقش حیاتی گروههای مقاومت در حفظ امنیت عراق در برابر تروریسم و مداخلات خارجی، گفت مردم و دولت عراق از خدمات این گروهها آگاهاند و هر تصمیمی که اتخاذ کنند، قطعاً با لحاظ خیر، صلاح، استقلال و حاکمیت ملی عراق خواهد بود.
هیچ برنامهای برای دیدار با مقامات آمریکایی در دوحه نداریم
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به اخبار منتشر شده مبنی بر احتمال دیدار هیئتهای ایرانی و آمریکایی در دوحه و همچنین پیامهای مرتبط با حضور کوشنر و ویتکاف در قطر، با رد کامل این روایتها تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران از ابتدا اعلام کرده بود هیچ برنامهای برای دیدار با مقامات آمریکایی در طی روزهای آینده ندارد. وی با تأکید بر اینکه آنچه احتمالاً در دوحه انجام خواهد شد، تنها گفتوگو با طرفهای قطری است، افزود که هدف اصلی از این سفر، بررسی و پیگیری اجرای بندهای یادداشت تفاهم، بهویژه موضوع آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران است.
بقایی در پاسخ به ادعاهای مربوط به عدم پیشرفت در موضوع داراییها، با اشاره به اینکه اجرای بندهای مختلف یادداشت تفاهم در جریان است، اعلام کرد که مقدمات لازم برای اجرای بند ۱۱ فراهم شده و ابراز امیدواری کرد که این روند به نحو مناسبی پیش رفته و به نتیجه مطلوب برسد. وی در پایان با تأکید بر صراحت مواضع مقامات ایرانی، بار دیگر یادآور شد که هیچ نشستی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی برای روزهای آتی برنامهریزی نشده است.
ایران به مسئولیتهای خود در تنگه هرمز واقف است و نیازی به مینروبی دیگران نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه، با اشاره به اظهارات اخیر امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، مبنی بر تصمیم این کشور برای انجام عملیات مینروبی در تنگه هرمز با همکاری برخی کشورهای دیگر، موضع قاطع جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد. وی با انتقاد از رویکرد رئیسجمهور فرانسه در قبال مسائل منطقه، تصریح کرد که اظهارنظر درباره تمامی موضوعات نه نشانه مسئولیتپذیری است و نه اعتباری برای آن کشور به همراه خواهد داشت. سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر ضرورت تشخیص صحیح مرزها توسط کشورها، یادآور شد که در بسیاری از شرایط، مسئولانهترین و سازندهترین روش این است که اجازه داده شود امور به شکلی منطقی و عادی پیش بروند. بقایی با یادآوری تعهدات صریح ایران طبق یادداشت تفاهم خاتمه جنگ مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران نه تنها به مسئولیتهای خود در تنگه هرمز کاملاً واقف است، بلکه توانمندی کامل برای ایفای این مسئولیتها را نیز دارد و بنابراین هیچ نیازی به مداخله دیگران در این آبراه راهبردی وجود ندارد. وی در پایان با بیان اینکه مداخله بیگانگان در امور منطقه قطعاً با نیت خیر صورت نمیگیرد، هشدار داد که چنین اقداماتی تنها به پیچیدهتر شدن اوضاع منجر خواهد شد.
توقف جنگ در لبنان شامل تعهدات آمریکا میشود
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی پیرامون نگرانیهای موجود از چالشهای اجرای یادداشت تفاهم اسلامآباد و احتمال تکرار سناریوی جنگ، با اشاره به پیشینه پیچیده دیپلماتیک منطقه، اظهار داشت که از ابتدای ورود به این روند، هیچکس انتظار یک فرآیند بدون چالش را نداشت. وی با اشاره به اینکه این مسیر دیپلماتیک در فضای شدید سوءظن، بدگمانی و پس از دو جنگ و با توجه به تجربیات تلخ از عهدشکنیهای آمریکا و کارشکنیهای رژیم صهیونیستی آغاز شده است، تأکید کرد که مواجهه با چالشها در مرحله اجرا، امری پیشبینی شده بود. بقایی با تبیین استراتژی جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات، اصل «تعهد در برابر تعهد» را مبنای اصلی دانست و تصریح کرد که تعهدات طرفین کاملاً شفاف است و ایران تنها تا زمانی به تعهدات خود عمل میکند که طرف مقابل نیز به تعهداتش پایبند باشد؛ لذا اجرای یکجانبه و یکطرفه مفاد این توافق پذیرفته نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با دفاع از دقت و شفافیت در نگارش متن یادداشت تفاهم، خاطرنشان کرد که طبق بند یک این توافق، توقف جنگ باید شامل تمامی جبههها از جمله لبنان شود. وی تأکید کرد که آمریکا به عنوان یکی از طرفهای اصلی این یادداشت تفاهم، موظف است به تعهدات خود پایبند بوده و هرگونه اقدام لازم را برای متوقف ساختن تجاوزهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه لبنان انجام دهد. بقایی در پایان با اشاره به حساسیت بالای نظارت بر اجرای این توافق، اعلام کرد که ایران اجرای تعهدات طرف مقابل را بهصورت لحظهای رصد خواهد کرد و در هر مرحله که لازم باشد، از تمامی ابزارها و اهرمهای خود برای صیانت از منافع و امنیت ملی کشور استفاده خواهد کرد.
تمام ارکان نظام در جریان تصمیمگیریهای کلان جنگ و صلح هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه، درباره مباحث مطرح شده پیرامون نحوه تصمیمگیریهای کلان کشور و برخی واکنشها در تجمعات مردمی با ضرس قاطع اعلام کرد : تمامی ارکان نظام در جریان تصمیمگیریهای مربوط به جنگ، صلح و مذاکرات قرار دارند و هیچ دستگاهی بهتنهایی تصمیمگیرنده نیست؛ بلکه روال تصمیمسازی با سنجش معایب و مزایا و تحت نظارت نهادهای بالادستی نظیر شورای عالی امنیت ملی صورت میگیرد. وی ضمن دعوت به پرهیز از تفرقه، بر اهمیت تقویت انسجام ملی در شرایط حساس کنونی تأکید کرد. در بخش دیگری از این نشست، بقایی با رد قاطع شایعات منتشر شده درباره احتمال دیدار هیئت ایرانی با مقامات آمریکایی در دوحه، تأکید کرد که هیچگونه برنامهای برای دیدار در هیچ سطحی با طرف آمریکایی در دستور کار نبوده و سخن گفتن از انصراف ایران، روایتی نادرست است. وی تصریح کرد آنچه در دوحه در جریان است، گفتوگو با طرفهای قطری برای پیگیری اجرای بندهای یادداشت تفاهم، از جمله آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران است که تمامی مقدمات آن، از جمله بند ۱۱، تمهید شده و امیدواریم این روند بهنحو مناسبی پیش رفته و به نتیجه مطلوب برسد.
حضور نظامی آمریکا عامل تفرقه است؛ از گفتوگوهای منطقهای استقبال میکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه، ضمن استقبال از پیشنهاد عراق برای برگزاری نشست مشترک میان ایران، عراق و اعضای شورای همکاری خلیج فارس، این ابتکار را در راستای سیاست اصولی ایران مبنی بر تأمین امنیت منطقه بدون دخالت نظامی بیگانگان دانست و تأکید کرد تجربه حضور نظامی آمریکا نشان داده است که این نیروها عامل اصلی تفرقه و ناامنی در منطقه هستند.
وی در بخش دیگری از سخنانش با محکومیت شدید حملات رژیم صهیونیستی به سوریه، این اقدامات را نقض حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور و تهدیدی علیه صلح منطقهای خواند. بقایی ضمن اعلام همبستگی با مردم سوریه، از انفعال شورای امنیت سازمان ملل در برابر تجاوزات همزمان این رژیم در جبهههای فلسطین، لبنان، ایران و سوریه انتقاد کرد و ایالات متحده را به دلیل حمایت مستمر از این رژیم، مسئول اصلی تبعات این وضعیت و تداوم جنایات دانست.
در زمینه رفع محاصره و فروش نفت وضعیت مطلوبی داریم، اما چالشها باقی است
اسماعیل بقایی، در واکنش به تأثیر حملات اخیر ایالات متحده به اهدافی در داخل خاک ایران بر روند مذاکرات، ضمن تأکید بر اینکه هرگونه تجاوز علیه جمهوری اسلامی با واکنش قاطع و فوری نیروهای مسلح مواجه خواهد شد، تصریح کرد که عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش طبق یادداشت تفاهم، نقض آشکار بند اول این توافق محسوب شده و تداوم آن مذاکرات را با چالش جدی مواجه میکند.
وی با اشاره به بند ۱۳ یادداشت تفاهم، یادآور شد که پیشرفت در مسیر توافق نهایی، مشروط به اجرای دقیق بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ از سوی طرف مقابل است. بقایی در این زمینه وضعیت فعلی را دوگانه دانست؛ بهگونهای که در خصوص برخی محورها از جمله پایان محاصره دریایی و صدور معافیتهای تحریمی برای فروش نفت و پتروشیمی، شرایط نسبتاً مطلوبی برقرار است و ایران نیز به تعهدات خود درباره تنگه هرمز پایبند بوده، اما در سایر موارد همچنان چالشهای جدی وجود دارد که نیازمند اجرای کامل تعهدات توسط طرف آمریکایی است.
بقایی خطاب به گروسی: بهجای بیانیههای سیاسی، مسئولانه به وظایف خود عمل کنید
سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به اظهارات مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیرامون دسترسی به سایتهای هستهای ایران، تأکید کرد که تعاملات تهران با آژانس در چارچوب معاهده NPT و توافقنامه پادمان برای مراکز آسیبندیده به روال گذشته ادامه دارد. وی با اشاره به قصور آژانس در قبال سایتهای آسیبدیده، از شخص گروسی به دلیل عدم محکومیت تجاوزات رژیم صهیونیستی در خردادماه و حملات اخیر بهشدت انتقاد کرد و به وی توصیه نمود بهجای تکرار مواضع سیاسی که شائبه تبلیغات انتخاباتی دارد، به وظایف حرفهای و مسئولانه خود در قبال تجاوزات صورتگرفته عمل کند.
تصمیمگیری درباره آغاز مذاکرات توافق نهایی طی روزهای آینده انجام میشود
سخنگوی وزارت امور خارجه، در خصوص شرایط برگزاری نشستهای آتی با طرف آمریکایی برای دستیابی به توافق نهایی، تصریح کرد که برگزاری هرگونه مذاکره نیازمند هدفگذاری مشخص و وجود ضرورت است. وی با تأکید بر اینکه آغاز مذاکرات برای توافق نهایی منوط به شروع و تداوم اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ یادداشت تفاهم است، افزود: از آنجایی که روند اجرای برخی از این بندها آغاز شده و در جریان است، ایران طی روزهای آینده وضعیت اجرایی این تعهدات را بهطور دقیق ارزیابی کرده و بر اساس نتایج حاصله، در خصوص زمان و شکل آغاز مذاکرات نهایی تصمیمگیری خواهد کرد.
روند مذاکرات آزادسازی داراییهای ایران مطلوب است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالیدرباره روند مذاکرات آزادسازی دارایی های ایران از روند مطلوب مذاکرات برای آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران خبر داد و اعلام کرد که تیم کارشناسی کشورمان برای پیگیری این تعهد در دوحه با طرفهای قطری دیدار خواهد کرد. وی با تأکید بر اینکه هدف اصلی، دسترسی آزادانه برای تأمین نیازهای کشور است، شایعات پیرامون حضور طرفهای ثالث در تنگه هرمز را کنار گذاشت و تصریح کرد که ایران مطابق با بند ۵ یادداشت تفاهم، مسئولیت تأمین عبور ایمن کشتیهای تجاری و رفع موانع فنی را بر عهده دارد. بقایی با تأکید بر اینکه ایران توانایی انجام این وظایف را بدون نیاز به مداخله بیگانگان دارد، از تداوم مشورتها با سلطنت عمان و سایر کشورهای ساحلی برای تنظیم ترتیبات لازم بر اساس حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی ایران خبر داد.
خط ارتباطی ایران و آمریکا سیاسی است نه نظامی
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا خط ارتباطی ایجاد شده بین ایران و آمریکا تاکنون کارایی داشته است با تأکید بر اینکه خط ارتباطی ایجاد شده میان ایران و آمریکا که در جریان نشست سوئیس حاصل شد، ماهیتی کاملاً سیاسی دارد، تصریح کرد که این ارتباط بین وزارت امور خارجه ایران و مقامهای مسئول در تشکیلات سیاسی آمریکا برقرار است و شامل بخش نظامی نمیشود. وی ضمن ابراز امیدواری برای کمک این تدابیر به اجرای روانتر یادداشت تفاهم، در خصوص وضعیت فروش انرژی کشور نیز اعلام کرد که پس از مشورت با بخشهای ذیربط از جمله وزارت نفت، وضعیت فروش نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی به نحو مطلوبی تسهیل شده و اقدامات لازم بر اساس معافیتهای مندرج در یادداشت تفاهم در حال انجام است.
نورنیوز