نورنیوز-گروه بین الملل : اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به موضع رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، درباره تفاوت وضعیت ایران و اسرائیل در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای گفت که این استدلال، جایگاه حقوقی کشورها را با مسئولیت و بی طرفی آژانس درهم می آمیزد.
گروسی با اشاره به عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای و وجود موافقت نامه جامع پادمان میان ایران و آژانس، در برابر آن به خارج بودن اسرائیل از این پیمان اشاره کرده و نتیجه گرفته بود که مقایسه این دو وضعیت مصداق معیار دوگانه نیست.
تعهدات تاریخی درباره خاورمیانه
بقائی پرسش اصلی را بی پاسخ دانست: چرا موجودیتی که آن را اشغالگر و مرتکب نسل کشی توصیف کرد و دارای زرادخانه هسته ای است، از نظارت جامع خارج مانده و این وضعیت چگونه با هدف های نظام منع اشاعه سازگار است؟
او همچنین یادآور شد که قطعنامه سال ۱۹۹۵، با پشتیبانی آمریکا، روسیه و بریتانیا، خواستار پیوستن همه کشورهای خاورمیانه، بدون استثنا، به پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای و قرارگرفتن تمامی تأسیسات هسته ای آن ها زیر پادمان جامع شد. به گفته بقائی، کنفرانس بازنگری سال ۲۰۰۰ نیز به طور مشخص بر عضویت اسرائیل در پیمان و پذیرش نظارت فراگیر آژانس تأکید کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود این قطعنامه از پایه های توافقی بود که تمدید نامحدود پیمان را امکان پذیر کرد؛ ازاین رو، موضوع اسرائیل مطالبه ای تازه و صرفاً سیاسی نیست و با توافق ها و تعهدات تاریخیِ شکل دهنده نظام منع اشاعه پیوند دارد.
انتقاد از برخورد متفاوت آژانس
بقائی تأکید کرد آژانس نمی تواند با تکیه بر تفاوت میان کشورهای عضو و غیرعضو، پرسش درباره ناکامی نظام منع اشاعه در گسترش شمول آن و برابری امنیت هسته ای در منطقه را بی موضوع جلوه دهد.
او گفت اگر عضویت در پیمان مبنای مطالبه پاسخ گویی از ایران است، بیرون بودن اسرائیل از آن نباید به ابزاری دائمی برای مصون ماندن این کشور از درخواست پیوستن به پیمان و پذیرش نظارت جامع تبدیل شود. به گفته او، بی طرفی تنها به اجرای تعهدات اعضا محدود نمی شود و آژانس نمی تواند از پاسخ گویی درباره وضعیت کشورهای خارج از پیمان چشم پوشی کند.
بقائی در ادامه، تفاوت واکنش گروسی به رویدادهای نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین و حمله به تأسیسات هسته ای ایران را نمونه دیگری از برخورد دوگانه دانست. او یادآور شد که گروسی درباره رخدادهای اطراف نیروگاه اوکراینی صریحاً هرگونه اقدام خشونت آمیز را محکوم کرده، اما در قبال بمباران تأسیسات هسته ای ایران از سوی آمریکا و اسرائیل، به بیان کلیِ ممنوع بودن حمله به تأسیسات هسته ای بسنده کرده و عاملان را آشکارا محکوم نکرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان گفت تفاوت میان محکوم کردن صریح یک رویداد و خودداری از متهم کردن عاملان رویدادی دیگر، به روشنی معیار دوگانه را نشان می دهد؛ رویکردی که به گفته او، اعتبار آژانس را تضعیف و بنیان های نظام منع اشاعه را سست می کند.