نورنیوز-گروه بین الملل: نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو در وین آغاز شد. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در بیانیه خود با اشاره به وضعیت همکاریهای هستهای ایران، بازگشت به دیپلماسی و مذاکرات را برای دستیابی به راهحلی درباره برنامه هستهای تهران ضروری دانست.
به گزارش نورنیوز، اجرای موافقتنامه پادمان هستهای جمهوری اسلامی ایران از مهمترین موضوعات دستور کار نشست شورای حکام است؛ نشستی که در شرایط تداوم اختلافات میان تهران و آژانس بر سر دسترسیهای بازرسی و پیامدهای حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران برگزار میشود.
گروسی در بیانیه خود اعلام کرد آژانس، به استثنای نیروگاه هستهای بوشهر، اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت مواد و تأسیسات هستهای اعلامشده دریافت نکرده و در حال حاضر امکان انجام فعالیتهای راستیآزمایی میدانی در این مراکز را ندارد.
وی در عین حال تأکید کرد بازگشت به مسیر دیپلماسی و مذاکرات با هدف یافتن راهحلی برای مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران، امری ضروری است.
گروسی خواستار بازگشت به مذاکرات شد؛ اختلاف بر سر دسترسیهای هستهای ادامه دارد
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سخنان خود بر ضرورت اتخاذ تدابیر فنی و گامبهگام برای حل مسائل پادمانی تأکید کرد.
گروسی پیشتر نیز در گزارشی که برای اعضای شورای حکام ارسال کرده بود، موضوع دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای ایران را مطرح کرده و گفته بود آژانس قادر به راستیآزمایی وضعیت مواد هستهای در مراکزی که به آنها دسترسی ندارد، نیست.
وی در گزارش خود اذعان کرده بود که حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران، شرایطی بیسابقه ایجاد کرده و فعالیتهای بازرسی آژانس را با اختلال مواجه ساخته است.
با این حال، تهران از آنچه فقدان موضعگیری صریح آژانس در محکومیت حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای تحت پادمان میداند، انتقاد کرده است.
جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که بازگشت به روند عادی همکاریهای پادمانی، بدون توجه به پیامدهای حملات نظامی و رفع نگرانیهای امنیتی مربوط به تأسیسات، دانشمندان و کارکنان هستهای امکانپذیر نیست.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در واکنش به گزارش اخیر گروسی اعلام کرده بود که تا زمان تداوم شرایط کنونی، نمیتوان انتظار تغییر در سطح همکاریهای ایران و آژانس را داشت.
بقایی با اشاره به اذعان مدیرکل آژانس درباره شرایط بیسابقه ناشی از حملات نظامی، تأکید کرد که علت اصلی اختلال در فعالیتهای پادمانی باید بهروشنی در گزارشهای این نهاد منعکس شود.
وی همچنین یادآور شد جمهوری اسلامی ایران همچنان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) است و به تعهدات خود در چارچوب این معاهده پایبند خواهد بود.
هشدار ایران درباره امنیت تأسیسات هستهای؛ اعتبار آژانس در آزمون تازه
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در وین نیز در واکنش به گزارش جدید مدیرکل آژانس تأکید کرده است که اجرای عادی پادمانها در شرایط غیرعادی امکانپذیر نیست.
این نمایندگی با انتقاد از رویکرد شورای حکام، خواستار توجه به ریشههای وضعیت کنونی و پیامدهای حملات نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران شده است.
در همین زمینه، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نامهای به دبیرکل سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت و مدیرکل آژانس، اقدام دولت آمریکا برای تعیین پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار در قبال جمعآوری اطلاعات حساس درباره برنامه هستهای ایران را محکوم کرده است.
عراقچی با هشدار درباره پیامدهای امنیتی چنین اقدامی، خواستار اتخاذ تدابیر مؤثر برای حفاظت از اطلاعات محرمانه پادمانی و بررسی موضوع در شورای حکام شده است.
نشست کنونی شورای حکام در شرایطی برگزار میشود که اختلافات ایران و کشورهای غربی بر سر پرونده هستهای همچنان ادامه دارد.
تهران پیشتر قطعنامه شهریورماه شورای حکام علیه ایران و تلاش کشورهای غربی برای بازگرداندن پرونده هستهای به شورای امنیت سازمان ملل را اقدامی سیاسی و فاقد وجاهت حقوقی توصیف کرده بود.
همچنین شورای امنیت سازمان ملل پنجم آبانماه به درخواست آمریکا و متحدان غربی آن نشستی درباره برنامه هستهای ایران برگزار کرد که با مخالفت حقوقی ایران، روسیه و چین همراه شد و بدون تصویب قطعنامه جدید پایان یافت.
در نشست جاری شورای حکام، علاوه بر پرونده هستهای ایران، موضوعاتی از جمله اجرای موافقتنامههای پادمانی و پروتکلهای الحاقی، همکاریهای فنی، فعالیتهای هستهای کره شمالی، ایمنی هستهای در اوکراین و استفاده از پیشرانش هستهای در شناورهای نظامی بررسی خواهد شد.
نشست شورای حکام طبق روال معمول پشت درهای بسته برگزار میشود و قرار است تا جمعه ۲۰ نوامبر، برابر با ۲۹ آبان ۱۴۰۵، ادامه داشته باشد.
با توجه به تأکید گروسی بر ضرورت بازگشت به دیپلماسی و اصرار تهران بر رسیدگی به پیامدهای امنیتی حملات نظامی، چگونگی مواجهه شورای حکام با نگرانیهای ایران و مسئله ازسرگیری فعالیتهای راستیآزمایی، از محورهای اصلی این نشست به شمار میرود.