نورنیوز- گروه ورزشی: سفر تیم ملی فوتبال ایران به عراق برای حضور در تورنمنت چهارجانبه بصره، پیش از آغاز مسابقات با حاشیه‌ای مواجه شد که فراتر از یک تغییر ساده در برنامه پرواز است. در حالی که فدراسیون فوتبال عراق به‌عنوان برگزارکننده این رقابت‌ها از ایران، لبنان و فلسطین برای حضور در تورنمنت دعوت کرده بود، مجوز پرواز مستقیم هواپیمای حامل ملی‌پوشان ایران به بصره صادر نشد تا کاروان تیم ملی ناچار شود ابتدا با هواپیما راهی آبادان شود و سپس مسیر مرز شلمچه تا بصره را به‌صورت زمینی طی کند. این رقابت ها قرار است ۲۲ تا ۲۶ آبان در بصره برگزار شود.
این اتفاق، فارغ از دلایل و محدودیت‌هایی که ممکن است در تصمیم مقام‌های عراقی نقش داشته باشد، با پرسش مهمی درباره نحوه میزبانی و احترام به تیم ملی ایران همراه است. وقتی کشوری از یک تیم ملی برای شرکت در مسابقاتی رسمی دعوت می‌کند، طبیعی است که انتظار برود مقدمات حضور آن تیم را نیز تا حد امکان فراهم کند. تغییر اجباری مسیر سفر در آستانه مسابقات، آن هم پس از برنامه‌ریزی برای پرواز مستقیم، اتفاقی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد.
دعوت از تیم ملی ایران، اما بدون فراهم‌کردن شرایط سفر
نکته قابل تأمل این است که عراق صرفاً مقصد سفر تیم ملی ایران نبود، بلکه برگزارکننده تورنمنتی بود که با دعوت از چند تیم ملی تدارک دیده شده بود. در چنین شرایطی، انتظار می‌رفت هماهنگی‌های لازم برای ورود کاروان ایران از مدت‌ها قبل انجام شده باشد تا ملی‌پوشان بدون مشکل و با شرایط مناسب به محل برگزاری مسابقات برسند.
البته گزارش‌هایی درباره نقش تحریم‌های آمریکا و محدودیت‌های اعمال‌شده بر پروازهای ایران در این تصمیم مطرح شده است و نمی‌توان بدون اطلاع از جزئیات مذاکرات و موانع اجرایی، تمام مسئولیت اتفاق را متوجه برگزارکنندگان دانست. با این حال، مسئله اصلی همچنان باقی است: چرا پس از دعوت رسمی از تیم ملی ایران، راهکاری برای حل مشکل پرواز مستقیم پیدا نشد؟
در چنین وضعیتی، سفر زمینی از آبادان به بصره، آن هم برای تیمی که قرار است در یک رقابت بین‌المللی شرکت کند، نمی‌تواند شرایط مطلوبی برای حضور یک تیم ملی تلقی شود. این اتفاق دست‌کم از منظر حفظ شأن و جایگاه فوتبال ایران نیازمند واکنش و پیگیری جدی بود.
آیا بهتر نبود تیم ملی از حضور در تورنمنت انصراف می‌داد؟
پرسش اصلی متوجه تصمیم فدراسیون فوتبال ایران است. آیا با توجه به اتفاق رخ‌داده، بهتر نبود مسئولان فوتبال کشورمان حضور در این تورنمنت را به فراهم‌شدن شرایط مناسب سفر مشروط می‌کردند؟ حتی اگر در نهایت امکان تغییر تصمیم مقام‌های عراقی فراهم نمی‌شد، انصراف از مسابقات می‌توانست پیامی روشن درباره اهمیت احترام به تیم ملی ایران ارسال کند.
طبیعی است که حضور در رقابت‌های دوستانه و استفاده از فرصت بازی با تیم‌های ملی دیگر برای آماده‌سازی اهمیت دارد، اما این اهمیت نباید به معنای پذیرفتن هر شرایطی باشد. مسابقات تدارکاتی زمانی ارزشمند هستند که در چارچوب برنامه‌ریزی مناسب و با رعایت شأن تیم‌های شرکت‌کننده برگزار شوند.
در واقع، فدراسیون می‌توانست پیش از اعزام کاروان، موضوع را به‌صورت جدی از برگزارکنندگان مطالبه کند و در صورت حل‌نشدن مشکل، درباره حضور یا انصراف از مسابقات تصمیم دیگری بگیرد. دست‌کم انتظار می‌رفت چنین اتفاقی با اعتراض رسمی و شفاف همراه شود تا این تصور ایجاد نشود که برگزاری چند مسابقه دوستانه بر حفظ اعتبار تیم ملی اولویت دارد.
تحریم‌ها و دشواری پیدا کردن حریف تدارکاتی
البته نمی‌توان از محدودیت‌های فوتبال ایران در برنامه‌ریزی مسابقات دوستانه غافل شد. تحریم‌های ظالمانه و مشکلات ناشی از آن، امکان دعوت از تیم‌های ملی خارجی برای برگزاری مسابقه در ایران را بسیار دشوار کرده است. بسیاری از تیم‌ها برای سفر به ایران با محدودیت‌های مختلف روبه‌رو هستند و حتی اگر تمایلی به انجام بازی دوستانه داشته باشند، ممکن است شرایط سیاسی و اجرایی مانع حضورشان شود.
از سوی دیگر، اگر تیم ملی ایران بخواهد با برخی از حریفان خارجی بازی کند، ناچار است در کشور ثالث به میدان برود؛ موضوعی که هزینه‌های مالی، اجرایی و برنامه‌ریزی بیشتری به همراه دارد. بنابراین، پیدا کردن حریف مناسب برای تیم ملی در شرایط فعلی، کار ساده‌ای نیست و نباید این واقعیت را در ارزیابی تصمیم فدراسیون نادیده گرفت.
با این حال، دشواری یافتن حریف تدارکاتی به معنای آن نیست که هر فرصتی برای بازی باید بدون درنظرگرفتن شرایط و ملاحظات دیگر پذیرفته شود. فدراسیون باید میان نیاز فنی تیم ملی به مسابقه و ضرورت حفظ جایگاه و احترام آن توازن برقرار کند.
تجربه بازی با تیم‌های داخلی؛ راهکاری که می‌توان دوباره بررسی کرد
فوتبال ایران در سال‌های گذشته تجربه برگزاری بازی‌های تدارکاتی تیم ملی با تیم‌های باشگاهی و منتخب‌های داخلی را داشته است. هرچند چنین مسابقاتی نمی‌توانند به‌طور کامل جایگزین بازی با تیم‌های ملی خارجی شوند، اما در شرایطی که امکان برگزاری دیدارهای بین‌المللی محدود است، می‌توانند بخشی از نیازهای فنی کادر مربیگری را تأمین کنند.
به‌ویژه در مقاطعی که یافتن حریف خارجی با دشواری همراه است، برگزاری مسابقات درون‌کشوری و استفاده از ظرفیت باشگاه‌ها می‌تواند گزینه‌ای قابل بررسی باشد. این راهکار دست‌کم مانع از آن می‌شود که تیم ملی برای انجام چند بازی دوستانه، ناچار به پذیرش شرایطی شود که از نظر شأن و اعتبار ورزشی قابل دفاع نیست.
در نهایت، مسئله سفر تیم ملی به عراق فقط به تغییر مسیر پرواز محدود نمی‌شود؛ بلکه آزمونی برای نحوه دفاع فدراسیون از منافع و جایگاه فوتبال ایران است. تحریم‌ها محدودیت‌های واقعی و جدی ایجاد کرده‌اند و نمی‌توان انتظار داشت تیم ملی در هر شرایطی به‌راحتی حریف خارجی پیدا کند، اما همین دشواری‌ها ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تصمیم‌گیری قاطعانه‌تر را افزایش می‌دهد.
شاید حضور در تورنمنت بصره از نظر فنی برای تیم ملی فرصت قابل استفاده‌ای باشد، اما پس از ممانعت از پرواز مستقیم، انصراف از مسابقات نیز می‌توانست گزینه‌ای جدی روی میز فدراسیون باشد؛ تصمیمی که نشان می‌داد انجام چند مسابقه دوستانه، به هر قیمتی، مهم‌تر از حفظ احترام و اعتبار تیم ملی ایران نیست.
