نورنیوز-گروه بینالملل: شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای ایالات متحده نهتنها معادلات داخلی این کشور را دگرگون کرده، بلکه چشمانداز سیاست خارجی واشنگتن و موازنه قوا در خاورمیانه را نیز تحتتأثیر قرار داده است. روزنامه «فایننشالتایمز» در گزارشی مفصل به پیامدهای این شکست پرداخته و از احتمال کاهش تعهدات نظامی آمریکا در خارج از مرزها و ایجاد فرصتهای استراتژیک تازه برای رقبای این کشور خبر داده است.
بر اساس این گزارش، «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، پس از این شکست انتخاباتی صراحتاً حمله نظامی علیه ایران را عامل اصلی ناکامی جمهوریخواهان معرفی کرد. اگرچه ونس پیشتر نیز در محافل خصوصی با این عملیات نظامی مخالفت کرده بود، اما اکنون با لحنی آشکار خواهان پایان یافتن این جنگ پرهزینه شده است؛ جنگی که به گفته کارشناسان، ذخایر راهبردی تسلیحات پیشرفته آمریکا نظیر موشکهای کروز و سامانههای پاتریوت را بهشدت کاهش داده و بازسازی آن نیازمند سالها زمان و میلیاردها دلار هزینه است.
فایننشالتایمز معتقد است که تحولات اخیر تنها یک رویداد داخلی نیست، بلکه نشانه آشکاری از چرخش رویکرد واشنگتن به سمت انزواگرایی و کاهش حضور نظامی در جهان به شمار میرود. در همین راستا، «آندرس فوگ راسموسن»، دبیرکل سابق ناتو، نسبت به پیامدهای این انزواطلبی ابراز نگرانی کرده است.
تقویت جایگاه منطقهای ایران و چالش تلآویو
این گزارش با اشاره به نتایج عملیات نظامی علیه ایران تأکید میکند که تهران توانست پایداری خود را در برابر حملات گسترده به نمایش بگذارد، انرژی را در تنگه هرمز مختل کند و پایگاههای نظامی آمریکا — از جمله پایگاه دریایی بحرین که شاید هرگز بازسازی نشود — را هدف قرار دهد. در غیاب حضور مؤثر آمریکا، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس ناگزیر به تنشزدایی و تعامل با تهران خواهند شد و ایران در موقعیتی بهمراتب قویتر از گذشته در خلیج فارس ظاهر خواهد گردید.
از سوی دیگر، این تحولات شکاف عمیقی میان واشنگتن و تلآویو ایجاد کرده است. بخش مهمی از حزب جمهوریخواه، به رهبری طیف نزدیک به ونس، بنیامین نتانیاهو را متهم میکنند که آمریکا را وارد جنگی پرهزینه کرده است. احتمال ظهور دولت جدیدی در اراضی اشغالی با محوریت چهرههایی چون گادی آیزنکوت نیز گامی در جهت ترمیم روابط آسیبدیده تلآویو با متحدان غربی ارزیابی میشود.
فرصت طلایی برای چین و روسیه
فایننشالتایمز در پایان هشدار میدهد که عقبنشینی تدریجی آمریکا از نقش «پلیس جهان»، خلأ بزرگی در عرصه بینالمللی ایجاد میکند که پکن و مسکو آماده پر کردن آن هستند. سفر آتی دونالد ترامپ به چین برای شرکت در نشست اپک و احتمال دیدار سهجانبه میان ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، زنگ خطری جدی برای متحدان سنتی آمریکا نظیر ژاپن، اوکراین و تایوان به شمار میرود؛ متحدانی که بیم آن دارند در معامله میان قدرتهای بزرگ، منافع حیاتیشان نادیده گرفته شود.