نورنیوز-گروه فرهنگی: قدیمی‌ترین سند فارسی موجود در ژاپن، دست‌نوشته‌ای متعلق به سال ۱۲۱۷ میلادی است که به ابتکار سه ایرانی در بندر کوانژو چین نوشته شد و توسط راهب بودایی ژاپنی، کیوسه، به این کشور انتقال یافت. این اثر تاریخی که به نام «نان‌بان‌موجی» به معنای «خط مردمان بیگانه» شناخته می‌شود، یکی از اسناد ارزشمند ارتباطات فرهنگی ایران و ژاپن در قرن سیزدهم میلادی است.
کیوسه در حاشیه این برگه نوشته است که در سال ۱۲۱۷ میلادی، هنگام حضور در چین، با سه فرد خارجی ملاقات کرده و از آنان خواسته است مطلبی را به خط خود برایش بنویسند. آنان نیز ابیاتی فارسی را روی کاغذ ثبت کردند. این راهب تصور می‌کرد نوشته مذکور بخشی از متون مذهبی بودایی است و آن را به یادگار با خود به ژاپن برد.
این دست‌نوشته شامل ابیاتی از دو اثر برجسته ادبیات فارسی، «ویس و رامین» سروده فخرالدین اسعد گرگانی و «شاهنامه» اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی است:
«جهان خرمی با کس نماند فلک روزی دهد، روزی ستاند»
«جهان یادگارست و ما رفتنی به مردم نماند بجز مردمی»
ارزش تاریخی این اثر زمانی آشکار شد که هاندا، پژوهشگر ژاپنی، در سال ۱۹۰۹ میلادی فارسی بودن نوشته را تشخیص داد و آن را در دانشگاه کیوتو معرفی کرد. این سند در سال ۱۹۳۴ عنوان گنجینه ملی ژاپن را دریافت کرد و در سال ۱۹۵۰ در طبقه‌بندی جدید، در شمار آثار فرهنگی مهم این کشور قرار گرفت.
نکته قابل‌توجه آن است که این دست‌نوشته به دوره‌ای بازمی‌گردد که سعدی شیرازی هنوز در دوران کودکی به سر می‌برد و از سرایش شاهنامه نیز بیش از دو قرن گذشته بود؛ موضوعی که از پیشینه دیرینه حضور زبان و شعر فارسی در شبکه ارتباطات فرهنگی و تجاری شرق آسیا حکایت دارد.
این اثر که امروز با عنوان «قدیمی‌ترین سند فارسی ژاپن» شناخته می‌شود، فراتر از یک یادگار ادبی، گواهی ماندگار از پیوندهای تاریخی ایران با سرزمین ژاپن و نقش زبان فارسی در ارتباطات فرامرزی قرون گذشته است.
