نورنیوز-گروه بینالملل: پاتریک وینتور، سردبیر دیپلماتیک روزنامه گاردین، در یادداشتی جنگ علیه ایران را پرپیامدترین و مبهمترین اشتباه رئیسجمهور آمریکا توصیف کرد که آثار مخرب آن از مرزهای منطقه فراتر رفته و اقتصاد و امنیت جهانی را هدف قرار داده است. وی یادآور شد که این حملات در شرایطی آغاز شد که دیپلماسی و مذاکرات هستهای تهران و واشنگتن در آستانه دستیابی به یک توافق نهایی قرار داشت.
به نوشته گاردین، این جنگ تاکنون به هیچیک از اهداف اعلامشده خود نرسیده و به بحرانی فراگیر تبدیل شده است؛ بهطوریکه نرخ تورم جهانی به چهار درصد رسیده و قیمت نفت برنت با افزایشی نزدیک به ۵۰ درصد به ۱۱۷ دلار در هر بشکه صعود کرده است. پیشتر نیز تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، با اذعان به نتایج غیرمنتظره این تجاوز نظامی، آن را به آتشسوزی گستردهای تشبیه کرده بود که تلاشهای واشنگتن برای تغییر حکومتها را بار دیگر با شکست مواجه ساخته است.
افزایش شکاف میان اروپا و ایالات متحده
پیامدهای زنجیرهوار این جنگ، دولتهای اروپایی را در وضعیتی بحرانی قرار داده است. افزایش قیمت انرژی و فشار معیشتی شدید، رهبران قاره سبز را ناچار کرده است تا برای حفاظت از جایگاه سیاسی خود، انتقادات صریحی را متوجه سیاستهای ترامپ کنند. در همین راستا، امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه و دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، مستقیماً جنگ خلیج فارس و تصمیمات واشنگتن را عامل اصلی گرانی سوخت و نارضایتیهای عمومی در کشورهای خود دانستهاند.
این تحولات، کشورهای اروپایی را به صرافت بازنگری جدی در وابستگی امنیتی و فناورانه به آمریکا انداخته است. نگرانی از اتکا به تجهیزات نظامی نظیر جنگندههای اف-۳۵ و سامانههای ارتباطی ماهوارهای (با توجه به تجربه محدودیتهای استارلینک در اوکراین)، اروپا را به کاهش این وابستگی ترغیب کرده است.
ابتکار امنیتی عمان؛ نقطه عطفی در مناسبات منطقه
سردبیر دیپلماتیک گاردین در ادامه به ابتکار تازه عمان برای ایجاد یک ساختار امنیتی منطقهای با حضور ایران اشاره کرد و آن را تحولی بالقوه تاریخی — در حد و اندازه فروپاشی دیوار برلین — دانست. پیشنهاد بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، برای تشکیل این پیمان امنیتی میتواند جایگاه سنتی آمریکا بهعنوان تأمینکننده اصلی امنیت خلیج فارس را به چالش بکشد و کشورهای منطقه را نسبت به خطرات وابستگی به ساختارهایی که اولویتهای رژیم صهیونیستی را بر منافع جمعی ترجیح میدهند، هوشیارتر کند.
وینتور در پایان با هشدار نسبت به تضعیف سازوکارهای بینالمللی، تأکید کرد که جهان برای مهار بیثباتیهای بیشتر ناچار است بار دیگر به اقدام جمعی و دیپلماسی بازگردد و اجازه ندهد تصمیمات ماجراجویانه، سرنوشت ملتها را رقم بزند.