نورنیوز-گروه سیاسی: حجتالاسلاموالمسلمین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، در ادامه بازدیدهای میدانی خود از انبارهای بنادر، گمرکات و اموال تملیکی، با هدف صیانت از حقوق عامه، انسداد گلوگاههای فسادزا و ساماندهی فرآیندهای مربوط به واردات و صادرات، از یکی از بنادر خشک استراتژیک کشور بازدید کرد.
این بندر یکی از مهمترین هابهای یکپارچه لجستیک کشور است که از طریق اتصال مستقیم ریلی به بنادر مهم کشور، نقش مهمی در جابهجایی کالا دارد.
یکی از موضوعات مورد بررسی در این بازدید، واردات و تخلیه مقادیر قابل توجهی کنجاله سویا بهعنوان یکی از کالاهای استراتژیک بود. طبق اعلام شرکت واردکننده، بیش از ۱۰ هزار تن کنجاله سویا توسط شرکتی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی وارد کشور شده که از این میزان، ۳ هزار تن هنوز تخلیه نشده و هزینه دموراژ آن بهصورت روزانه پرداخت میشود.
مسئول گمرک مربوطه اعلام کرد شرکت واردکننده به دلیل ارائه نکردن اظهارنامه نتوانسته است محموله را تخلیه کند. در مقابل، مسئول شرکت واردکننده، نبود مجوزهای مربوطه از سوی مراجع صالح و همچنین کمبود فضای کافی در بندر خشک را از دلایل عدم تخلیه محموله عنوان کرد.
رئیس قوه قضاییه پس از شنیدن توضیحات مسئولان و دستاندرکاران، به دادستان تهران دستور داد در این موضوع ورود جدی و آسیبشناسانه داشته باشد.
محسنی اژهای تاکید کرد قابل قبول نیست کالای اساسی و استراتژیک مورد نیاز کشور برای مدت طولانی در واگنهای قطار باقی بماند؛ زیرا علاوه بر نرسیدن کالا به مردم، هزینه دموراژ به دولت یا بخش غیردولتی تحمیل میشود، محموله در معرض فساد قرار میگیرد و در صورت نیاز به امحا، هزینه آن نیز میتواند متوجه بیتالمال شود. به گفته وی، معطل ماندن واگنها نیز در شرایطی که این ناوگان باید بهطور مستمر برای حمل کالا در تردد باشد، تبعات دیگری ایجاد میکند.
ماجرای گوشتهای منجمد و ناهماهنگی گمرک و دامپزشکی
در ادامه بازدید، وضعیت محمولهای از گوشت نیز بررسی شد که به دلیل وقوع جنگ، در موعد مقرر به اسکله داخلی نرسیده و با مجوز سازمان دامپزشکی، در همان کشتی منجمد شده بود.
این محموله سپس از اسکله داخلی به بندر خشک منتقل شده و قرار بود برای مصارف ثانویه مورد استفاده قرار گیرد. شرکت خصوصی صاحب محموله نیز پیگیر ترخیص آن بود.
مدیرکل گمرک مربوطه اعلام کرد ترخیص محموله به مجوز سازمان دامپزشکی نیاز دارد. رئیس سازمان دامپزشکی نیز در جریان بازدید گفت مجوز لازم برای ترخیص صادر شده است؛ اما مدیرکل گمرک مربوطه اعلام کرد این مجوز در سامانه جامع ثبت نشده است.
محسنی اژهای با اشاره به این موضوع تاکید کرد چنین ناهماهنگیهایی باید با سرعت برطرف شود و در شرایطی که کشور به کالاهای اساسی نیاز مبرم دارد، نباید محمولهها به دلیل مشکلاتی مانند ثبت نشدن مجوز در سامانه، در انبارها باقی بمانند و به مصرفکنندگان نرسند.
دستور برای تعیین تکلیف محمولههای برنج
مقادیر قابل توجهی برنج نیز از دیگر موضوعات مورد بررسی رئیس قوه قضاییه بود. این محموله پس از ورود به بندر خشک، در ابتدا صاحب مشخصی نداشت و در معرض فساد قرار گرفته بود.
با ورود دادستانی تهران، محموله تعیین تکلیف و در اختیار سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی قرار گرفت. پس از آن و با دستیابی به اسناد گمرکی، شرکت مالک محموله شناسایی شد و برنجها از سازمان اموال تملیکی عودت داده شدند.
محسنی اژهای از مدیرکل گمرک مربوطه درباره علت تأخیر در شناسایی صاحب محموله و همچنین تأخیر در ارجاع آن به سازمان اموال تملیکی توضیح خواست.
رئیس قوه قضاییه تاکید کرد مسئولان حوزه واردات باید از سازوکارهای قانونی موجود استفاده کنند و تعیین تکلیف کالاهای بلاصاحب یا در معرض انقضا و فساد نباید صرفاً پس از ورود دستگاه قضایی آغاز شود.
وی افزود در این پرونده باید ابتدا برای شناسایی صاحب محموله سرعت عمل بیشتری صورت میگرفت و در صورت عدم شناسایی نیز محموله باید مطابق زمانبندی قانونی برای تعیین تکلیف به سازمان اموال تملیکی ارسال میشد.
هشدار درباره ثبت انبار مقصد و احتمال احتکار
رئیس قوه قضاییه همچنین بر ضرورت ثبت سیستمی مشخصات انبارهایی که کالاها از بنادر خشک یا سایر بنادر به مقصد آنها منتقل میشوند، تاکید کرد.
محسنی اژهای گفت یکی از مواردی که در پروندههای سازمان تعزیرات مشاهده میشود، ارسال کالا از بنادر و گمرکات به انبارها بدون ثبت این فرآیند در سامانه جامع انبارهاست.
به گفته وی، ثبت نکردن اطلاعات محموله و انبار مقصد میتواند زمینهساز فساد و احتکار باشد. بنابراین هنگام ترخیص کالا از بنادر یا گمرکات، جزئیات محموله و انبار مقصد باید بهسرعت در سامانه جامع انبارها ثبت شود.
وی تاکید کرد تمام روزنههای احتکار کالاهای اساسی باید مسدود شود و هرچند این موضوع محدود به شرایط جنگی نیست، در دوران جنگ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اختلاف دستگاهها بر سر نمونهبرداری کالاهای وارداتی
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده، اختلاف میان چند مرجع درباره آزمایش و نمونهبرداری کالاهای وارداتی بود.
بر اساس مقرره موجود، برای تسهیل و تسریع واردات و جلوگیری از معطل ماندن کالاها در بنادر و گمرکات، سازمان دامپزشکی بهعنوان مرجع واحد آزمایش و نمونهبرداری کالاهای وارداتی معرفی شده است؛ با این حال، برخی سازمانهای مرجع بر انجام نمونهبرداری توسط مأموران خود تاکید دارند.
رئیس دستگاه قضا در این زمینه توصیههایی تخصصی را برای رفع اختلاف و جلوگیری از تأخیر در تخلیه و توزیع کالاهای اساسی مطرح کرد.
محسنی اژهای: واردات کالاهای اساسی حتی برای لحظهای متوقف نشود
رئیس قوه قضاییه در نشست با مسئولان و متولیان حوزه صادرات و واردات گفت دشمن تلاش داشت با جنگ نظامی و محاصره، کشور را با قحطی و کمبود کالاهای اساسی و استراتژیک مواجه کند، اما به گفته وی، این هدف محقق نشد.
محسنی اژهای فعالیت نیروها و مسئولان حوزه واردات در دوران جنگ و پس از آن را از جمله «مجاهدتهای خاموش» دانست و گفت فرآیند واردات کالاهای اساسی و مورد نیاز مردم، تخلیه و توزیع آنها نباید حتی برای لحظهای متوقف شود.
وی همچنین گفت دشمن تصور میکرد با اعمال محاصره دریایی، کالاهای اساسی و استراتژیک به کشور نمیرسد، اما به گفته رئیس قوه قضاییه، این تصور محقق نشد.
رئیس دستگاه قضا تاکید کرد قوه قضاییه برای کمک به بخشهای فعال در حوزه واردات آمادگی دارد و از مسئولان خواست یک نسخه از ابلاغیهها و صورتجلسات مرتبط با فرآیند واردات کالاهای اساسی و استراتژیک را به دفتر وی ارسال کنند.
محسنی اژهای همچنین تاکید کرد در فرآیندهای وارداتی، اصل اساسی باید آسیبشناسی باشد و ورود موردی و قهری به مسائل، هرچند ممکن است لازم باشد، درمان قطعی محسوب نمیشود. به گفته وی، هرگاه حفره یا آسیبی در فرآیندهای وارداتی شناسایی شد، باید بلافاصله برای رفع آن اقدام شود تا همان مشکل برای محمولههای دیگر تکرار نشود.
توضیحات مسئولان درباره وضعیت ترخیص کالا
صالحی، دادستان تهران، نیز در این نشست گفت دادستانی تهران در اجرای تاکیدات رئیس قوه قضاییه، بهصورت مستمر از انبارهای اموال تملیکی، گمرکات و بندر خشک بازدید میکند. وی سه هفته پیش نیز از این بندر بازدید کرده و بر افزایش امکانات لجستیکی، اختصاص گمرک مستقل و افزایش تعداد انبارهای آن تاکید کرده بود.
دادستان تهران همچنین درباره مشکل نمونهبرداری و آزمایش کالاهای وارداتی گفت توافقنامههایی میان سازمان غذا و دارو، سازمان ملی استاندارد، سازمان دامپزشکی و سازمان ملی استاندارد وجود دارد که هنوز بهطور کامل اجرایی نشدهاند و اجرای آنها میتواند روند ترخیص کالا را تسریع کند.
ابراهیم نقدی، معاون حقوقی گمرک، نیز گفت در جریان جنگ ۴۰ روزه، فعالیت بنادر و گمرکات شبانهروزی بود و حتی یک روز تعطیلی یا وقفه در کار وجود نداشت. به گفته وی، در این مدت چند میلیون تن کالای اساسی ترخیص شد و هماهنگی میان سه قوه به رفع بخشی از محدودیتهای حملونقل و تسریع ترخیص کمک کرد.
عسکری، مدیرعامل سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی، اعلام کرد این سازمان در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۴ همت کالا را تعیین تکلیف کرده و در نیمه نخست سال جاری نیز حدود ۳۴ همت تعیین تکلیف کالا انجام شده است.
راد، مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ایران، نیز همکاری دستگاه قضایی در هفت ماه گذشته در حوزه نظارت بر تأمین و توزیع کالاهای اساسی را قابل توجه دانست.
جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور، با اشاره به چالشهای نمونهبرداری گفت گاهی بررسیهای جداگانه دستگاههای مختلف، از جمله دامپزشکی، استاندارد و غذا و دارو، یک تا دو ماه زمان میبرد. وی پیشنهاد کرد یک آزمایشگاه مرجع، نمونهبرداری و آزمایشهای لازم را انجام دهد و نتیجه مورد پذیرش همه دستگاههای ذیربط قرار گیرد.
صالحی، رئیس سازمان دامپزشکی کشور، نیز خواستار تعیین تکلیف موضوع انجام صرفاً یک نمونهبرداری از کالاهای وارداتی شد.
طلایی، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، اعلام کرد ۴.۵ میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور موجود است و با اشاره به نوسانات بعضاً روزانه نرخ ارز، خواستار اتخاذ تدابیر لازم برای استمرار فعالیت تجار و بازرگانان شد.
هادینژاد، معاون بازرگانی راهآهن، نیز گفت با وجود آسیب دیدن شبکه ریلی کشور در سه منطقه در جریان جنگ اخیر، هر سه منطقه آسیبدیده در کمتر از ۴۸ ساعت به شبکه ریلی بازگشتند.
