نورنیوز_گروه سیاسی: هم‌زمان با افزایش تنش‌های نظامی، کانال‌های دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن همچنان فعال است و خبرهای غیر رسمی تازه‌ای از احتمال بازگشت درگیری‌های مستقیم نیز منتشر شده است. مهم‌ترین تحول، گزارش «آکسیوس» درباره دستور پنتاگون به فرماندهی مرکزی آمریکا برای نهایی‌کردن مقدمات ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران است؛ با این حال، طبق این گزارش، دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره آغاز حملات جدید را اتخاذ نکرده است. گزینه‌های مورد بررسی می‌تواند شامل حمله به تأسیسات هسته‌ای، زیرساخت‌های انرژی و دیگر اهداف راهبردی ایران باشد.
هم‌زمان، نشریه «آتلانتیک» نیز گزارش داده است که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، گزینه حمله مجدد به ایران در حال بررسی است و برنامه‌ریزان پنتاگون سناریوهای مختلف را ارزیابی می‌کنند؛ هرچند این گزارش نیز بر نبود تصمیم نهایی تأکید دارد.
کارشناسان معتقدند انتشار این خبرها می تواند بخشی از جنگ روانی برای افزایش فشار به ایران برای امتیاز گیری باشد. از سوی دیگر، قطر اعلام کرده است که با وجود بن‌بست در روند مذاکرات، رایزنی‌های آمریکا و ایران برای پایان جنگ ادامه دارد. پیش‌تر نیز رویترز از تلاش میانجی‌های قطری برای پیشبرد یک توافق میان تهران و واشنگتن خبر داده بود.
هرمز؛ هم‌زمانی کاهش تردد و افزایش حملات
تنگه هرمز بار دیگر به یکی از اصلی‌ترین کانون‌های جنگ تبدیل شده است. رویترز گزارش داده است که حملات، تلاش برای حمله و اقدامات مزاحمتی علیه نفتکش‌ها در هفته منتهی به ۵ اکتبر به بالاترین سطح هفتگی از آغاز جنگ رسیده است. بر اساس داده‌های منابع امنیت دریایی، دست‌کم ۱۲ مورد حمله یا اقدام خصمانه علیه نفتکش‌های حامل نفت، LNG و LPG ثبت شده و سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز ۹ حادثه را در همان بازه ثبت کرده است.
در تازه‌ترین حادثه نیز یک نفتکش در نزدیکی قطر هدف اصابت پرتابه قرار گرفت و شماری از خدمه آن زخمی شدند. این حادثه نشان می‌دهد دامنه ناامنی دریایی تنها به محدوده باریک تنگه هرمز محدود نمانده و به آب‌های اطراف خلیج فارس نیز کشیده شده است.
در همین حال، داده‌های جدید Kpler نشان می‌دهد تعداد شناورهای عبوری از هرمز به پایین‌ترین سطح بیش از دو ماه گذشته رسیده است؛ به‌طوری که روز سه‌شنبه تنها هفت شناور کالایی از تنگه عبور کرده‌اند. واشنگتن: «کنترل هرمز در دست ماست»
در مقابل کاهش تردد، سنتکام مدعی است که دریانوردی در تنگه ادامه دارد و محموله‌های انرژی، از جمله نفت، همچنان در حال عبور هستند. این فرماندهی همچنین مدعی کنترل آمریکا و شرکای منطقه‌ای بر هرمز شده است.
این ادعا در شرایطی مطرح می‌شود که یک مقام ایرانی به رویترز گفته است ایران قصد دارد مسیرهایی را که آن‌ها را «غیرقانونی» می‌داند مسدود کند و تأکید کرده تهران کنترل تنگه را در اختیار دارد.
در واقع، آنچه در میدان دیده می‌شود بیش از آنکه یک وضعیت ساده «باز یا بسته» باشد، شکل یک نبرد بر سر میزان، مسیر و امنیت عبور و کنترل ترافیک دریایی را پیدا کرده است.
هزینه جنگ در بازار نفتکش‌ها
تبعات این وضعیت فقط به میزان صادرات نفت محدود نشده است. رویترز گزارش داده که با وجود بازگشت بخشی از صادرات خلیج فارس، هزینه‌های لجستیکی و بیمه‌ای به‌شدت افزایش یافته و نرخ اجاره نفتکش‌های بزرگ در مسیر خاورمیانه به آسیا از یک میلیون و سیصد هزار دلار در روز عبور کرده است.
در نمونه‌ای دیگر، یک نفتکش غول‌پیکر برای انتقال حدود دو میلیون بشکه نفت از سواحل خلیج مکزیک آمریکا به چین با کرایه ۷۶ میلیون دلار اجاره شده است؛ رقمی که تقریباً ۱۰ برابر سطح معمول پیش از جنگ است و هزینه حمل را به حدود ۳۸ دلار برای هر بشکه می‌رساند. قطر نیز در اقدامی معنادار دست‌کم ۱۲ نفتکش LNG خالی را در آب‌های اطراف خود مستقر کرده است؛ شناورهایی که مجموعاً حدود ۱.۱ میلیون تن ظرفیت حمل دارند و می‌توانند نشانه آمادگی دوحه برای افزایش تدریجی صادرات از مسیر هرمز باشند.
فشار اقتصادی و محدودیت‌های دریایی کشورهای منطقه
در تحولی دیگر، امارات محدودیت‌هایی را علیه صدها شناور اعمال کرده و بر اساس گزارش‌های منتشرشده، فهرست این محدودیت‌ها شامل ۴۷۲ شناور است؛ کشتی‌های ایرانی نیز در میان شناورهای مشمول محدودیت قرار دارند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در ادامه فشارهای تحریمی، شرکت Cavalier Dynamics for Technologies Company مستقر در ریاض را در فهرست تحریم‌ها قرار داده است. در فهرست رسمی OFAC، این شرکت به‌عنوان یک نهاد مرتبط با وسیم پاشا تاجمل درج شده و در چارچوب تحریم‌های مرتبط با اشاعه تسلیحات و ایران قرار گرفته است.
تهران: پاسخ از مسیر میانجی‌ها
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، اعلام کرده است که ملاحظات و شروط ایران برای پایان جنگ و بازگرداندن امنیت به خلیج فارس و تنگه هرمز به‌صورت صریح تبیین شده و پاسخ تهران به پیشنهادهای آمریکا از طریق میانجی‌ها ارائه خواهد شد.
این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که تهران همچنان بر شروط خود برای پایان جنگ تأکید دارد و در مقابل، دولت آمریکا کاهش ظرفیت غنی‌سازی ایران را یکی از مطالبات اصلی خود عنوان کرده است؛ موضوعی که به یکی از اصلی‌ترین نقاط اختلاف در مذاکرات تبدیل شده است.
ترامپ: جنگ «خیلی زود» تمام می‌شود
دونالد ترامپ نیز در تازه‌ترین اظهارات خود بار دیگر مدعی شده است که ایران به‌شدت شکست خورده و جنگ به‌زودی پایان خواهد یافت. او همچنین مدعی شده است که استیو ویتکاف همچنان در حال مذاکره برای رسیدن به توافق با ایران است.
با این حال، هم‌زمانی این اظهارات با شایعه منتشر شده در خصوص دستور پنتاگون برای آماده‌سازی گزینه‌های حمله، تصویری دوگانه از سیاست واشنگتن ارائه می‌کند: از یک سو حفظ مسیر مذاکره و سخن گفتن از توافق، و از سوی دیگر آماده‌سازی نظامی برای بازگشت به جنگ. گزارش آکسیوس نیز تصریح می‌کند که هنوز تصمیم نهایی برای حمله اتخاذ نشده است.
جمع‌بندی
آخرین تحولات نشان می‌دهد جنگ آمریکا و ایران در مرحله‌ای پیچیده قرار گرفته است؛ نه مذاکرات متوقف شده و نه گزینه نظامی از روی میز واشنگتن کنار رفته است. قطر همچنان در حال میانجیگری است، تهران پاسخ خود را از مسیر واسطه‌ها منتقل می‌کند و هم‌زمان پنتاگون برای سناریوی ازسرگیری عملیات آماده می‌شود. در میدان نیز هرمز به نقطه اصلی فشار متقابل تبدیل شده است؛ حملات به نفتکش‌ها به رکورد جدیدی رسیده، تردد دریایی کاهش یافته و هزینه حمل نفت جهش کرده است. به این ترتیب، نبرد هرمز دیگر صرفاً بر سر عبور چند نفتکش نیست؛ کنترل ریسک، هزینه و امکان صادرات انرژی به بخشی از معادله اصلی جنگ تبدیل شده است.
