نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات اخیر بار دیگر تنگه هرمز را به یکی از اصلیترین کانونهای بحران تبدیل کرده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است. این حادثه در شرایطی رخ داده که گزارشهایی درباره افزایش حملات و توقف برخی کشتیها در این آبراه منتشر شده است.
برت اریکسون، مدیر ارشد شرکت مشاوره ریسک Obsidian Risk Advisors، مدعی شده بر اساس گزارشهای سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، طی هشت روز گذشته ۱۳ کشتی هدف قرار گرفتهاند. او همچنین گفته است چندین کشتی در میانه مسیر توسط نیروهای ایرانی متوقف و وادار به بازگشت شدهاند.
این مقام همچنین مدعی شده افزایش حملات به کشتیها باعث شده شرکتهای کشتیرانی نسبت به توانایی آمریکا برای تأمین امنیت عبور و مرور در تنگه هرمز اعتماد کمتری داشته باشند.
از سوی دیگر، وزیر انرژی عربستان اعلام کرده روزانه ۵.۸ میلیون بشکه نفت از طریق خط لوله راهبردی شرق به غرب این کشور منتقل میشود؛ رقمی که به گفته منابع، نخستین اعلام رسمی درباره میزان جریان نفت این خط پس از حمله اوایل سپتامبر به این خط لوله است.
هشدار تهران به واشنگتن؛ هرمز با فشار باز نمیشود
سرلشگر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در واکنش به فشارهای آمریکا تأکید کرده است که تنگه هرمز با تهدید یا فشار باز نخواهد شد. او با اشاره به مواضع اقتصادی واشنگتن گفته است آمریکا در جنگ نظامی شکست خورده و در جنگ اقتصادی نیز شکست خواهد خورد.
رضایی تصریح کرده ایران عقبنشینی نخواهد کرد و تنگه هرمز با تهدید یا فشار باز نخواهد شد.
همزمان فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرده ایران برای مذاکره آمادگی دارد و از مذاکره ترسی ندارد. او گفته است منطق ایجاب میکند مذاکره انتخاب شود، اما ایران تحت هیچ شرایطی از حقوق خود کوتاه نخواهد آمد.
در همین چارچوب، اسکندر مومنی، وزیر کشور، پس از سفر به قطر از گفتوگو درباره تحولات منطقه و تلاشها برای کاهش تنش خبر داده است. او همچنین گفته مذاکراتی درباره خلبانان ایرانی انجام شده و قرار است هیئت فنی ایران بار دیگر به قطر سفر کند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز وارد اسلامآباد شده و گفتوگو درباره تلاشهای دیپلماتیک و میانجیگری میان تهران و واشنگتن از محورهای اصلی سفر او عنوان شده است.
خروج B-1ها و نگرانی آمریکا از حمله احتمالی ایران
در بخش دیگری از تحولات، خروج ۱۲ بمبافکن B-1 آمریکا از پایگاه فیرفورد بریتانیا به یکی از مهمترین موضوعات نظامی تبدیل شده است. دونالد ترامپ گفته جابهجایی این بمبافکنها به دلیل احتمال وجود تهدید امنیتی انجام شده است.
این اظهارات با روایت قبلی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تفاوت دارد؛ روبیو پیشتر این جابهجایی را اقدامی معمول و دورهای توصیف کرده بود.
همزمان شبکه ITV به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده واشنگتن نگران حمله پهپادی مشابه عملیات «تار عنکبوت» اوکراین بوده و حتی احتمال داده شده که پهپادهای ایرانی از قبل وارد خاک بریتانیا شده باشند.
ترامپ نیز مدعی شده افرادی که تهدید علیه پایگاه فیرفورد را مطرح کردهاند شناسایی شدهاند و آنها با ایران مرتبط خواهند بود. رئیسجمهور آمریکا همچنین بار دیگر گفت اگر ایران پهپادهای رزمی را وارد بریتانیا کرده باشد، با «بهای سنگینی» مواجه خواهد شد.
در مقابل، گزارش پولیتیکو تأکید دارد خروج B-1ها از بریتانیا میتواند انجام حملات احتمالی بعدی علیه ایران را پیچیدهتر کند؛ زیرا این بمبافکنها برای رسیدن به خاورمیانه از خاک اصلی آمریکا باید مسیر طولانیتری را طی کنند.
در همین حال، آمریکا در حال افزایش نیروهای خود در منطقه است و گزارشها از حرکت یک ناو هواپیمابر دیگر و چند ناو آبی-خاکی حامل تفنگداران دریایی حکایت دارد.
یمن، عربستان و دیپلماسی؛ بحران در چند جبهه
در جبهه یمن نیز تحولات شدت گرفته است. انصارالله اعلام کرده فرودگاه ذباب و منطقه مراد در جنوبغرب یمن را بازپس گرفته و نیروهای تحت حمایت عربستان را در تعز تحت فشار قرار داده است. همزمان یحیی سریع، سخنگوی نظامی انصارالله، ادعا کرده دستاوردهای میدانی این گروه حفظ شده و ادعاهای طرف مقابل درباره پیروزی، ساختگی است.
در سوی دیگر، عربستان مناطقی در استان الحدیده یمن را هدف حمله قرار داده است. ائتلاف سعودی مدعی شده این حملات با هدف انهدام اهداف نظامی و تأمین امنیت دریانوردی در بابالمندب انجام شده است.
همچنین گزارشهایی از حملات موشکی و پهپادی انصارالله به اهدافی در عربستان منتشر شده است. سازمان هواپیمایی کشوری عربستان نیز از هدف قرار گرفتن فرودگاههای نجران و جازان و زخمی شدن سه نفر خبر داده است.
در سطح سیاسی، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نسبت به تأثیر منفی مناقشه ایران بر اقتصاد جهانی ابراز نگرانی کرده و خواستار حفظ مسیر دیپلماتیک شده است. میخائیل اولیانوف نیز مدعی شده آمریکا برای دستیابی جدی به راهحل دیپلماتیک با ایران آمادگی ندارد.
در همین حال، کریس مورفی، سناتور آمریکایی، هشدار داده ازسرگیری جنگ علیه ایران برای آمریکا، منطقه و امنیت بینالمللی پیامدهای بدی خواهد داشت. او تأکید کرده آمریکا نمیتواند بسته ماندن تنگه هرمز را برای مدت طولانی تحمل کند.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ همچنان مدعی آمادگی برای مذاکرات مستقیم با ایران شده است؛ موضعی که همزمان با افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی، بار دیگر موضوع مذاکره را در مرکز تحولات قرار داده است.