نورنیوز-گروه اقتصادی : در شرایطی که با افزایش هر روز قیمت ارز حفظ ارزش داراییها و کاهش ریسک ناشی از نوسانات ارزی به یکی از دغدغههای مهم سرمایهگذاران و صاحبان پسانداز تبدیل شده است هفته گذشته وزیر اقتصاد از راهاندازی ابزار جدیدی برای سرمایهگذاری ارزی در بازار سرمایه خبر داد. به گفته مدنیزاده پذیرهنویسی برای نخستین صندوق ارزی از هفته آینده آغاز خواهد شد؛ صندوقی که به گفته او «منابعش در بخشها و صنایعی که سودده و ارزآور هستند سرمایهگذاری میشود و سود آن به خود مردم بازمیگردد و اینگونه هم صنعت راه افتاده و تولید شکل میگیرد و هم ارزش پول مردم حفظ شده و در یک بخش مولد اقتصاد مورد استفاده قرار میگیرد.»
اما سؤال مهم این است که صندوق ارزی تا چه اندازه میتواند در رفتار مردم و تقاضای دلار اثرگذار باشد؟ آیا این ابزار مالی میتواند بخشی از تقاضای سرمایهای بازار ارز را به سمت بازار رسمی هدایت کند؟
برای بررسی ابعاد و آثار این ابزار جدید بر اقتصاد کشور و خانوادهها، نورنیوز با حسین مقدسی، کارشناس مهندسی مالی و مدیریت ریسک، گفتوگو کرده است.
صندوق ارزی میتواند بخشی از تقاضای هیجانی بازار دلار را مدیریت کند
حسین مقدسی، کارشناس مهندسی مالی و مدیریت ریسک در گفتوگو با خبرنگار نورنیوز درباره تأثیر راهاندازی صندوق ارزی بر کنترل تورم و مدیریت نرخ ارز اظهار کرد: این اقدام اتفاقی مثبت و خوشایند برای بازار است و میتواند آثار قابل توجهی بر رفتار سرمایهگذاران و مدیریت تقاضای ارز داشته باشد.
وی با اشاره به شرایط تورمی موجود تصریح کرد: با توجه به تورم فعلی مردم نیازمند تبدیل سهام، درآمدها و سایر داراییهای خود به داراییهای دارای قدرت ماندگاری در مقابل جریان تورم هستند و هرچه این دارایی نقدشوندهتر و باثباتتر باشد جذابیت بیشتری خواهد داشت.
مقدسی با بیان اینکه ارز و بهطور مشخص دلار همواره یکی از گزینههای اصلی برای حفظ ارزش دارایی بوده است خاطرنشان کرد: به همین دلیل، همواره تقاضایی در بخش خانگی برای دلار وجود دارد که بخشی از آن ناشی از نیاز واقعی و بخشی نیز ناشی از نگرانی نسبت به آینده و حفظ ارزش داراییهاست.
وی درباره منافع صندوق ارزی برای سپردهگذاران گفت: باید بررسی شود که صندوق ارزی صرفاً امکان سرمایهگذاری در دارایی ارزی را فراهم میکند یا اینکه سودی نیز به سرمایهگذار تعلق میگیرد؟ اگر این صندوق علاوه بر حفظ ارزش دلاری بازدهی نیز داشته باشد جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران خواهد داشت.
کارشناس مهندسی مالی ادامه داد: اگر سود این صندوق نیز به صورت دلاری یا متناسب با بازده داراییهای ارزی باشد از دو جهت اثرگذار است؛ نخست اینکه بخشی از نقدینگی را به سمت یک ابزار رسمی و شفاف هدایت میکند و دوم اینکه به تعمیق بازار سرمایه و افزایش فعالیت در بازار بورس کمک میکند.
وی با بیان اینکه هدایت نقدینگی به سوی ابزارهای رسمی آثار مثبتی دارد افزود: وقتی مردم امکان سرمایهگذاری در یک صندوق ارزی را داشته باشند به جای خرید فیزیکی دلار و فعالیت در بازار غیررسمی برای حفظ ارزش دارایی از یک ابزار مالی شفاف استفاده میکنند؛ بنابراین سرمایهگذاری در صندوف ارزی به مدیریت بخشی از تقاضای ارز کمک میکند.
آیا صندوق ارزی نرخ دلار را کنترل میکند؟
مقدسی در پاسخ به این پرسش که آیا سرمایهگذاری در صندوق ارزی موجب کنترل نرخ دلار میشود ابراز کرد: برای بررسی این موضوع باید ساختار تقاضای دلار در اقتصاد را در نظر بگیریم. تقاضای ارز را باید به چند بخش تقسیم کرد که یکی از مهمترین آنها تقاضای خانوار برای حفظ ارزش دارایی است و بخش دیگر مربوط به نیازهای صنعتی، واردات، صادرات و فعالیتهای اقتصادی است. ابزارهایی مانند صندوق ارزی بر بخشی از تقاضای بخش خانوار و تقاضای سرمایهگذاری مردم اثرگذار است؛ اما تمام تقاضای موجود در بازار ارز را پوشش نمیدهد.
وی تأکید کرد: برخی خانوارها یا فعالان اقتصادی درآمد ارزی دارند؛ اما در مقطعی تمایلی به تبدیل آن به ریال یا انتقال به بازارهای دیگر را ندارند؛ در چنین شرایطی صندوقهای ارزی یک گزینه جایگزین برای نگهداری و سرمایهگذاری منابع ارزی فراهم میکند.
کارشناس مهندسی مالی درباره اثر این ابزار بر نرخ واقعی دلار اظهار کرد: اثر صندوق ارزی بر نرخ واقعی دلار چندان قابل توجه نخواهد بود؛ چراکه نرخ واقعی ارز بیش از هر چیز تحت تأثیر عوامل بنیادین اقتصادی قرار دارد.
وی با تأکید بر اینکه هرچند اقداماتی مانند ایجاد صندوق ارزی بخشی از تقاضای هیجانی و سرمایهای بازار دلار را مدیریت میکند افزود: برای کنترل پایدار نرخ ارز باید عوامل بنیادین مانند رشد نقدینگی، کسری بودجه و سیاستهای پولی و مالی نیز مورد توجه قرار گیرد.
مقدسی با اشاره به وضعیت نقدینگی و کسری بودجه یادآور شد: رشد نقدینگی یکی از مهمترین عوامل موثر بر نرخ ارز است. افزایش شکاف میان درآمدها و هزینههای دولت و کسری بودجه باعث افزایش نقدینگی و فشار بر بازار ارز میشود.
نورنیوز