نورنیوز- گروه اجتماعی: بررسی گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت کووید-۱۹ در ایران از ابتدای سال ۱۴۰۵ نشان میدهد کرونا اگرچه دیگر شرایط دوران همهگیری را ندارد، اما همچنان در چرخه بیماریهای تنفسی کشور حضور دارد و در هفتههای اخیر بار دیگر روند افزایشی پیدا کرده است.
در نخستین ماههای سال، مقامهای وزارت بهداشت افزایش غیرعادی ویروسهای تنفسی را گزارش نکردند. قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، در فروردینماه با اشاره به افزایش رفتوآمدها در اسفند و فروردین، تأکید کرده بود که افزایش برخی عفونتهای تنفسی در این مقطع، غیرطبیعی نیست.
با ورود به اردیبهشت، اما گزارشهایی از افزایش موارد کرونا در برخی مناطق کشور منتشر شد. وزارت بهداشت در همین مقطع از دانشگاههای علوم پزشکی خواست مراقبت از بیماریهای حاد تنفسی، بهویژه کووید-۱۹ و آنفلوانزا، را تشدید کنند و بر استفاده از ماسک در فضاهای بسته و پرتجمع تأکید شد. گزارشهای رسانهای همچنین از افزایش مراجعه و بستری مرتبط با کرونا در برخی مراکز درمانی حکایت داشت.
در خردادماه، روند افزایش کرونا به شکل پررنگتری در دادههای نظام مراقبت بیماریهای تنفسی دیده شد. بر اساس گزارشی که از سوی مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت منتشر شد، کووید-۱۹ در این ماه با مثبت شدن ۱۱.۷ درصد نمونههای بررسیشده، از آستانه هشدار بالا عبور کرد و به شایعترین عامل ویروسی بیماریهای تنفسی تبدیل شد.
با این حال، افزایش موارد ابتلا الزاماً به معنای بازگشت شرایط بحرانی سالهای نخست همهگیری نبود. در مردادماه، مینو محرز نیز با اشاره به افزایش بیماریهای تنفسی، شدت موارد کرونا را پایینتر از گذشته توصیف کرد و گفت موارد مشاهدهشده عموماً خفیف هستند.
در شهریور اما بار دیگر نشانههای افزایش فعالیت ویروس ظاهر شد. قباد مرادی در تازهترین اظهارات خود اعلام کرد که در هفته منتهی به ۸ شهریور، حدود ۸.۳ درصد افرادی که با علائم عفونتهای تنفسی به مراکز درمانی مراجعه کرده یا بستری شده بودند، از نظر کووید-۱۹ مثبت بودهاند؛ رقمی که بالاتر از آستانه هشدار پایین پنجدرصدی نظام مراقبت است.
مرادی با تأکید بر اینکه افزایش فعلی به معنای وضعیت بحرانی یا ظهور ویروس جدید نیست، گفت شواهدی از ظهور یک ویروس تنفسی جدید وجود ندارد و سویههای در گردش، غیرمنتظره نیستند. به گفته او، کووید-۱۹ اکنون مانند برخی بیماریهای تنفسی دیگر به بیماری بومی تبدیل شده است، اما همچنان میتواند برای سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای و افراد با سیستم ایمنی ضعیف خطرناک باشد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت همچنین احتمال داده است که وضعیت کرونا در هفتههای آینده برای مدتی در همین سطح باقی بماند یا حتی مقداری افزایش پیدا کند؛ هرچند تأکید کرده پیشبینی قطعی روند بیماری امکانپذیر نیست.
در مجموع، تصویر کرونا در ایران طی سال ۱۴۰۵ بیشتر از آنکه نشانه بازگشت یک همهگیری گسترده باشد، بیانگر ادامه گردش ویروس و شکلگیری موجهای دورهای با شدت متفاوت است. توصیه وزارت بهداشت نیز همچنان بر رعایت بهداشت دست، تهویه فضاهای بسته، استفاده از ماسک در اماکن پرتراکم و ماندن در خانه هنگام ابتلا به عفونت تنفسی متمرکز است.
کرونا دوباره همهگیر میشود؟
مینو محرز استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با نورنیوز با اشاره به افزایش موارد ابتلا به کرونا در روزهای اخیر اظهار کرد: شرایط فعلی به هیچ عنوان با روزهای ابتدایی همهگیری کرونا در سال ۱۳۹۸ قابل مقایسه نیست و خوشبختانه شدت بیماری در حال حاضر بسیار کمتر از آن مقطع است.
وی با بیان اینکه میزان مراجعات سرپایی به دلیل ابتلا به کووید-۱۹ افزایش یافته است ادامه داد: با توجه به آغاز فصل آنفلوانزا احتمال افزایش این بیماری نیز وجود دارد؛ هرچند در شرایط فعلی میزان ابتلا به کرونا بیشتر گزارش میشود. این دو بیماری ظرفیت شیوع همزمان را دارند؛ اما از نظر علائم ابتلا و نحوه درمان تفاوتهایی وجود دارد و با انجام آزمایش نوع بیماری مشخص و درمان آغاز میشود. بیشتر افراد تحت درمان من مبتلا کرونا بودند و ابتلا به آنفولانزا را کمتر مشاهده کردم.
وی با تأکید بر نقش مردم در کنترل بیماریهای تنفسی یادآور شد: شهروندان باید تا حد امکان از حضور غیرضروری در مکانهای پرتجمع خودداری کنند و در صورت حضور در چنین فضاهایی حتماً از ماسک استفاده کنند. مردم باید شستوشوی مرتب دستها را نیز جدی بگیرند. و از تماس دستهای آلوده با چشم، بینی و دهان خودداری کنند.
این پزشک متخصص با اشاره به تصور برخی افراد مبنی بر اینکه دریافت واکسن کرونا آنها را بهطور کامل در برابر بیماری ایمن میکند گفت: چنین تصوری صحیح نیست؛ زیرا ویروس کرونا بهطور مداوم دچار جهش میشود و واکسنهایی که برای سویههای قدیمی تولید شدهاند لزوماً در برابر سویههای جدید محافظت کامل ایجاد نمیکنند.
وی درباره گروههای در معرض خطر تصریح کرد: افرادی که بیماریهای زمینهای دارند بیشتر در معرض ابتلا و عوارض شدید بیماری قرار میگیرند؛ با این حال موارد فعلی کرونا عمدتاً شدت بالایی ندارند و بسیاری از بیماران نیازمند بستری نیز بهبود یافتند.
این پزشک متخصص با بیان اینکه نمیتوان درباره روند آینده بیماری با قطعیت اظهار نظر کرد افزود: اگر تعداد مبتلایان افزایش قابل توجهی پیدا کند احتمال تغییر شرایط و افزایش شدت بیماری وجود دارد؛ بنابراین باید از افزایش ابتلای افراد جلوگیری کرد.
محرز با تاکید بر ضرورت انجام واکسیناسیون کرونا و آنفلوآنزا بیان کرد: نوع ویروس کووید جدیدتر شده است و واکسنهای قبلی میزان اثربخشی گذشته را ندارند. واکسنهای آنفولانزای خارجی امسال وارد کشور نشدند؛ اما واکسن تولید داخل موجود است و باید از آن استفاده کرد. گروههای در معرض خطر و افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای باید در اولویت تزریق واکسن باشند.
وی با اشاره به بروز علائم گوارشی در برخی مبتلایان به کرونا ادامه داد: درصد بالایی از افرادی که با علائمی مانند اسهال و استفراغ مراجعه کرده بودند، به کرونا مبتلا بودند و این موضوع نشان میدهد که علائم گوارشی نیز میتواند در کنار سایر علائم، از نشانههای ابتلا به کرونا باشد. این علائم در برخی مبتلایان به کرونای جدید مشاهده میشود و نباید صرفاً بر اساس بروز علائم گوارشی، از شیوع یک ویروس جدید سخن گفت.
وی با ابراز تاسف از گرانی نرخ آزمایشها ادامه داد: این امر تشخیص بیماری را برای برخی افراد دشوار میکند. بهنظر میرسد افزایش انتقال ویروس با تجمع و جابهجایی افراد ارتباط داشته باشد؛ بهخصوص افرادی که از کشورهایی آمدهاند که در آن جا فصل زمستان است.