نورنیوز- گروه سیاسی: آینده روابط تهران و پکن و نحوه مواجهه چین با تحریمهای جدید واشنگتن در شرایطی که فشارهای جدید آمریکا بر ایران و شرکای اقتصادیاش ادامه دارد، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. ایران و چین تداوم همکاریهای دیپلماتیک و تجاری خود را طی سالهای گذشته با وجود فشارهای آمریکا حفظ کردهاند؛ روندی که حتی با تهدید برخی شرکتهای چینی و اعمال تحریم علیه آنها نیز متوقف نشده است.
محمد کشاورززاده، سفیر سابق ایران در چین در گفتوگو با خبرنگار نورنیوز با اشاره به سابقه فشارهای آمریکا بر چین بهخاطر روابط با ایران تصریح کرد: «این فشارها موضوع جدیدی نیست و ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز با اعمال سیاست فشار حداکثری بسیاری از شرکتهای چینی را تهدید و سپس تحریم کرد؛ اما روابط دیپلماتیک و تجاری ایران و چین با وجود این مشکلات ادامه یافت و حتی در همان دوران برنامه 25 ساله همکاریهای ایران و چین امضا شد.»
وی با اشاره به موضع چین در قبال تحریمهای آمریکا یادآور شد: «مقامات چینی، با توجه به جایگاه کشورشان بهعنوان یک قدرت بزرگ جهانی، تحریمهای آمریکا را اقدامی غیرقانونی و مغایر با حیثیت و اقتدار ملی خود میدانند؛ چراکه برای پکن قابل پذیرش نیست که آمریکا قوانینی تصویب کند و آنها را به کشورهای دیگر تعمیم دهد. به بیان دیگر، چینیها «صلاحیت قانونی فرامرزی» برای آمریکا قائل نیستند و معتقدند کشوری مانند چین در قامت یک قدرت بزرگ اقتصادی و سیاسی نباید تابع تصمیمات آمریکا قرار بگیرد. پکن چنین اقدامی را «دست بلند قضایی» نامیده و آن را رد کرده است.»
کشاورززاده درباره احتمال تحریم برخی شرکتهای چینی از سوی آمریکا گفت: «ممکن است آمریکا برخی شرکتهای چینی را به دلیل همکاری با ایران تحریم کند؛ اما معمولا چنین شرکتهایی روشهای مقابله با تحریمها را میشناسند؛ هرچند شاید اقدامات آمریکا علیه آنها هزینههایی نیز برای این شرکتها به همراه داشته باشد. ایران هم طی سالهای گذشته ثابت کرده که توان حفظ و ادامه روابط سیاسی و اقتصادی با چین با استفاده از ظرفیتهای موجود را دارد. این به هنر ما بستگی دارد که چگونه از این وضعیت استفاده خود را ببریم.»
وی با بیان اینکه ما پلتفرمهایی را برای فروش نفت و دریافت پول آن از چین ایجاد کردهایم، تصریح کرد: «حتی اگر امکان فروش نفت به دلیل محاصره دریایی هم وجود نداشته باشد، منابع مالی کافی در چین داریم و از این ظرفیت برای تأمین نیازهای اولیه کشور استفاده میکنیم.»
سفیر سابق ایران در چین با تأکید بر اینکه نباید با تحریمهای جدید آمریکا سادهسازانه برخورد کرد، ادامه داد: «در عین حال نباید تصور کرد که دست ایران کاملا بسته است و هیچ راهی برای عبور از این شرایط وجود ندارد؛ بلکه با ایجاد هماهنگی لازم میان بخشهای اقتصادی، سیاسی و... در کشور از این مرحله حساس عبور خواهیم کرد.»
وی درباره احتمال محدودشدن رابطه اقتصادی چین با ایران بهخاطر اعمال فشار آمریکا بیان کرد: «مقامات آمریکا امکان اجبار چین به انجام اقدامات مورد نظر واشنگتن را ندارند. تا جایی که من اطلاع دارم دولت چین هیچ دستورالعملی مبنی بر قطع همکاری شرکتهای چینی با ایران صادر نکرده است. چینیها معتقدند تحریمهای آمریکا یکجانبه است و وجهه بینالمللی و قانونی ندارد.»
سفیر سابق ایران در چین در واکنش به احتمال اینکه چین ایران را تحت فشار قرار دهد تا روابط خود با آمریکا را حفظ کند اظهار کرد: «این احتمال وجود دارد؛ اما چین بهعنوان یک کشوری با ظرفیتهای گسترده در سطح جهانی، منافع تجاری خود را نیز در نظر میگیرد؛ چراکه ممکن است این اقدام در نهایت موجب زیان چین شود. چینیها میدانند که اگر در این مرحله، از تصمیم آمریکا تبعیت کنند، چه بسا وقتی آمریکا در آینده با کشور دیگری نیز اختلاف پیدا کند، مجبور شوند باز هم فشارهای مشابهی را از سوی آمریکا تحمل کنند.»
وی با بیان اینکه قاعدتاً چینیها در چنین شرایطی مطیع محض خواستههای آمریکا نیستند و معمولاً موضع مستقل خود را حفظ میکنند گفت: «ایجاد یک صدای واحد در سیاست ایران در قبال روابط با چین کاملا ضروری است؛ چراکه متأسفانه مقامات چینی بارها به ما گفتهاند که اظهارنظرها و مصاحبههای غیرمسئولانه برخی مقامات ایرانی به روابط دو کشور آسیب میزند. بنابراین نباید برخی مسائل در فضای عمومی مطرح شود.»
کشاورززاده با اشاره به مستندات وزارت خزانهداری آمریکا(اوفک) خاطرنشان کرد: «متاسفانه اطلاعات بسیاری از شرکتهای چینی که به خاطر همکاری با ایران تحریم شدهاند از داخل ایران در اختیار آمریکاییها قرار گرفته است و چینیها به این موضوع توجه دارند؛ بنابراین ما با حفاظت از این اطلاعات طبقهبندیشده، باید روابط خود را با چین حفظ و مدیریت میکنیم.»