نقش یگ گیرنده عصبی در روی‌آوری افراد به خودکشی

نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

افکار شدید خودکشی ممکن است اثری قابل‌تشخیص در مغز بر جای بگذارد و این اثر با بهبودی افراد نیز تغییر کند. پژوهشگران مؤسسه علوم اعصاب هلند، گیرنده‌ای را شناسایی کرده‌اند که ممکن است با این تغییرات مرتبط باشد و راهی تازه برای مطالعه تاب‌آوری (توانایی غلبه بر شرایط دشوار) و پیشگیری از خودکشی ارائه دهد.

در هلند، روزانه حدود پنج نفر بر اثر خودکشی جان خود را از دست می‌دهند. به ازای هر یک نفر که بر اثر خودکشی می‌میرد، حدود بیست نفر دیگر اقدام به خودکشی می‌کنند اما موفق نمی‌شوند. با وجود این آمار نگران‌کننده، دانشمندان هنوز اطلاعات کمی درباره تغییرات زیستی که در مغز افراد با افکار خودکشی رخ می‌دهد، دارند. همچنین داروهای مؤثری که به‌طور خاص این افکار را هدف قرار دهند، به‌شدت لازم است.

نشانگری که فراتر از افسردگی ظاهر شد

لین ژانگ (Lin Zhang)، پژوهشگر این مطالعه، ابتدا بافت مغز اهداکنندگان بانک مغز هلند را بررسی کرد. او در مرحله اول، افراد مبتلا به اختلالات خلقی (مانند افسردگی) را با افراد بدون این اختلالات مقایسه کرد، اما تفاوت چشمگیری در ناحیه مورد مطالعه پیدا نکرد.

اما وقتی ژانگ اهداکنندگان را بر اساس نحوه مرگشان دسته‌بندی کرد، الگوی واضح‌تری ظاهر شد. بافت مغز افرادی که بر اثر خودکشی یا مرگ با کمک پزشک (اتانازی) فوت کرده‌اند، با بافت افرادی که به مرگ طبیعی از دنیا رفته‌اند، تفاوت داشت. جالب اینجاست که این تفاوت، حتی در افرادی که به اختلال خلقی مبتلا نبودند نیز دیده شد.

ژانگ توضیح داد: این نشان می‌دهد که تغییرات زیستی مرتبط با افکار شدید خودکشی، ممکن است تا حدی با تغییرات مرتبط با افسردگی متفاوت باشد.

گیرنده P۲RX۷؛ یک نشانگر بالقوه

پژوهشگران سپس بر روی گیرنده‌ای به نام P۲RX۷ متمرکز شدند که در نحوه پاسخ سلول‌ها به استرس، التهاب و فرآیند تولید انرژی نقش دارد. تصاویر میکروسکوپی از بافت مغز نشان داد که اهداکنندگان فوت‌شده بر اثر خودکشی یا مرگ با کمک پزشک (اُتانازی)، سطح بالاتری از این گیرنده در سلول‌های عصبی خود داشتند.

ژانگ با اشاره به تصاویر میکروسکوپی توضیح داد: یک تصویر از اهداکننده‌ای که به مرگ طبیعی فوت کرده، تقریباً هیچ نشانه‌ای ندارد، در حالی که سه تصویر دیگر با نقاط آبی تیره پوشیده شده‌اند. این اهداکنندگان بر اثر خودکشی یا مرگ با کمک پزشک جان خود را از دست داده‌اند.

بهبودی؛ بازگشت به حالت طبیعی

نکته جالب‌تر این است که در گروه مرگ طبیعی، برخی از اهداکنندگان در گذشته افکار خودکشی یا اقدام به آن را تجربه کرده بودند، اما در زمان مرگ، سطح گیرنده P۲RX۷ در مغزشان بالا نبود.

ژانگ توضیح داد: این امکان وجود دارد که سطح P۲RX۷ این افراد در دوران اوج افکار خودکشی بالا بوده، اما با بهبودی، دوباره به حالت عادی بازگشته است.

اگر این گیرنده با شدت افکار خودکشی بالا و پایین برود، اندازه‌گیری آن در طول زمان می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا تغییرات این افکار را بهتر درک کنند.

گام بعدی؛ آزمایش روی افراد زنده

مرحله مهم بعدی این است که مشخص شود آیا همین الگو در افرادی که زنده هستند و در حال حاضر افکار خودکشی را تجربه می‌کنند، دیده می‌شود یا نه. پژوهشگران دانشگاه آمستردام قصد دارند با استفاده از تصویربرداری پِت‌اسکن (روشی برای مشاهده فعالیت مغز)، سیگنال‌های مرتبط با گیرنده P۲RX۷ را در مغز افراد زنده اندازه‌گیری کنند.

این پژوهش هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و دانشمندان هنوز نمی‌دانند که آیا این گیرنده می‌تواند به‌طور مطمئنی نشان‌دهنده وجود یا شدت افکار خودکشی باشد یا نه.

ژانگ در پایان گفت: امیدوارم که این گیرنده بتواند به یک نشانگر زیستی مفید تبدیل شود، اما ابتدا باید ببینیم که آیا می‌توانیم همین الگو را در افراد زنده نیز مشاهده کنیم یا نه.

او که پیام‌هایی از افرادی دریافت می‌کند که خود افکار خودکشی را تجربه کرده‌اند، این جمله امیدوارکننده را به آن‌ها می‌گوید: مغز شما بیش از آنچه تصور می‌کنید، شما را دوست دارد. هر سلول در بدن شما در تلاش است تا با افکار خودکشی شما مبارزه کند. حتی اگر در حال حاضر احساس خوبی ندارید، بهبودی همچنان ممکن است.

جزئیات این پژوهش در نشریه جزئیات این پژوهش در نشریه مجله روان‌پزشکی بریتانیا/ The British Journal of Psychiatry منتشر شده است.