نونیوز-گروه بین الملل: ایهود اولمرت، در خاطرات خود روایت کرده است که یگان کماندویی نیروی دریایی موسوم به «شایتت ۱۳» در سال ۲۰۰۸ با استفاده از مسیر دریایی خود را به محل اقامت سلیمان در طرطوس رساندند و او را در حالی که با مهمانانش در بالکن نشسته بود، هدف قرار دادند.
بر اساس این گزارش، نیروهای مهاجم در فاصله حدود ۱۵۰ متری در دو سوی بالکن مستقر شدند و با وجود حضور افراد دیگر در ساحل، توانستند سلیمان را شناسایی کنند. پس از صدور دستور آتش، سه گلوله به سمت وی شلیک شد که به پشت سر او اصابت کرد و مهاجمان بلافاصله به سمت دریا عقبنشینی کردند و با قایقی که در انتظارشان بود، محل را ترک کردند.
سلیمان؛ چهرهای در قلب پروندههای راهبردی سوریه
محمد سلیمان از چهرههای نزدیک به بشار اسد و دارای جایگاهی حساس در ساختار امنیتی و نظامی سوریه بود. منابع مختلف او را مشاور امنیتی و نظامی اسد و مسئول برخی پروندههای مرتبط با تسلیحات راهبردی و تدارکات نظامی معرفی کردهاند.
القدس العربی نوشت، سلیمان در مدیریت روابط سوریه با حزبالله لبنان نیز نقش داشت.
نام سلیمان همچنین با برنامه هستهای سوریه گره خورده و مسؤول «ارتش سایه» معرفی شده است. گزارشهای منتشر شده حاکی است که وی از معدود مقامهای نزدیک به اسد بود که درباره برنامه هستهای سوریه و تأسیسات دیرالزور اطلاعات داشت؛ تأسیساتی که رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۰۷ در یک حمله هوایی آن را هدف قرار داد اما مسؤولیت آن را نپذیرفت.
روزنامه «نیویورکر» نیز پیشتر گزارش داده بود که مقامهای صهیونیستی سلیمان را یکی از معدود افراد در ساختار حکومت سوریه میدانستند که از تأسیسات هستهای این کشور اطلاع داشت.
اسناد افشاشده آمریکا چه میگویند؟
القدس العربی نوشت، روایت جدید اولمرت با گزارش سال ۲۰۱۵ نشریه «اینترسپت» که بر اساس اسناد طبقهبندیشده آژانس امنیت ملی آمریکا منتشر شده بود، همخوانی دارد.
این اسناد که پس از افشاگریهای ادوارد اسنودن، کارمند آژانس امنیت ملی امریکا در دسترس قرار گرفت، بهطور مشخص یگان «شایتت ۱۳» نیروی دریایی اسرائیل را به عملیات ترور سلیمان مرتبط میکرد. بر اساس این اسناد، این عملیات یکی از نمونههای شناختهشده هدف قرار دادن یک مقام عالیرتبه دولتی توسط رژیم صهیونیستی به شمار میرفت.
همچنین یک نامه دیپلماتیک آمریکا که بعدها توسط «ویکیلیکس» منتشر شد، نشان میداد دستگاههای امنیتی سوریه در آن زمان اسرائیل را «محتملترین مظنون» این عملیات میدانستند.
در این گزارش، موقعیت ساحلی طرطوس یکی از عوامل مهم در طرحریزی عملیات عنوان شده بود؛ چرا که امکان نزدیک شدن نیروهای مهاجم از مسیر دریا و خروج سریع آنها از منطقه را فراهم میکرد. استفاده از تکتیرانداز نیز از نظر مقامهای سوری نشان میداد که عاملان حمله از هویت هدف اطلاع دقیق داشتهاند.
القدس العربی افزود، با وجود این شواهد، در زمان وقوع ترور، دمشق بهطور رسمی رژیم صهیونیستی را مسئول این عملیات معرفی نکرد و رسانههای سوری نیز تحت محدودیتهای شدید از انتشار جزئیات مربوط به هویت قربانی و ابعاد حادثه منع شدند.
این روزنامه ادعا کرد، در آن مقطع، حتی فرضیههایی درباره تسویهحساب داخلی در ساختار قدرت سوریه مطرح شد. روزنامه «گاردین» در سال ۲۰۰۸ به نقل از منابع خود گزارش داده بود که احتمال دارد سلیمان قربانی رقابتها و اختلافات درون ساختار امنیتی و نظامی سوریه بهویژه تنشهای میان بشار اسد و آصف شوکت، رئیس وقت اطلاعات نظامی سوریه شده باشد.
با این حال، افشای اسناد آژانس امنیت ملی آمریکا در سال ۲۰۱۵ و نسبت دادن عملیات به کماندوهای نیروی دریایی اسرائیل، روایت مربوط به دخالت تلآویو در این ترور را تقویت کرد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی مرکز مبارزه با تروریسم در وستپوینت، سلیمان در مدیریت برنامه هستهای سوریه نقش داشت. از این منظر، ترور او میتوانست علاوه بر حذف یکی از چهرههای کلیدی نزدیک به اسد، توانایی دمشق برای بازسازی ظرفیتهای راهبردی و هستهای خود را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون، افشاگری اولمرت پس از نزدیک به دو دهه، پرده از یکی از مرموزترین ترورهای تاریخ معاصر سوریه برداشته است؛ عملیاتی که سالها در هالهای از ابهام باقی ماند، اما این روایت بار دیگر نشان میدهد رژیم صهیونیستی برای حذف مقامات رسمی، دانشمندان و چهرههای مؤثر در برنامههای راهبردی کشورهای منطقه، سابقهای طولانی از ترور و اقدامات جنایتکارانه را در کارنامه خود دارد.