نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه مِدایندیا در گزارشی آورده است:
پزشکان هشدار میدهند که برخی نشانههای ظاهری مانند زردی چشم، ادرار تیره یا خارش پوست، میتوانند زنگخطر وجود مشکلات کبدی باشند.
تصور کنید کبدتان در حال آسیبدیدن است، اما هیچ دردی احساس نمیکنید؛ این کاملاً ممکن است. بسیاری از بیماریهای کبدی در مراحل اولیه، علائم کمی دارند یا اصلاً علامتی ندارند؛ به همین دلیل، منتظرماندن برای بروز درد کبد راهی مطمئن برای سنجش سلامت این عضو حیاتی نیست.
کبد چه نقشی در بدن دارد؟
کبد یکی از بزرگترین و حیاتیترین اعضای بدن است که بیش از ۵۰۰ عملکرد مختلف را انجام میدهد؛ از جمله این وظایف میتوان به تصفیه خون، تولید صفرا برای هضم چربیها، ذخیره انرژی، و کمک به لختهشدن خون اشاره کرد.
کبد حتی زمانی که آسیب در حال شکلگیری است، میتواند بسیاری از وظایف خود را ادامه دهد. این موضوع بهویژه درباره بیماری کبد چرب (MASLD) که اغلب بدون علامت است، بسیار مهم است. اما با پیشرفت بیماری، گاهی بدن نشانههای قابلمشاهدهای بروز میدهد.
در ادامه، ۷ نشانه مهم را بررسی میکنیم که نباید نادیده گرفته شوند:
۱. زردشدن سفیدی چشمها
رنگ زرد در سفیدی چشم را یرقان یا زردی مینامند. این حالت زمانی رخ میدهد که بیلیروبین (مادهای زردرنگ که هنگام تجزیه گلبولهای قرمز تولید میشود) در خون جمع میشود. زردی چشم را نباید صرفاً به خستگی نسبت داد. وجود زردی جدید یا بدون دلیل مشخص، نیاز به بررسی پزشکی دارد.
۲. تیرگی غیرعادی ادرار
ادرار تیره معمولاً در هنگام کمآبی بدن رخ میدهد، اما تیرگی یا قهوهای شدنِ مداوم ادرار، حتی با مصرف کافی مایعات، میتواند نشانه افزایش بیلیروبین و دفع آن از طریق ادرار باشد. این نشانه وقتی اهمیت بیشتری پیدا میکند که همراه با زردی چشمها یا پوست و مدفوع کمرنگ رخ دهد.
۳. کمرنگشدن غیرعادی مدفوع
رنگ قهوهای مدفوع سالم تا حد زیادی در اثر صفرایی است که به روده میرسد. اگر جریان صفرا کاهش یابد یا مسدود شود، مدفوع کمرنگ، خاکستری یا به رنگ گِل میشود. تغییرات مداوم در رنگ مدفوع، بهویژه همراه با ادرار تیره یا زردشدن سفیدی چشمها یا پوست، نباید نادیده گرفته شوند.
۴. خارش پوست بدون کهیر
خارش مداوم بدون وجود کهیر یا جوش، میتواند علتهای مختلفی داشته باشد، اما گاهی نشانه اختلال در جریان صفرا است. اگر خارش شدید، مداوم یا همراه با زردی یا ادرار تیره است، باید با پزشک مطرح شود.
۵. کبودیهای بیدلیل
کبودیهای گاهبهگاه پس از ضربه طبیعی هستند، اما کبودیهای مکرر و بیدلیل، بهویژه همراه با سایر علائم، میتوانند زنگخطری برای اختلال در عملکرد کبد باشند؛ زیرا کبد پروتئینهای مؤثر در لختهشدن خون را تولید میکند.
۶. تورم پاها، مچها یا شکم
تورم مداوم پا، مچ یا ساقپا میتواند در بیماریهای پیشرفته کبدی رخ دهد. همچنین ممکن است مایع درون شکم جمع شود که به آن آسیت میگویند و شکم بهتدریج بزرگ یا سفت میشود. البته تورم مختص بیماری کبد نیست و مشکلات قلبی یا کلیوی نیز میتوانند باعث آن شوند.
۷. رگهای عنکبوتی روی پوست
برخی افراد مجموعههای کوچکی از رگهای قرمز را روی پوست خود میبینند که از یک نقطه مرکزی به بیرون پخش میشوند. این حالت که رگهای عنکبوتی نام دارد، میتواند در افراد بدون بیماری کبدی نیز دیده شود، اما وجود چندین عدد از آنها در بیماریهای مزمن کبدی رایج است و پزشکان هنگام بررسی سیروز (مرحله پیشرفته آسیب کبدی) به آن توجه میکنند.
وجود چند نشانه با هم؛ نشانه خطر بزرگتر
بسیاری از بیماریهای کبدی تا مراحل پیشرفته بدون علامت هستند، اما گاهی بدن با نشانههایی مانند زردی چشم، ادرار تیره، خارش پوست یا تورم پاها، به ما هشدار میدهد. اگر هر یک از این علائم بهطور مداوم یا همراه با یکدیگر دیده شدند، مراجعه به پزشک و انجام آزمایشهای لازم، بهترین راه برای تشخیص بهموقع و پیشگیری از عوارض جدیتر است.