نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه سایِنس اَلِرت در گزارشی آورده است:
کلسترول بد (اِلدیاِل) بالا یکی از شایعترین مشکلات سلامتی در جهان است که میتواند بهمرور زمان در رگها رسوب کند و خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش دهد؛ اما کلسترول بد تنها چیزی نیست که باید مراقب آن بود. انواع دیگر چربیها و لیپوپروتئینها نیز میتوانند در خون به سطوح غیرعادی برسند که به آن دیسلیپیدمی (اختلال چربی خون) گفته میشود و میتواند به بیماریهای قلبیعروقی، که علت اصلی مرگومیر در جهان است، منجر شود.
امسال، متخصصان آمریکایی راهنمای رسمی خود را برای مدیریت کلسترول و پیشگیری از دیسلیپیدمی بهروزرسانی و نسخه قبلی (۲۰۱۸ میلادی) را بازنویسی کردهاند. راهنمای جدید هنوز بر مدیریت کلسترول تأکید دارد، اما رویکردی گستردهتر اتخاذ کرده که بر اقدام زودهنگام برای کنترل چربیهای خون متمرکز است.
چرا درمان زودهنگام کلسترول مهم است؟
دکتر راجر بلومنتال (Roger Blumenthal)، متخصص قلب و رئیس کمیته تدوین این راهنما، توضیح داد: میدانیم که ۸۰ درصد یا بیشتر از بیماریهای قلبیعروقی پیشگیریپذیر هستند و کلسترول بد بخش عمدای از این خطر را تشکیل میدهد. اولین گام، بهینهسازی سبک زندگی سالم است، اما اگر پس از مدتی، اعداد چربی خون در محدوده مطلوب نباشند، باید زودتر از گذشته از داروهای کاهشدهنده چربی استفاده کنیم.
چه تغییراتی در راهنمای جدید ایجاد شده است؟
۱. غربالگری از دوران کودکی: بر اساس راهنمای جدید، غربالگری کلسترول باید از سن ۹ تا ۱۱ سالگی آغاز شود. اگر سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی یا کلسترول بالا وجود داشته باشد، این غربالگری میتواند از سن ۲ سالگی شروع شود؛
۲. ابزار جدید ارزیابی خطر (PREVENT): پزشکان باید از یک ماشینحساب جدید به نام پریوِنت/ PREVENT برای تخمین خطر ۱۰ ساله و ۳۰ ساله بیماریهای قلبیعروقی در بیماران ۳۰ تا ۷۹ سال استفاده کنند. این ابزار با استفاده از اطلاعاتی مانند کلسترول، فشارخون، سن و عادات سلامتی، خطر ابتلا به این بیماریها را محاسبه میکند.
۳. اهداف جدید برای کلسترول بد: کلسترول بد هم مانند فشار خون باید پایین باشد. هدف جدید پزشکان این است که این عدد را برای افراد معمولی زیر ۱۰۰، برای افراد پرخطر زیر ۷۰، و برای بیماران قلبی زیر ۵۵ میلیگرم بر دسیلیتر نگه دارند. هرچه کمتر، بهتر!
۴. درمان زودهنگام با دارو: در مواردی که خطر بیماری قلبیعروقی در ۱۰ سال آینده بین ۳ تا ۵ درصد باشد (خطر مرزی)، پزشکان میتوانند درمان با استاتینها (داروهای کاهشدهنده کلسترول) را آغاز کنند. اگر طبق محاسبات جدید، احتمال سکته یا بیماری قلبی فرد در ۱۰ سال آینده بین ۵ تا ۱۰ درصد باشد، پزشکان مصرف داروهای کاهشدهنده کلسترول را توصیه میکنند.
داروهای جدید در کنار استاتینها
اگرچه استاتینها اصلیترین داروهای کاهشدهنده کلسترول هستند، راهنمای جدید داروهای دیگری را نیز معرفی کرده است که میتوانند بهتنهایی یا همراه با استاتینها استفاده شوند:
ازتیمیب (Ezetimibe): دارویی که جذب کلسترول از روده را کاهش میدهد؛
بمپدوئیک اسید (Bempedoic acid): دارویی جدید که تولید کلسترول در کبد را مهار میکند؛
مهارکنندههای PCSK9: نوع جدیدی از داروها که بهطور مؤثر کلسترول را کاهش میدهند؛
اینکلیسیران (Inclisiran): دارویی تزریقی که با تأثیر بر ژنها، کلسترول را کاهش میدهد.
توصیههایی برای مردم؛ چطور کلسترول را کنترل کنیم؟
برای افرادی که میخواهند کلسترول خود را در محدوده سالم نگه دارند، کارشناسان این توصیهها را دارند:
تغذیه سالم: میوه، سبزیجات، غلات کامل و کاهش چربیهای اشباع شده (مانند چربی گوشت قرمز و غذاهای سرخکرده) را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
فعالیت بدنی: روزانه حداقل ۳۰ دقیقه ورزش کنید؛ حتی پیادهروی تند هم مفید است.
معاینات منظم: هر سال با یک آزمایش خون ساده، کلسترول خود را پایش کنید.
مشورت با پزشک: اگر کلسترول شما بالاست، نگران نباشید؛ پزشک میتواند با تجویز داروهای مناسب، آن را کنترل کند.
دکتر پاملا موریس (Pamela B. Morris)، متخصص قلب از دانشگاه کارولینای جنوبی، تأکید کرد: بهطور کلی، هرچه کلسترول بد کمتر باشد، بهتر است؛ بهویژه برای افرادی که در معرض خطر بالای سکته قلبی و مغزی هستند. تحقیقات بالینی بهوضوح نشان دادهاند که کاهش کلسترول بد به سطوح پایینتر از توصیههای قبلی، مزایای چشمگیری در کاهش بیماریهای قلبیعروقی دارد.
جزئیات این راهنما در مجله کالج قلب و عروق آمریکا/ Journal of the American College of Cardiology منتشر شده است.