نورنیوز-گروه بینالملل؛ به گفتهٔ مقامات عرب و غربی، نارضایتی از واشنگتن در منطقهٔ خلیج فارس در حال افزایش است، جایی که متحدان آمریکایی بهطور فزایندهای نگراناند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، توانایی مدیریت دیپلماسی برای تأمین صلح با ایران را نداشته باشد.
به گزارش واشنگتنپست، ترامپ در هفتههای اخیر بارها ایران را تهدید کرده، اما سپس با ادعای پیشرفت در مذاکرات، این تهدیدها را پس گرفته است.به گفتهٔ سه مقام و یک دیپلمات سابق آمریکایی، پس از ماهها درگیری و ادامهٔ حملات موشکی و پهپادی از سوی ایران و گروههای مقاومت، دولتهای عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی، قطر، کویت و بحرین اکنون در نارضایتی از دولت ترامپ همنظر شدهاند.برخی از این کشورها شروع به بحث دربارهٔ مفید بودن ادامهٔ میزبانی از تأسیسات نظامی آمریکا در خاک خود کردهاند.یکی از مقامات از کشورهای حاشیه خلیجفارس گفت: «ترامپ این جنگ را شروع کرد و ما هزینهٔ آن را میپردازیم.»
وی در این باره افزود که در حال حاضر خشم از آمریکا در بالاترین سطح خود از زمان آغاز تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفند سال گذشته است.کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس همچنان به واشنگتن به عنوان شریک نزدیک امنیتی و تأمینکنندهٔ اصلی تسلیحات متکی هستند و قطر و بحرین میزبان پایگاههای بزرگ آمریکا هستند. اما این نارضایتیها باعث شده برخی کشورها به فکر ترتیبات جدید بیفتند. به گفتهٔ تحلیلگران، این تحولات بهاحتمال زیاد در کوتاهمدت منجر به بازآرایی قابلتوجه در منطقه نخواهد شد، اما برخی کشورها شروع به بررسی گزینههای خود کردهاند.
یک مقام ارشد اروپایی گفت که توافق دفاعی امضا شده بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در هفتهٔ گذشته «سیگنالی به آمریکا» بود.این مقام که با رهبران خلیجفارسی در تماس منظم است، گفت که این پیمان نشان میدهد که سه کشور قدرتمند سُنّی «تلاش میکنند مشارکتهای امنیتی و دفاعی خود را متنوع کنند. از نظر آنها، آمریکا کافی نیست.»
مدیر منطقهٔ خاورمیانه و شمال آفریقا در مؤسسهٔ اوراسیا، فیراس مقداد در این باره اظهار داشت: «از همان ابتدا نارضایتی وجود داشته است». به گفتهٔ او، متحدان آمریکا در خلیج فارس احساس میکنند که «بهطور غیرضروری» در جنگی گرفتار شدهاند که ترامپ اکنون در حل آن مشکل دارد.مقداد بیان کرد که در میان کشورهای منطقه، سیاست ترامپ در قبال ایران اغلب «نامنظم» و «غیرقابلپیشبینی» توصیف میشود.
آنا جیکوبز، همکار مؤسسهٔ کشورهای عرب حاشیهٔ خلیج فارس در واشنگتن، بیان کرد که از زمان شروع جنگ «کاهش اعتماد» به آمریکا وجود دارد. به گفتهٔ او، متحدان آمریکا فکر میکنند که «رفتار این کشور در منطقه آنها را امنتر نمیکند، بلکه ناامنتر میکند.»با این حال یک دیپلمات غربی در منطقه گفت: این تغییرات نشاندهندهٔ تغییر چشمگیری در نگرش نسبت به آمریکا نیست. به گفتهٔ او، حتی قبل از جنگ با ایران، نیروهای آمریکایی در منطقه با «اشتیاق» پذیرفته نمیشدند. این دیپلمات گفت: «این بیشتر چیزی بود که شرِ ضروری محسوب میشد. اکنون، ضرورت آن زیر سؤال رفته است.»
به نوشته واشنگتن پست، نگرش رهبران خلیجفارسی نسبت به جنگ تغییر کرده است. عمان از همان ابتدا مخالف درگیری بوده، اما عربستان سعودی، امارات و بحرین در مقاطعی از آن حمایت کردهاند.یک مقام ارشد اروپایی در این باره گفت: «در ابتدای جنگ، آنها، نمیخواهم بگویم حامی، اما صادقانه بگویم، کاملاً مخالف جنگ نبودند.»
به گفتهٔ او، تفکر در ابوظبی و ریاض این بود که یک پیروزی سریع و قطعی میتواند سودمند باشد.این مقام شرح داد که این نگرش در آستانهٔ دور اول مذاکرات بین ایران و آمریکا در آوریل شروع به تغییر کرد، زمانی که مشخص شد نه تنها حکومت ایران سقوط نخواهد کرد، بلکه تنگهٔ هرمز را نیز باز نخواهد کرد.بدر السیف، استادیار تاریخ در دانشگاه کویت، گفت: در ماههای پس از آن مذاکرات، تناقضگویی ترامپ کشورهای خلیجفارسی را نگران کرده است.السیف با اشاره به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا شرح داد: «حتی قبل از این رفت و برگشتها با ترامپ، هیچ استراتژی روشنی وجود نداشت.»
داگلاس سیلیمن، سفیر سابق آمریکا در کویت و عراق، گفت که در سفر اخیر خود به منطقه شاهد نارضایتی از واشنگتن بوده است، اگرچه به گفته او نارضایتی از تهران نیز وجود دارد.سیلیمن که اکنون رئیس مؤسسهٔ کشورهای عرب حاشیهٔ خلیج فارس است، احساس موجود در منطقه را «نوعی تناقض عجیب» توصیف کرد: «عصبانی بودن از آمریکا به خاطر شروع جنگ و در عین حال وابسته بودن به آمریکا» برای تجهیزات، مهمات و اطلاعات.
به نوشته واشنگتنپست، اگر درگیری ادامه یابد، فشار اقتصادی بر کشورهای خلیجفارسی افزایش خواهد یافت. حتی در زمان صلح، منطقه در تابستان خلوت میشود، گردشگری کاهش مییابد و ساکنان برای فرار از گرمای طاقتفرسا در خانهها میمانند.اما در پاییز، دما کاهش مییابد و فعالیتها از سر گرفته میشود. امسال، کنفرانسها، اجلاس، جشنوارهها و مسابقات فرمول یک از اکتبر تا دسامبر (پاییز امسال) برنامهریزی شده بود، اما همگی در حالت تعلیق هستند.یک دیپلمات غربی گفت که دهمین دورهٔ سالانهٔ ابتکار سرمایهگذاری آینده عربستان سعودی در اواخر اکتبر، دو ماه دیگر، با نام «داووس در بیابان» میتواند آزمون اولیهای باشد برای اینکه آیا مقامات ارشد و مدیران حاضر به بازدید از منطقه هستند یا خیر.