نورنیوز-گروه بینالملل: به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد استقلال ایالات متحده، سه رئیسجمهور اسبق این کشور شامل جورج دبلیو. بوش، باراک اوباما و بیل کلینتون در اقدامی مشترک با نگارش مقالاتی درباره نقاط مثبت پیشینیان خود، از اشاره مستقیم به «دونالد ترامپ» و البته «جو بایدن» خودداری کردند؛ رویکردی که نتوانسته سایه بحرانهای سیاسی جاری در ایالات متحده بر این پروژه به ظاهر فراحزبی را پنهان کند.
به گزارش واشنگتن تایمز، این پروژه با عنوان «در جستجو» (In Pursuit) به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تأسیس آمریکا، جورج دبلیو. بوش، باراک اوباما و بیل کلینتون را در قامت مقالهنویسانی در کنار دهها مورخ گرد هم آورده است. به نوشته این رسانه آمریکایی، در این مجموعه اگر چه از تمامی ۴۳ رئیسجمهور پیشین آمریکا (به جز جو بایدن و دونالد ترامپ) تجلیل یا نقد میشود، اما آنچه بیش از محتوای مقالات جلب توجه میکند، حذف هدفمند نام رئیسجمهور فعلی از سوی این سه چهره است.
در میان مقالات منتشرشده، جورج بوش پسر به وضوح به نقد وسوسه «در قدرت ماندن» پرداخته است. بوش در مقاله خود با برجسته ساختن جورج واشنگتن، نخستین رئیسجمهور آمریکا، او را به خاطر اینکه دو بار داوطلبانه از قدرت کناره گرفت، قهرمان فروتنی میخواند و مینویسد: «نخستین رئیسجمهور ما میتوانست قدرتمند باقی بماند، اما دو بار آگاهانه از این کار سر باز زد و با این کار، معیاری برای تمام رؤسای جمهور پس از خود به یادگار گذاشت.» این جملات بدون اشاره مستقیم به ترامپ، تداعیگر بیمیلی او برای ترک قدرت پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۰ و ادعاهای اخیرش درباره تلاش برای رسیدن به دور سوم ریاست جمهوری بر خلاف قانون اساسی است.
از سوی دیگر، ژنرال بازنشسته استنلی مککریستال، فرمانده اسبق نیروهای آمریکایی در افغانستان، در مقاله خود درباره «اولیسس گرانت»، هجدهمین رئیس جمهور تاریخ ایالات متحده، بر تعهد او به «اصولی فراتر از جاهطلبی شخصی» و مقاومت در برابر فشارها برای «وفاداری به یک شخص به جای قانون اساسی» انگشت میگذارد و به رهبران نظامی هشدار میدهد که در برابر فشار برای «وفاداری به شخص به جای قانون اساسی» مقاومت کنند. این اظهارات اشارهای تلویحی به اصرار مکرر دولت کنونی بر اخذ بیعت شخصی از مقامات دولت فدرال تعبیر میشود. این تأکید بر وفاداری شخصی در شرایطی بازتاب یافته که ترامپ بارها خواستار بیعت مقامات دولتش شده است. مککریستال هشدار میدهد که «وسوسه خم کردن نهادها در خدمت قدرت شخصی» منحصر به دوران گرانت نیست و آینده هنوز به انتخاب رهبران میان قانون و وفاداری شخصی بستگی دارد.
مجریان این پروژه که مدیریت آن را «کالین شوگان»، رئیس پیشین بایگانی ملی آمریکا بر عهده دارد، اعلام کردهاند که آن را با هدفی فراحزبی و به دور از جهتگیریهای ایدئولوژیک کلید زدهاند. در این پروژه، جورج دبلیو بوش، باراک اوباما و بیل کلینتون به همراه دهها مورخ و نویسنده، مقالاتی درباره ۴۳ رئیسجمهور و ۳۰ بانوی اول آمریکا نگاشتهاند. شوگان که خود سال گذشته بدون هیچ توضیحی از سوی ترامپ از سمت خود برکنار شد، با تأکید بر لزوم پرهیز از نگاه جناحی تصریح کرد: «همه مشارکتکنندگان این دستورالعمل را جدی گرفتند. مأموریت ما این است که از ۲۵۰ سال تاریخ آمریکا درس بگیریم، چه از موفقیتها و چه از شکستها، تا برای حال و آینده برنامهریزی کنیم.»
وی با اشاره به استقبال گسترده عمومی از این پروژه که بیش از یک میلیون بازدید از مقالات و ۱۶۰ هزار دانلود پادکست را به همراه داشته است، آن را نشانه عطش جامعه برای روایتی غیرحزبی از تاریخ دانست. با این حال، واشنگتن تایمز مینویسد که سایه سیاستِ روز بر این پروژه سنگینی میکند؛ بهویژه آنکه مقالات غالباً در کنار دستاوردها، شکستهای رؤسای جمهور را نیز برجسته میکنند؛ رویکردی که در تضاد آشکار با درخواستهای ترامپ از نهادهای فرهنگی فدرال برای پایبندی به تفاسیر «میهنپرستانه» از تاریخ آمریکا قرار دارد.
شوگان که هنوز دلیلی برای اخراج خود دریافت نکرده است، از کاخ سفید به دلیل این اقدام و عدم اطلاعرسانی به کنگره انتقاد کرد و جایگاه ریاست سازمان بایگانی ملی را «غیرحزبی» خواند. ترامپ از مدتها پیش به دلیل ارجاع پرونده نگهداری غیرقانونی اسناد طبقهبندیشده توسط بایگانی ملی به وزارت دادگستری، نسبت به این نهاد کینهورزی میکرد؛ هرچند شوگان در زمان آن اتفاق در این سازمان مشغول به کار نبود.
در این میان، مقاله بیل کلینتون درباره تئودور روزولت با تمرکز بر توسعه مفهوم «ما مردم» در برابر قدرت شرکتهای بزرگ و همزمان یادآوری دیدگاههای نژادپرستانه او علیه سیاهپوستان و بومیان آمریکا، نمونه دیگری از روایت چندبعدی این پروژه است. همچنین باراک اوباما مقالهای درباره آبراهام لینکلن نوشته و «جان رابرتس»، رئیس دیوان عالی، نویسنده مقاله ویلیام هاوارد تافت بوده است. هیلاری کلینتون (همسر بیل کلینتون) و میشل اوباما نیز مقالاتی را به ترتیب به النور روزولت و ژاکلین کندی اختصاص دادهاند.
قرار است مستندی درباره این مجموعه پاییز امسال از شبکه پیبیاس پخش شود. گردانندگان پروژه تأکید کردهاند که ترامپ و بایدن به دلیل آنکه برای قضاوت تاریخ «بسیار تازه» هستند، از فهرست روسای جمهور موضوع مقاله حذف شدهاند؛ توجیهی که نتوانسته مانع از خوانش سیاسی این غیبت معنادار شود.