نورنیوز-گروه بینالملل: ناسا در مارس ۲۰۲۵ ماموریت «قطبسنج برای متحد کردن تاج و هلیوسفر»(PUNCH) را در تلاش برای درک بهتر آب و هوای خورشیدی راهاندازی کرد.
این ماموریت شامل مجموعهای از چهار تاسواره یا ریزماهواره است که به صورت ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته خورشید را رصد میکنند. این ماهوارهها به محض ورود به مدار، شروع به گرفتن تصاویری از فورانهای تاجی(CME) کردند که در واقع فورانهای انفجاری مواد از خورشید به فضا هستند.
اکنون تیم ماموریت PUNCH این تصاویر و دادهها را جمعآوری کرده است تا نشان دهد که این ماموریت چقدر میتواند پیشبینیهای طوفانهای خورشیدی را بهبود بخشد.
دانشمندان از تصاویر پیوسته از فوران تاجی که ماهوارههای PUNCH در ۳۱ مه ۲۰۲۵ گرفته بودند، استفاده کردند تا ببینند آیا میتوانند مدلسازی پیشبینی طوفانهای خورشیدی را بهبود بخشند یا خیر.
یک CME باعث طوفان خورشیدی میشود که زمانی اتفاق میافتد که مواد خورشیدی حاصل از انفجار به جو و میدان مغناطیسی زمین برسند.
این تیم دادهها را به یک مدل کامپیوتری وارد کرد که لبههای CME را در طول زمان تجزیه و تحلیل میکرد و سپس از سرعت و شکل آن برای محاسبه زمان رسیدن به زمین استفاده میکرد.
محققان در نهایت پس از تجزیه و تحلیل ۱۲ ساعت اول خروج جرم تاجی موفق شدند پیشبینی کنند که طوفان خورشیدی 8 ساعت بعد به زمین میرسد. این پیشبینی با دقت نیم ساعت انجام شد که بسیار بهتر از روشهای فعلی است که حاشیه خطای پنج ساعتی دارند. دلیل این امر این است که ابزارهای ما قبل از PUNCH فقط میتوانستند یک پنجم سفر CME از خورشید تا سیاره ما را ردیابی کنند.
ماموریت PUNCH به دانشمندان این امکان را میدهد که CMEها را در تمام طول مسیر ردیابی کنند و حتی هر چهار دقیقه یک بار تصاویر را ثبت میکند.
کریگ دیفارست(Craig DeForest)، محقق اصلی ماموریت PUNCH در موسسه تحقیقاتی جنوب غربی در بولدر کلرادو میگوید: ما فکر میکردیم PUNCH در این کار خوب باشد، اما نتیجه خیرهکننده است.
وی افزود: برای روشن شدن موضوع باید گفت که این ماهواره در حوزه آب و هوای فضایی میتواند پیشرفتی معادل گذار از یک موتور بخار به یک موتور احتراق داخلی مدرن باشد.
طوفانهای خورشیدی میتوانند باعث ایجاد طوفانهای ژئومغناطیسی در میدان مغناطیسی زمین شوند که در نتیجه میتواند منجر به قطع ارتباطات رادیویی و برق شود. آنها همچنین میتوانند بر ماهوارههای در حال گردش به دور سیاره ما و حتی اتصالات اینترنتی ما تأثیر بگذارند. بنابراین توانایی پیشبینی دقیقتر زمان وقوع آنها میتواند به کاهش اثرات آنها کمک کند.
دانشمندان ماموریت PUNCH نتایج خود را به عنوان اثبات اولیه مفهوم در مقالهای که در حال حاضر برای مجله Space Weather در حال بررسی است، ارائه کردند. آنها معتقدند که با مدلهای حتی بهتر و دادههای دقیقتر از PUNCH، پیشبینی طوفانهای خورشیدی حتی قبل از وقوع نیز امکانپذیر خواهد بود.