نورنیوز-گروه اجتماعی: وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
این مطالعه نشان میدهد که اثربخشی در آزمایشگاه به تنهایی کافی نیست و باید سمیت برای بافتهای سالم نیز بررسی شود.
پژوهشگران دانشگاه پزشکی وروسلاو در لهستان، پنج ترکیب طبیعی را با یکدیگر مقایسه کردند تا دریابند کدامیک در برابر سلولهای سرطانی سارکوم (نوعی تومور بافت نرم) مؤثرتر و ایمنتر است. نتایج این مطالعه که در مجله بینالمللی علوم مولکولی/ International Journal of Molecular Sciences منتشر شده، نشان میدهد که کورکومین (ماده مؤثر زردچوبه) بهترین تعادل را میان قدرت ضدسرطانی و ایمنی برای سلولهای سالم دارد.
پژوهشگران پنج ترکیب را آزمایش کردند: کورکومین (از زردچوبه)، بربرین (از زرشک)، بیوشانین آ (از شبدر قرمز)، کوکوربیتاسین ای (از کدو) و کافئیک اسید فنیلاتیل استر(CAPE) در برهموم (صمغ کندوی عسل) یافت میشود. آنها اثر هر ماده را روی سلولهای فیبروسارکوم (نوعی سرطان بافت نرم) و سلولهای عضلانی سالم مقایسه کردند.
کلید اصلی؛ مسیر سیگنالدهی فاکتور هستهای کاپا-بی
این پژوهش روی مسیر سیگنالدهی فاکتور هستهای کاپا-بی (NF-κB)، سامانهای کلیدی که التهاب، سوختوساز، بقا و پیری سلول را کنترل میکند، متمرکز بود. پروفسور جولیتا کولباکا (Julita Kulbacka) از گروه زیستشناسی مولکولی و سلولی دانشگاه پزشکی وروسلاو، توضیح میدهد: فاکتور هستهای کاپا-بی مانند یک کلید کنترل مرکزی عمل میکند که سیگنالهای استرس سلولی را پردازش میکند و تصمیم میگیرد سلول مسیر التهابی را فعال کند، برای بقا بجنگد یا سوختوساز خود را تغییر دهد.
سلولهای سرطانی میتوانند از فعالیت بیش از حد این مسیر برای بقا و سازگاری با شرایط سخت استفاده کنند. اما سلولهای سالم نیز به این مسیر وابسته هستند؛ بنابراین یک درمان احتمالی باید آن را بهدقت تنظیم کند، نه اینکه کاملاً غیرفعالش نماید.
سلولهای سرطانی انرژی بیشتری از دست میدهند
هر پنج ترکیب، عملکرد میتوکندری (نیروگاههای تولید انرژی درون سلول) را مختل کردند. آدنوزین تریفسفات (ATP)، منبع اصلی انرژی در سلولها، در سلولهای سرطانی حدود ۸۳ تا ۹۲ درصد کاهش یافت، در حالی که این کاهش در سلولهای عضلانی سالم بین ۲۳ تا ۷۳ درصد بود. این تفاوت نشان میدهد که سلولهای سرطانی به اختلال در سوختوساز انرژی حساستر بودند.
کورکومین؛ بهترین ترکیب از نظر تعادل
هر پنج ترکیب باعث شدند سلولهای سرطانی وارد مرحله پیری سلولی شوند؛ در این حالت، سلول زنده میماند اما تقسیمشدن را متوقف میکند. کورکومین قویترین پاسخ را ایجاد کرد: نسبت سلولهای سرطانی پیر از حدود ۱۶.۵ درصد به بیش از ۷۵ درصد رسید، در حالی که سایر ترکیبات این میزان را به بیش از ۶۶ درصد افزایش دادند. سلولهای عضلانی سالم واکنش کمتری نشان دادند که نشاندهنده گزینشپذیری نسبی این ترکیبات نسبت به سلولهای سرطانی است.
آزمایشهای زندهمانی سلولی نشان داد که کورکومین و کافئیک اسید فنیلاتیل استر گزینشپذیرترین ترکیبات در برابر سلولهای فیبروسارکوم بودند. کورکومین فعالیت ضدسرطانی چشمگیر و القای پیری سلولی را با مشخصات ایمنی نسبتاً مطلوب ترکیب کرد.
پروفسور کولباکا تأکید میکند: یافتههای ما نشان میدهد که این ترکیبات طبیعی میتوانند بار متابولیکی (فشار سوختوسازی) بیشتری را بهطور گزینشی بر سلولهای سرطانی نسبت به سلولهای سالم تحمیل کنند. در میان ترکیبات آزمایششده، کورکومین متعادلترین مشخصات را نشان داد.
بربرین نیز نسبتاً خوب تحمل شد، هرچند پژوهشگران گفتند که بررسی بیشتری بر اثرات آن بر میتوکندری سلولهای عضلانی سالم نیاز است.
آزمایشهای سمیت؛ تفاوت مهم
پژوهشگران با استفاده از لاروهای پروانه مومخوار (Greater Wax Moth) بهعنوان مدل سمیت، یک ارزیابی اولیه انجام دادند. کورکومین و بربرین بهترین تحمل را داشتند. کافئیک اسید فنیلاتیل استر و کوکوربیتاسین ای باعث مرگومیر بالاتری شدند و بیوشانین آ سمیترین ترکیب بود.
درمان انسانی؛ راهی که هنوز باقی است
این یافتهها به این معنا نیستند که کورکومین، بربرین یا سایر ترکیبات مذکور، هماکنون قابلیت درمان سارکوم در انسان را دارند. همه آزمایشهای انجامشده بر روی ردههای سلولی حیوانی و مدلی ساده از بیمهرگان صورت گرفته است.
پروفسور کولباکا توضیح میدهد: دادههای ما حاصل آزمایشهای آزمایشگاهی و آزمونهای مقدماتی روی لاروهاست. گام بعدی، ارزیابی این ترکیبات در مدلهای جانوری پیشرفتهتر و نیز بررسی دقیقتر سازوکارهای اثر، دوز بهینه و روشهای تحویل آنهاست.
با وجود این، تحقیق حاضر در شناسایی ترکیباتی که شایسته پژوهشهای بیشتر هستند، نقش مؤثری ایفا کرده است. همچنین بر این نکته کلیدی تأکید دارد که قضاوت درباره عوامل ضدسرطانی طبیعی، باید بر اساس دو معیار اساسی صورت گیرد که عبارتاند از فعالیت علیه سلولهای سرطانی و ایمنی برای بافتهای سالم.