نورنیوز-گروه اجتماعی: با افزایش سن، برخی افراد در انجام فعالیتهایی مانند لباس پوشیدن، حمام کردن، راه رفتن، بالا رفتن از پلهها و رسیدگی به کارهای خانه با دشواری روبهرو میشوند. خستگی، تنگی نفس، تورم پاها، کاهش استقامت بدنی و افت برخی تواناییهای ذهنی میتوانند استقلال سالمندان را محدود کنند. به همین دلیل، «سلامت عملکردی» یکی از معیارهای مهم برای سنجش وضعیت افراد مسن است. این مفهوم فقط به مبتلا نبودن به بیماریهای جدی اشاره ندارد، بلکه نشان میدهد فرد در زندگی واقعی چه احساسی دارد و تا چه اندازه میتواند فعالیتهای روزانه خود را بدون کمک دیگران انجام دهد.
پژوهش درباره راههای ساده و کمخطر برای حفظ این تواناییها اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش عملکرد روزمره ممکن است کیفیت زندگی فرد را پایین بیاورد و نیاز او به مراقبت دیگران را افزایش دهد. رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی همچنان از پایههای اصلی سالمندی سالم به شمار میروند، اما بررسی مکملهای در دسترس نیز میتواند مشخص کند آیا این محصولات قادرند در کنار یک سبک زندگی سالم، از وضعیت جسمی و ذهنی سالمندان حمایت کنند یا خیر. مولتیویتامینها بهطور گسترده مصرف میشوند، اما ارزیابی علمی آثار آنها بر احساس و عملکرد واقعی افراد در زندگی روزمره ضروری است.
بایو بی. بکل، پژوهشگر دوره پسادکتری در مؤسسه پیشگیری جورجیا وابسته به کالج پزشکی جورجیا در دانشگاه آگوستا، تحقیقی را در این خصوص با همکاری یانبین دونگ، استاد پزشکی و مدیر مؤسسه پیشگیری جورجیا در همین کالج و دانشگاه، انجام داده است. آنان بهجای تمرکز صرف بر پیشگیری از بیماریهای بزرگ، تأثیر مصرف مولتیویتامین و عصاره کاکائو را بر سلامت عملکردی سالمندان بررسی کردند؛ یعنی اینکه شرکتکنندگان پس از چند سال در انجام فعالیتهای واقعی زندگی چه وضعیتی داشتند و چه میزان از نشانههای محدودکننده را تجربه میکردند.
محققان اطلاعات بیش از ۱۶ هزار فرد ۶۰ ساله و بالاتر را که در مطالعهای با نام اختصاری «کاسموس» شرکت کرده بودند، تحلیل کردند. شرکتکنندگان بهصورت تصادفی در گروههای مختلف قرار گرفتند و هر روز مولتیویتامین، مکمل عصاره کاکائو، هر دو مکمل یا هیچیک از آنها را دریافت کردند. برای امکان مقایسه دقیقتر، در گروه کنترل و همچنین برای افرادی که فقط یکی از مکملها را مصرف میکردند، از دارونما استفاده شد. دارونما فرآوردهای ظاهراً مشابه مکمل اصلی است که ماده فعال مورد بررسی را ندارد و به پژوهشگران کمک میکند اثر واقعی مداخله را از انتظار ذهنی افراد جدا کنند. وضعیت سلامت عملکردی شرکتکنندگان پس از سه سال و بر اساس پاسخهای آنان به پرسشنامه قلبی استاندارد سنجیده شد.
نتایج نشان دادند افرادی که روزانه مولتیویتامین مصرف کرده بودند، پس از سه سال در مقایسه با دریافتکنندگان دارونما، امتیازهای بهتری در سلامت عملکردی داشتند. بیشترین تفاوت در میزان فشار ناشی از علائم و امتیاز خلاصه بالینی مشاهده شد. این امتیاز ترکیبی، میانگینی از شدت و تعداد نشانههای آزاردهنده و میزان توانایی جسمی فرد را منعکس میکند. به گفته پژوهشگران، مولتیویتامین ممکن است با کمک به حفظ تواناییهای شناختی یا ذهنی، از عملکرد روزانه سالمندان حمایت کند و احتمال دارد برای گردش خون و استقامت جسمانی آنان نیز سودمند باشد.
مصرف مولتیویتامین و حمایت احتمالی آن از سلامت قلب و عملکرد عمومی بدن میتواند به حفظ توانایی انجام فعالیتهایی مانند راه رفتن، دویدن آهسته، عجله کردن، بالا رفتن از پلهها، استحمام و انجام کارهای خانه کمک کند. این اثر احتمالی ممکن است برای سالمندانی که خستگی، تنگی نفس یا تورم پاها را تجربه میکنند، اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا چنین نشانههایی میتوانند فعالیت روزمره را بهطور مستقیم محدود کنند. بااینحال، عصاره کاکائو در کل جمعیت مورد بررسی تغییر معناداری در امتیازهای سلامت عملکردی ایجاد نکرد، هرچند برای افراد مبتلا به نارسایی احتقانی قلب سود قابلتوجهی داشت.
اهمیت این یافتهها که در گردهمایی سالانه «NUTRITION ۲۰۲۶» نشست سالانه اصلی انجمن تغذیه آمریکا ارائه شدهاند، در آن است که پژوهشگران تنها وقوع بیماریهای مهم را اندازهگیری نکردند، بلکه بر تجربه واقعی سالمندان از زندگی و توانایی آنان برای انجام امور معمول تمرکز داشتند. ممکن است فرد به یک مشکل بزرگ پزشکی مبتلا نشده باشد، اما خستگی، ضعف جسمی یا تنگی نفس همچنان استقلال او را کاهش دهد. بنابراین، بهتر شدن امتیاز سلامت عملکردی میتواند نشاندهنده تغییری باشد که برای زندگی روزانه فرد و حفظ استقلال او ارزش عملی دارد.
با وجود این، نتایج به معنای جایگزین شدن مکمل با تغذیه مناسب یا ورزش نیست. محققان تأکید کردهاند که مولتیویتامین روزانه میتواند یک گزینه کمخطر و کمککننده در کنار سبک زندگی سالم باشد، اما جای رژیم غذایی خوب و فعالیت بدنی را نمیگیرد. افزون بر این، افراد باید پیش از آغاز مصرف هر مکمل جدید با پزشک مشورت کنند، زیرا وضعیت سلامتی، بیماریهای زمینهای و دیگر فرآوردههای مصرفی هر فرد میتواند در مناسب بودن یک مکمل نقش داشته باشد.