نورنیوز-گروه اجتماعی: پیش از این، دکترعلفیها و مدعیان طب سنتی، با ادعاهای درمان سنتی و نسخههای گیاهی شناخته میشدند، اما امروز شاهدیم که این مدعیان با ظاهری مدرن و البته با ادبیات نسل جدید، تولید محتوای حرفهای و اغواگرانه دارند و با استفاده از شبکههای اجتماعی تلاش میکنند دامنه مخاطبان خود را گسترش دهند.
آنچه در این میان مهم است آن است که این پوستاندازی، تنها یک تغییر ظاهری نیست بلکه به گفته متخصصان علاوه بر آنکه سلامت عمومی را به مخاطره میاندازد، میتواند اعتماد عمومی را نیز به سمت افرادی سوق دهد که فاقد صلاحیت حرفهای هستند و با اتکا به شهرت مجازی، اقداماتی انجام میدهند که گاهی عوارض جبرانناپذیری نیز دارد.
در همین راستا دکتر موذنزاده، نایبرئیس انجمن فیزیوتراپی ایران ضمن تشریح ابعاد پرونده قولنجشکن اینستاگرامی، تأکید میکند که انجام تکنیکهای درمان دستی و جااندازیها تنها در صلاحیت افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، مجوز قانونی و عضویت در سازمان نظام پزشکی است و در عین حال نیز نسبت به گسترش تبلیغات اغواکننده پزشکنماها در فضای مجازی، استفاده از سلبریتیها برای جلب اعتماد مردم و البته فعالیت در مراکز زیرزمینی هشدار میدهد و برخورد قاطع مسوولان با مداخلهگران غیرمجاز امور درمان را خواستار میشود.
فعالیت زیرزمینی قولنج شکن معروف اینستاگرام
دکتر احمد موذنزاده، دکترای حرفهای فیزیوتراپی و نایب رییس انجمن فیزیوتراپی ایران با اشاره به پرونده بازداشت «صلاح یکتا»؛ به ایسنا گفت: این فرد به قولنج شکستن معروف شده و به صورت زیرزمینی در شهرهای مختلف ایران و کشورهای اطراف به انجام یک سری درمانهای دستی و جا اندازیهای همراه با کشش بدن مبادرت میکرد.
او در این باره افزود: انجام این خدمات در حوزه رشته فیزیوتراپی تعریف میشود اما مشخص است که باید ضوابط ایمنی و حرفهای برای ارایه آن در نظر گرفته شود. بنابراین مستلزم تحصیلات آکادمیک و اخذ مجوز است و باید صلاحیت علمی و حرفهای فرد ارزیابی شده باشد. این درحالی است که فرد مذکور به صورت زیرزمینی و غیرقانونی فعالیت میکرد و متاسفانه با همکاری برخی سلبریتیها تبلیغات غیرمجاز دارد که پشت پرده این تبلیغات و همکاریها نیز جای بررسی دارد.
تبعات جااندازیهای غیراصولی؛ از شکستگی مهره تا آسیب نخاعی
نایب رییس انجمن فیزیوتراپی ایران درباره خطرات مداخلات غیراصولی و جا اندازیها و کششهای ناگهانی برای ستون فقرات و مفاصل، گفت: این روشهای درمانی با احتیاطهای زیاد انجام میشود و انجام آن توسط افرادی که صلاحیت علمی ندارند، بسیار خطرناک است و عوارضی نظیر شکستگی مهرهها و آسیبهای نخاعی و مفاصل را در سنوات اخیر شاهد بودهایم.
تبلیغات اینستاگرامی؛ بستر فعالیت پزشکنماها
او در این باره افزود: انجام این اقدامات توسط افراد ماسور یا فعالان تربیت بدنی غیر پزشک و غیر فیزیوتراپ و خارج از محیطهای درمانی غیرقانونی است و این مداخلهگران نیز بیشتر در فضاهای غیرمجاز و با تبلیغات اینستاگرامی و مجازی به چنین اقداماتی مبادرت میکنند و میبایست برخورد قانونی لازم با آنها صورت گیرد. در زمینه برخورد با مورد اخیر نیز ما از دادستان جرائم پزشکی تقدیر میکنیم.
فعالیت درمانی بدون مجوز نظام پزشکی، ممنوع
نایب رییس انجمن فیزیوتراپی ایران تاکید کرد: افرادی که کارت نظام پزشکی و مجوز فعالیت درمانی و پزشکی ندارند، حقی برای مداخله و دخالت در امور سلامت و درمان مردم ندارند. در مورد تبلیغات پزشکی نیز روند به این صورت است که حتی اگر پزشکان بخواهند تبلیغات داشته باشند باید مجوز آن را دریافت کنند و تبلیغات پزشکی چارچوب مشخص و سفت و سختی دارد؛ از جمله آنکه به هیچ وجه حریم خصوصی بیمار نباید خدشهدار شود و نباید مسایل غیرعلمی، فریبنده و گمراهکننده مطرح شود.
او در این باره افزود: این درحالی است که پزشکنماها و مداخلهگران غیرمجاز با انگیزه سودجویی و به صورت اغواکننده در فضاهای مجازی عمل کرده، مردم را اغفال میکنند، هزینههای زیادی را از مراجعه کنندگان میگیرند و در مقابل لطمات نیز پاسخگو نیستند.
استعلام صلاحیت درمانگر؛ گام اول درمان
موذنزاده خطاب به مردم نیز گفت: مردم اگر میخواهند به پزشک مراجعه کنند به خصوص به جاهایی که تابلو ندارد و شناخته شده نیست، حتما از طریق سامانه جستجوی پزشک سازمان نظام پزشکی صلاحیت علمی و مدرک وی را استعلام کنند. همچنین اگر تبلیغاتی در فضای مجازی مشاهده میکنند ابتدا صلاحیت علمی وی را چک کنند. متاسفانه افراد زیادی هستند که در قالبهای مختلف طب ایرانی و طب سنتی و ماسور و غیره، بعضا در حوزه فیزیوتراپی و عناوین دیگر فعالیت میکنند و با تبلیغات زیاد نمونه کار ارایه میدهند و بعضا از سلبریتیها نیز استفاده میکنند؛ حال اینکه مسایل و ارتباطات مالی و پشت پرده آن نیز قابل بررسی است. در این موارد وظیفه نظام پزشکی، وزارت بهداشت و سایر ارکان مرتبط، برخورد با این مداخلهگران غیرمجاز امر درمان است. ما نیز از برخورد قاطع با مداخلهگران امر سلامت حمایت میکنیم.
او افزود: اگر قرار است به فرد دچار دیسک کمر، ساییدگی گردن، پارگی رباط، گرفتگی عضلات و غیره خدمتی ارایه شود، درمانگر حتما باید صلاحیت ارایه خدمات درمانی را داشته باشد و این صلاحیت را تنها اعضای سازمان نظام پزشکی دارند. در غیر این صورت فرد مجاز به دخالت در امور درمانی بیماران نیست.
حتی ماساژ افراد سالم هم چارچوب علمی دارد
موذنزاده همچنین درباره خدماتی مانند ماساژ برای افراد سالم نیز گفت: حتی ارایه خدمات ماساژ و موارد مشابه به افراد سالم نیز یک چارچوب علمی شناخته شده دارد و مسایلی مانند قولنج شکستن و جابجاییها و مانورها اصلا توصیه نمیشود. در دریافت خدمات از سوی ماسورها که صلاحیت علمی درمانهای جااندازی ندارند نیز طبیعتا امکان لطمه به بیمار وجود دارد. به عنوان مثال فرد سالم ممکن است دچار پوکی استخوان باشد که خود از آن بیاطلاع است و دریافت چنین خدماتی بدون تشخیص فرد ارایه دهنده خدمت، میتواند مشکلساز شود و کسی که صلاحیت علمی خدمت مورد نظر را نداشته باشد طبیعتا قادر به تشخیص این خطوط قرمز نیست.
قولنج شکستنهای پرسر و صدا؛ بدون پشتوانه علمی
او در عین حال تاکید کرد: علیرغم آنچه که در فضای مجازی رایج شده، تبلیغاتی که در حوزه جا اندازیها و قولنج شکستن میشود، جنبه علمی محکمی ندارد. در فیزیوتراپی، تمرین درمانی و انجام تکنیکهای خاص و جااندازیهای ملایم کارکرد دارد و جااندازیهای با سرعت زیاد و سر و صدای زیاد جایگاه آنچنانی ندارد. بنابراین تمرکز روی چنین درمانهایی صحیح نیست و در سازمان نظام پزشکی نیز هر فردی که درخواست پروانه تبلیغات کند، تمامی این موارد گوشزد میشود تا در تبلیغات به آن توجه و پرهیز شود. بنابراین عمده این تبلیغات پر سر و صدا اغلب توسط افراد غیرپزشک و غیردرمانگر است.
او درباره نحوه برخورد با مداخلهگران غیرمجاز امور پزشکی و درمان گفت: سازمان نظام پزشکی صرفا وظیفه برخورد با اعضای سازمان خود را دارد. در موارد غیرپزشک باید اداره نظارت و معاونت درمان دانشگاههای علوم پزشکی نظارتها را داشته باشند. در فضای مجازی و سایتها نیز وزارت بهداشت با همکاری دادگاه انقلاب باید برخوردهای لازم را انجام دهند. در فضای مجازی و اینستاگرام نیز به واسطه گستردگی این تخلفها، نظارتها پیچیده و سخت است. بر همین اساس توصیه میکنیم مردم در صورت مواجهه با موارد غیرمجاز حتما مراتب را به سازمان نظام پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی منعکس کنند.
جرایم سنگین برای دخالت غیرمجاز در درمان
موذنزاده درباره قوانین فعلی در برخورد با مداخلهگران غیرمجاز امور درمان گفت: تا یکی دو سال گذشته، برخوردها قاطع نبود و میزان جرایم نیز پایین بود. اما در چارچوب تعزیرات جرایم مالی دخالتهای غیرمجاز در امور پزشکی افزایش یافته و بعضا به چند صد میلیون تومان رسیده و مجازاتهایی نظیر حبس و غیره نیز میتواند جنبه پیشگیرانه داشته باشد. در این راستا از مسوولان قضایی نیز درخواست داریم که حمایت بیشتری انجام داده و برخوردهای قاطعتری صورت گیرد و این موارد به اطلاع مردم هم برسد.
فریب درمانهای معجزهآسا را نخورید
نایب رییس انجمن فیزیوتراپی ایران در ادامه صحبتهایش خطاب به مردم گفت: بیماران به دنبال راههای درمانی معجزهآسا و چند ثانیهای و فیالبداهه نباشند و چنانچه دچار مشکل هستند به پزشکان اعتماد کنند. حدود ۳ هزار مرکز فیزیوتراپی در کشور فعال است، همکاران فیزیوتراپ مشغول فعالیت هستند و خدمات بهروز را ارایه میدهند. خدمات پزشکی نیازی به دخالت افراد غیرمجاز ندارد و مردم تحت تاثیر فضای تبلیغاتی قرار نگیرند و هویت واقعی فرد ارایه دهنده خدمت را در نظر بگیرند.
پرونده «صلاح یکتا»؛ سوءاستفاده از اعتماد مردم برای سودجویی
او در بخش پایانی صحبتهایش به پرونده «صلاح یکتا» اشاره کرد و گفت: این فرد سوابق ممتد در دخالت امور پزشکی دارد. اکنون نیز خود و افرادش با مظلومنمایی ادعاهایی نظیر مخالفت مافیای پزشکی و مباحثی از این قبیل را مطرح میکنند. مسلم آن است فردی که صلاحیت علمی ندارد، حق دست زدن به بیمار و دخالت در امر درمان را ندارد؛ این چارچوبی اخلاقی و حرفهای است که در تمام دنیا شناخته شده است و جای بحثی ندارد. این که فعالیتی به صورت زیرزمینی انجام شود، به نوعی سوء استفاده از اعتماد مردم و سادگی گیرنده خدمت است و متاسفانه این افراد نیتی جز سودآوری و مادی گرایی ندارند.