نورنیوز-گروه سیاسی: سید عباس عراقچی جمعه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری با گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه در سالگرد جنگ تحمیلی دوم گفت: در اینجا باید تسلیت بگویم شهادت مقام معظم رهبری و دیگر عزیزانی که در جنگ ۴۰ روزه به شهادت رسیدند.
وی ادامه داد: ما در طول یک سال گذشته دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم و این یک واقعیت است.
عراقچی با بیان اینکه آنها بعد از جنگ ۱۲ روزه شاید فکر کردند که تجهیزاتشان به اندازه کافی آماده نبوده است و یا فکر کردند که باید در ابتدا قدرت انسجام ملی ما را هدف قرار می دادند و آنها در همین ارتباط با اتفاقاتی که رخ داد خود برای یک جنگ بزرگتر آماده کردند، ادامه داد : ما در همین ارتباط با جنگ ۴۰ روزه مواجه شدیم آنها تصور میکردند که میتوانند در جنگ ۴۰ روزه کار را تمام کنند ولی با یک مقاومت جانانه و و سرسختانه از سوی ایران و نیروهای مسلح کشور مواجه شدند ،چنانکه خود غربیها نیز اعتراف کردند که مردم ایران بسیار سرسخت هستند.
عراقچی افزود: ما این سرسختی و مقاومت را مدیون نیروهای مسلح ، شهدا و مردم هستیم . مردمی هستیم که در یک لحظه هم نیروهای مسلح و مسئولان را تنها نگذاشتند و در برابر سختیها مقاومت کردند .
راقچی از حضور مردم در خیابانها و میادین و حضور در صحنه که از آن به نوعی «بعثت» تعبیر شده است، قدردانی کرد.
وی همچنین از رسانهها بهویژه صداوسیما و همچنین دستگاه دیپلماسی ایران که سعی کردند صدای ملت ایران باشند و منافع ملی ایران دفاع کنند و در عین حال یاری نیروهای مسلح، قدردانی کرد.
عراقچی گفت: دیپلماسی و میدان هر یک در یک مسیر حرکت میکنند.
وی افزود: میدان، دیپلماسی، رسانه و میدان با هم حرکت میکنند و اینبار خیابان هم به آن اضافه شد.
وزیر خارجه ایران گفت: دستاوردهای نظامی ایران از طریق دیپلماسی مشروعیت بینالمللی پیدا میکند و جا میافتد و تبدیل به حقوق مردم ایران میشود. در این جنگ هم فکر میکنم فرماندهان ما درباره همراهی میدان و دیپلماسی صحه میگذارند.
وی افزود: وظیفه دیپلماسی، تثبیت دستاوردهای میدانی است که در مذاکرات و توافقات که نتیجه مذاکرات است، صورت میگیرد و در واقع مذاکرهکننده متکی به قدرت میدانی است.
وزیر خارجه ایران گفت: خاتمه جنگ باید بر اثر یک توافق باشد. بهترین زمان، زمانی است که شما دست برتر دارید. ما واقعا پیروز این میدان هستیم و ایران، پیروز از جنگ خارج شد. من هر روز با مقامات مختلف بینالمللی صحبت میکنم و از آنها میشنوم که «ایران قویتر از جنگ بیرون آمد و ایران شگفتی آفرید».
وی افزود: الان دنیا ایران را به عنوان یک قهرمان نگاه میکند چراکه ۴۰ روز در مقابل بزرگترین ابرقدرت ظاهری دنیا و همچنین در کنار یک ارتش دیگری که در کنارش میجنگید، مقاومت کردیم؛ هر دو دارای پیشرفتهترین سلاحها و سلاح هستهای بودند. ما اهداف آنها را ناکام گذاشتیم و پیروزی راهبردی به دست آوردیم. طبیعی است وقتی شما پیروزی راهبردی به دست میاورید، نیاز به توافقی دارید که آن را تثبیت کنید. ما همواره مسیرها را باز کردیم.
عراقچی گفت: ما یک حرکتی را شروع کردیم که به انتهای آن نزدیک میشویم. نتیجه این حرکت یک یادداشتتفاهم ۱۴ مادهای است که ترجیح میدهم که جزئیات آن را زمانی که نهایی شد، درباره آن صحبت کنم. هنوز امضا نشده و تا آخرین لحظه ممکن است چیزهایی بالا و پایین شود. من تکتک این موارد را برای مردم شرح خواهیم داد. ما برای مقامات، جزئیات آن را بحث کردیم و همه اینها را دنبال کردیم.
وی با اشاره با رایزنی های در حال انجام در کشور در مورد جزییات این توافق گفت : در این مذاکرات که منجر به خاتمه جنگ خواهد شد، دو مرحله پیشبینی شده است؛ مرحله اول یک یادداشتتفاهم است و سپس بعد از امضای یاداشت تفاهم ، مذاکرات برای مرحله دوم شروع میشود و ما در مرحله دوم یک توافق نهایی خواهیم داشت.
عراقچی تصریح کرد: بحث هستهای را به توافق نهایی موکول کردهایم .
وی در مورد توضیح این موضوع گفت: به دلایل مختلف این کار را انجام دادیم. خواستههای آنها در موضوع هسته ای قابل پذیرش نبود. ما موضوعات دیگری که امکان توافق وجود داشت را به مرحله اول آوردیم و موضوع هستهای به مرحله دوم موکول کردیم. در مرحله دوم بحث هستهای و رفع تحریمهای ایران و یکی دو موضوع دیگر بررسی خواهد شد و توافق نهایی صورت خواهد گرفت.
این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران گفت: در توافق فعلی که به نام «یادداشتتفاهم آسلامآباد» است، خاتمه جنگ در تمام جبههها از جمله در لبنان اعلام میشود. ما لبنان و حزبالله را هیچگاه فراموش نکردهایم زیرا آنها در کنار ما جنگیدند.
عراقچی در توضیح بخش های مهمی از این یادداشت تفاهم و تعهدات طرف مقابل گفت: تعهد داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و روز استفاده نشود.
وی ادامه داد : دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام خواهند گذشت. فکر میکنم این برای اولین بار در ۴۷ سال گذشته است که آمریکا به حاکمیت ایران احترام میگذارد و مکتوب میکند. آنها تعهد میکنند در امور داخلی ایران دخالت نکنتد. این از مهمترین بندهای توافق است که به حاکمیت ایران احترام گذاشته خواهد شد. فکر میکنم خیلیها معنی آن را میفهند و خارجنشینهایی که امیدهایی را بسته باشند، به کلی از صحنه خارج خواهند شد.
عراقچی تصریح کرد: بحث رفع تنگه هرمز،رفع محاصره دریایی، دور بعدی مذاکرات، رفع تحریمها، موضوع بازسازی ایران در قالب یک طرح توسعه اقتصادی و مسائل دیگری که رخ خواهد داد و پولهای مسدود شده ایران در یادداشتتفاهم ذکر شده است.
عراقچی تاکید کرد : این توافق دشمنانی دارد و در راس آنها رژیم صهیونیستی است و به دنبال مستمسکهایی هستند که آن را بههم بزنند. الان وارد جزئیات شدن، یک فضایی رسانهای ملتهبی را ایجاد میکند که امضای توافق را با مشکلاتی روبرو میکند.
وی افزود : در روزهای اخیر متونی را رسانه ها در مورد متن تفاهم نامه منتشر کردند اما هیچکدام از این متون اعتباری ندارد و گمانهزنیهای رسانهای را تایید نمیکنیم. توصیه میکنیم آرامش روانی در کشور حاکم باشد تا بهترین توافق را امضا کنیم.
وی خاطرنشان کرد: هیچ موافقنامهای نیست که یک طرف ۱۰۰ برده باشد و طرف دیگر صفر. اگر شما راه مذاکرات را انتخاب میکنید به یک بدهبستان رضایت میدهید.
عراقچی خاطرنشان کرد: ما شاهد تهدیدات و فشار روانی- سیاسی از سوی طرفهای مقابل بودیم و ما بلافاصله با آن مقابله کردیم و تاکید کردیم تهدید نه تنها کارساز نیست، بلکه توافق احتمالی را به عقب میاندازد. ملت ایران هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و به زبان تهدید پاسخ نمیدهد اما اگر به زبان احترام صحبت شود، پاسخ متقابل داده میشود.
عراقچی در پاسخ به سوالی در مورد تو ییت های تهدید آمیز ترامپ علیه ایران گفت : به این توییتها و اظهار نظرها خیلی نباید توجه کرد، اگر قرار بود که به زور و تهدید تن بدهیم، زود تر از این ها تن داده بودیم، پیام روشنی به طرف مقابل داده شد که تهدید اثر معکوس دارد و اگر میخواهید به سمت توافق برویم باید ادبیات متفاوتی را اتخاذ کنند و اگر میخواهند ،جنگ کنند ما آمادهایم .
وی ادامه داد: هیچ شبی نبوده که آنها تعرضی به نیروهای مسلح ما و مناطق کشور ما کرده باشند و ما بلافاصله جواب نداده باشیم ،ما بلافاصله به هر تهدیدی جواب دادیم ،آنها اراده ما را تست کردند و جواب آن را مشاهده کردند و دیدند که ایران در برابر فشار و تهدید کوتاه نمیآید.
عراقچی با تاکید بر اینکه آنها متوجه شدند که باید با زبان احترام صحبت کنند، گفت: ما از منافع خود نمیگذاریم و و در راستای تحقق آن تلاش میکنیم.
عراقچی همچنین به بحث میدان و مذاکره اشاره کرد و گفت: مذاکره بخشی از میدان است، برخی به اشتباه تصور میکنند که میدان و دیپلماسی دو مسیر متفاوت را میروند در حالی که آنها در یک جهت حرکت میکنند در جاهایی میدان جلو میرود و دیپلماسی پشت سر آن حرکت میکند و جاهایی برعکس ، در واقع میدان و دیپلماسی دو دوبال هستند که باعث پرواز و حرکت میشود و این چیزی است که ما در عمل تجربه کردهایم، اینکه دیپلماسی در خدمت میدان بوده است و میدان نیز از دیپلماسی حمایت کرده است .
وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره توقف جنگ در لبنان و گنجاندن آن در یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا و این که اسرائیلیها گفتهاند از مناطق تصرف شده در لبنان عقب نشینی نمیکنند، گفت: خاتمه جنگ به معنی عقبنشینی از مناطق اشغالی لبنان هم هست و باید حتما انجام شود. ما به صراحت این را به طرفهای مقابل گفتهایم. درباره ضمانت اجرایی، باید گفت که من معتقدم که ایران در این نبرد ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و آتشبس و محاصره دریایی بهگونهای قدرت خود را نشان داده که هیچوقت، هیچکسی سر به سر ایران نگذارد.
وی افزود: ما برای تضمین امنیت خود نه به شورای امنیت و نه به ائتلافها اتکا داریم، و فقط به خداوند، مردم و نیروهای مسلح اتکا داریم. برای سالها یک بازدارندگی کامل ایجاد کردهایم که کسی فکر تعرض را به ایران را نخواهد کرد.
عراقچی با بیان این که تنگه هرمز یکی از ابزارهای مهم بازدارندگی است و عمل ما در سطح منطقه و هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا هم در این راستا بود گفت : درباره این یادداشت تفاهم خاص، ما این موقعیت را هم داریم که چون بعد از این یادداشتتفاهم مذاکرات آغاز خواهد شد، اگر آنچه در یادداشتتفاهم آمده عملی نشود، آن مذاکرات هم پیش نخواهد رفت. یک تضمینی هم اینجا وجود دارد که مواردی که در یادداشتتفاهم آمده، باید رعایت شود.
عراقچی درباره سابقه بدعهدی آمریکا در مذاکرات نیز گفت: این گام اول است. توافقات مرحله اول اگر رعایت نشود، به مرحله دوم نخواهد رفت. ما در این جهت در موقعیت خوبی داریم. ذات طرف مقابل، بدعهدی است. ما باید انتظار اشکالات در توافقات را داشته باشیم. ما با موجودات و طرفهایی مواجه نیستیم که کاملا به تعهدات پایبند باشند و از هر فرصتی برای بدعهدی استفاده میکنند. این ما هستیم که باید راههای بدعهدی را ببندیم و باید توانایی داشته باشیم که با اتکا به قدرت خودمان، جلوی آن را بگیریم.
وزیر خارجه ایران درباره وضعیت تنگه هرمز بعد از توافق نیز گفت: تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است. برای سالیان سال این آبراه به روی همه کشتیها باز بوده است. ایران و عمان خدمات مختلفی را ارائه دادند و امنیت آن را تامین کردند و محیط زیست آن را حفظ کردند. بنا بوده اینها رایگان باشد اما تصمیم ایران این است که آینده اداره تنگه هرمز مثل گذشته نخواهد بود. حاکمیت ما همیشه بوده و همیشه خواهد بود و هیچکس نمیتواند را مورد خدشه قرار دهد. اداره این تنگه و آینده عبور و مرور قطعا مثل گذشته نخواهد بود و ما مشورتهایی را با عمان داشتهایم.
وی افزود: در مذاکرات با عمانی ها به نتایج خوبی هم رسیدهایم . احتمالا بزودی بیانیههای مشترکی را خواهیم داشت. با کشورهای دیگر منطقه مثل چین هم مشورتهایی داشتیم چراکه این آبراه برای این کشور هم بسیار مهم است.
وزیر خارجه کشورمان در ادامه گفت وگوی خبری خود درباره آزادی پولهای بلوکه شده و اظهارات اخیر ونس در این باره اظهار کرد: همانطور که گفتید ساز و کارهایی دیده شده است و ترجیح میدهیم وقتی یادداشت تفاهم امضا شد بعد توضیح میدهیم.
وی بیان کرد: چین از دوستان ما است، آینده این تنگه برای این کشور نیز مهم است. مشورتهایی را با چین نیز شروع کردیم. شمشمیر ما بالای تنگه هرمز است، اگرمیخواهیم اداره تنگه هرمز مثل گذشته برقرار شود طبیعی است نظام حقوقی باید ایجاد شود. گرفتن عوارض پذیرفته نیست اما هزینه خدمات چرا. برای ما آنچه مهم است؛ این است نظام اداره تنگه هرمز در ابتدا معلوم شود با چه کسی است، خدماتی که ارائه می شود، هزینههایش دیگر مجانی نخواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: آینده تنگه هرمز متفاوت از گذشته است، ایران ترتیبات را فراهم میکند، عبور امن را تامین خواهیم کرد، کشتیهای غیرنظامی منظور است. البته در مورد کشتیهای نظامی ترتیبات خود را دارد. آینده اداره تنگه هرمز مثل گذشته نخواهد بود.
وزیر خارجه کشورمان درباره محاصره دریایی آمریکاییها نیز گفت:محاصره آمریکاییها باید به طور کامل رفع شود.
عراقچی در مورد وضعیت داراییهای مسدود شده نیز گفت: داراییهای مسدود شده ایران طبق یادداشت تفاهمی که امضاء شود، براساس آن داراییهای ما آزاد خواهد شود هیچ یک از داراییهای ما نمیتواند مسدود بماند.
وزیر خارجه کشورمان همچنین گفت: برای بازسازی خسارات ایران نیز طرحی دیده شده است. امیدوارم وقتی نهایی شد صدا و سیما کارشناسان اقتصادی را دعوت کرده و به مردم بگوید چه اتفاقی میافتد، لذاموضوع خسارت و غرامت دیده شده است.
عراقچی با اشاره به ۱۴ بند تفاهم نامه نیز اظهار کرد: تمامی اینها باید با هم دیده شود. این رویکرد درستی نیست که بگوییم چه چیزی در مقابل هم انجام میشود. همه این بندها در کنار هم باید انجام شود.
عراقچی همچنین درباره وضعیت خروج اورانیوم غنیسازی شده گفت: از الان تصمیمی گرفته نشده اما اشارههایی هست که درباره چه چیزی بحث میکنیم. دو بحث رفع تحریمها و مساله هستهای ایران است. بحث ذخایر مواد غنی شده ایران در این بخشها، بحث و تعیین تکلیف میشود. موضع ما همیشه این بود. غنی سازی سطح بالا اگر بخواهد تعیین تکلیف شود از نظر ما تنها رقیقسازی داخل ایران باید صورت گیرد.
وی ادامه داد: در موضع رفع تحریمها نیز مواردی که مهم بوده اشاره کردیم؛ چه تحریمهایی برداشته شود، جزئیات را بعدا خواهیم گفت، همانطور که اشاره کردم حتی ساز و کار طرح بازسازی در این 60 روزه بحث میشود.
وزیر خارجه کشورمان در پاسخ به این سوال که در فرصت 60 روزه اگر به توافق نهایی نرسیم آیا همه مواردی که پیش رفته، به روند قبل باز میگردد، گفت: باید ببینیم در چه مرحلهای قرار داریم، اگر طرفین راضی باشند، تفاهم قابل تمدید است و یا ممکن است در این مدت ببینیم فایدهای ندارد، طبیعتا توافق نهایی شکل نمیگیرد. نمیخواهم از الان قضاوتی کنم. در زمان مورد نظر بررسی میکنیم چه کارهایی انجام شود. عراقچی همچنین درباره پیشرفتهایی که مربوط به آتش بس مطرح شده بود، گفت: پیشرفتهای آتش بس در زمان خود محقق شد که ادامه یافت، شورای عالی امنیت ملی اشراف کامل بر آتش بس و یادداشت تفاهم دارد. با توجه به این که شورای عالی امنیت ملی مرتب نمیتواند تشکیل جلسه دهد، کمیتهای را مشخص کردند که بر روند مذاکرات نظارت کرده و به شورا گزارش میدهد، لذا اشراف کامل بر بندهای تفاهم وجود دارد. البته مخالفین و موافقینی دارد، اما نهایتا تصمیمات شورا تبدیل به ابلاغیه میشود.
وزیر خارجه کشورمان در ادامه درباره مذاکرات و تیم مذاکره کننده نیز اظهار کرد: مذاکره مسئولیتش مشخص است، وزارت امور خارجه به عنوان بخشی که کمک میکند نیز وظایف و مسئولیتش روشن است.اطمینان میدهم کارهایی که به وزارت خارجه مربوط بوده در نهایت وسواس و دقت صورت گرفته است.
وی تصریح کرد: نزدیک دو ماه است مذاکره میشود، بند به بند و کلمه به کلمه بررسی شده، تمام دقت لازم را به خرج دادیم، گزارش به شورای عالی امنیت ملی داده شده و نهادهای امنیتی و نظامی اشراف بر موضوع دارند به ویژه در بحثهای تنگه هرمز و خاتمه جنگ دقت شده است. وی خاطرنشان کرد: فکر میکنم نتیجه کار برای مردم ایران باشد و حضور مردم در خیابانها را تثبیت میکند. نسبت به آینده جمهوری اسلامی ایران خوش بین هستم با این پرچم بالا و سربلندی که در این دوران اتفاق افتاد.
عراقچی در ادامه گفت:دشمنان خواستههایی داشتند چون به نتیجه نرسیدند تلاش کردند از طریق جنگ وارد شده و به خیال خود به نتیجه برسند. فکر میکردند بمباران کنند تکنولوژی و دانش هستهای ایران از بین میرود. درست است ما دانشمندان و افراد مهمی را از دست دادیم و در راس آنها نیز رهبر شهید را. اما طبیعتا دانشمندان جایگزین میشوند، آنها دانش را نمیتوانند از ما بگیرند.
وی با تاکید بر این که ما به لحاظ راهبردی غافلگیر نشدیم، گفت: در جنگ 12 روزه کمتر از 24 ساعت پاسخ دادیم، درجنگ 40 روزه نیز کمتر از دو ساعت پاسخ دادیم. دستورالعملها مشخص بود، هیچ غافلگیری نبود، اما توجه کنیم چرا جنگ شد؟ چون در مذاکره و جنگ کوتاه نیامدیم، آنها در جنگ و مذاکره به اهدافشان نرسیدند. وقتی مطمئن شدند نمیتوانند در جنگ به خواستههایشان برسند درخواست مذاکره کردند.
وی اظهار کرد: آنها اعتراف کردند چه گروههایی را مسلح کردند. همه را امتحان کردند و وقتی سراغ مذاکره آمدند که از تمام اهداف ناامید شدند. چنان جمهوری اسلامی ایران را به دنیا نشان دادیم که دنیا دید با کشور قاطع و سرسخت روبرو است و تمدن چند هزارساله و اعتقاد محکم و شیعی پشت سرش است.
وی در پایان درباره زمان و مکان تفاهم نیز اظهار کرد: به محض این که آخرین مراحل مذاکرات ما انجام شود، این توافق و امضاء اعلام میشود. از راه دور هر طرف امضا میکند، بعد اعلام میشود که این تفاهمنامه به امضای دو طرف میرسد. تفاهمنامه هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده است. تا زمان تکمیل و نهایی شدن آن، رسانهها باید از گمانهزنی درباره محتوای آن خودداری کنند.