نورنیوز-گروه سیاسی: دونالد ترامپ که از ظهر امروز با ادبیاتی تهدیدآمیز از گزینههای سخت علیه ایران سخن گفته بود، ساعاتی بعد در موضعی متفاوت مدعی شد حملات و بمبارانهای برنامهریزیشده علیه ایران را متوقف کرده و روند توافق به مرحله نهایی رسیده است؛ تغییری ناگهانی در موضعگیری که در نبود هرگونه تأیید رسمی از سوی تهران، بیش از آنکه نشانه قطعیت باشد، پرسشهایی تازه درباره واقعیت صحنه دیپلماتیک ایجاد کرده است.
رئیسجمهور آمریکا در پیامی در تروث سوشال ادعا کرد گفتوگوها با ایران به «بالاترین سطح» رسیده و کلیات و جزئیات توافق از سوی مجموعهای از بازیگران منطقهای مورد تأیید قرار گرفته است. او حتی از اعلام قریبالوقوع زمان و مکان امضای توافق سخن گفت؛ هرچند همزمان تأکید کرد فشارهای میدانی و محاصره دریایی تا نهایی شدن روند پابرجا خواهد ماند؛ موضعی که خود بر پیچیدگی و تناقض روایت ارائهشده افزوده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که بر اساس برخی گزارشها، حدود دو هفته پیش متن اولیه تفاهم میان تهران و واشنگتن تا حد زیادی آماده جمعبندی شده بود و صرفاً نیاز به تصمیمگیری نهایی در سطوح سیاسی داشت. با این حال، در ادامه مسیر، درخواستهای تازهای از سوی آمریکا به متن افزوده شد؛ موضوعی که باعث توقف روند بررسی و کاهش تحرک مذاکرات شد.
در هفتههای اخیر و همزمان با تحولات امنیتی منطقه، پرونده گفتوگوها عملاً وارد مرحلهای از سکون شد؛ اما از روز چهارشنبه، یک هیئت قطری با فعالسازی کانالهای میانجیگری تلاش کرد مسیر دیپلماسی را دوباره به جریان بیندازد. برخی روایتها حاکی از آن است که واشنگتن در این مرحله از مطالبات افزودهشده خود عقبنشینی کرده و بار دیگر به همان متن اولیه بازگشته است.
اگر این روایت دقیق باشد، میتوان تحولات اخیر را نه نشانه تغییر موضع تهران، بلکه بازگشت آمریکا به چارچوبی دانست که پیشتر مورد بحث قرار گرفته بود. از همین منظر، ادعای ترامپ درباره «عقبنشینی ایران زیر فشار» با واقعیتهای مطرحشده درباره روند مذاکرات فاصله قابل توجهی دارد.
در عین حال، برخی ارزیابیها حاکی از آن است که با توجه به پذیرش متن پیشنهادی ایران از سوی آمریکا و کنار گذاشته شدن اصلاحات جدید، احتمال بازبینی و بررسی دوباره این چارچوب در تهران وجود دارد؛ هرچند تا این لحظه هیچ نشانه رسمی درباره تصمیم نهایی جمهوری اسلامی ایران منتشر نشده است.
در مجموع، فاصله معنادار میان لحن تهدیدآمیز ترامپ در ساعات ابتدایی امروز و ادعای بعدی او درباره لغو حملات و نزدیک بودن امضای توافق، این احتمال را تقویت میکند که کاخ سفید همزمان با مسیر مذاکرات، در حال مدیریت یک روایت رسانهای نیز هست؛ روایتی که هنوز از سوی تهران تأیید نشده است.