نورنیوز- گروه اجتماعی: دوپامین را میتوان بدون اسکرول کردن و نوتیفیکیشن هم ساخت؛ کافی است دستکم برای چند دقیقه، گوشی را زمین بگذارید و به کاری ساده اما واقعی مشغول شوید. بعضی راهحلها آنقدر نزدیک هستند که شاید باورشان سخت باشد. فرقش با دوپامین گوشی در این است که بعد از آن، پشیمانی ندارد.دوپامین یکی از مهمترین انتقالدهندههای عصبی در مغز است که نقش کلیدی در تجربه لذت، انگیزه، یادگیری و تقویت رفتارهای هدفگرا ایفا میکند.
دوپامین یک ترکیب آلی از خانواده کاتکولامینها و فنتیلآمینها است که نقش حیاتی در بدن و مغز دارد. دوپامین از پیشسازهایش در مغز و کلیه سنتز میشود، دوپامین همچنین در بیشتر گیاهان و جانوران سنتز میشود. دوپامین در مغز نقش پیامرسان عصبی و در خون نقش هورمونی دارد، دوپامین به صورت عمده در وزیکول (ریزکیسه)های نورون یاختههای عصبی دوپامینرژیک و همچنین در غدد «آدرنال» ذخیره میشود. نقش موثر این هورمون در سیستم پاداش مغز باعث میشود تا هنگام انجام فعالیت خاص، احساس لذت بالایی داشته باشیم.دوپامین زمانی ترشح میشود که پاداش یا لذتی پیشبینی میکنیم و به ما انرژی میدهد تا برای رسیدن به آن تلاش کنیم. بدون دوپامین، احساس بیحوصلگی، بی انگیزگی و افسردگی رخ میدهد. با این حال تعادل آن بسیار حیاتی است.
هر بار که نوتیفیکیشنی میبینید، پیامکی دریافت میکنید یا محتوای جدید در گوشی اسکرول میکمغزنید، مغزتان مقدار کوچکی دوپامین آزاد میکند. این همان مکانیسم پاداش باستانی است که شما را به سمت محرکهای لذتبخش سوق میدهد. اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی طوری طراحی شدهاند (با ویژگیهایی مثل لایک، نوتیفیکیشن و محتوای بیپایان) که این چرخه را کوتاه و پربسامد کنند و شما را معتاد به چک کردن مداوم گوشی نمایند.
وابستگی به حلقه پاداش دوپامینی گوشی، تمرکز عمیق را از بین میبرد و مغز را به تحریکهای سطحی و سریع عادت میدهد. با هر بار چک کردن گوشی، مدارهای پاداش مغز آنقدر تحریک میشوند که به مرور نسبت به فعالیتهای عادی و کمتحریک مثل مطالعه یا گفتوگو بیتفاوت میشوید. نتیجه این فرسایش توجه، کاهش بهرهوری، اختلال در خواب به دلیل نور آبی و تحریک دیرهنگام و افزایش اضطراب ناشی از انتظار دائمی برای نوتیفیکیشن بعدی است.
از کشیدن جاروبرقی تا پختن یک غذای جدید
اما اقدامات نسبتا ساده و مفیدی هستند که بدون استفاده از صفحه نمایش و گوشی میتوانند خیلی ساده دوپامین مغز را بالا ببرند. اقداماتی که هریک میتواند حال شما را خوب کند و برخی از آنها بسیار ساده و در دسترس هستند.میتوانید با جاروبرقی کشیدن خانه، پختن یک غذای جدید، تماشای طلوع خورشید و رفتن به کتابفروشی دوپامین مغز را بالا ببرید.
از پلهها بالا یا پایین بروید و دوپامین بسازید
استفاده از پلهها، ساختن تابلوی اهداف، نوشتن یک شعر، شنا در دریا، پیادهروی در جنگل نیز از دیگر راهها هستند. پروتئین بخورید، روزانه مدیتیشن کنید و بدون استفاده از هرگونه تکنولوژی مثل گوشی غذا بخورید.انجام بارفیکس، خواندن یک آهنگ، یادگیری هنرهای رزمی، انجام پازل، راه رفتن با پای برهنه، و کارکردن روی علاقه شخصی نیز راههای دیگر ساخت دوپامین هستند.دوش آب سرد بگیرید، بدوید، کتاب بخوانید، با وزنه تمرین کنید و لیست کارهای خود را بنویسید؛ این کارها هم خیلی ساده دوپامین میسازند.
وقتی کار ساده «مرتب کردن میز» حال شما را خوب میکند
کارهای سادهای مثل تماشای غروب خورشید، مرتب کردن میز کار، بازی ورزشی، درست کردن اسموتی، خلوتسازی کمد و مرتب کردن تخت نیز دوپامین میسازند.بالارفتن از درخت، خالی کردن ماشین ظرفشویی، ورزش، خلق اثر هنری، نشستن در سکوت، صخرهنوردی، شروع یک کسب و کار، فروختن یا اهدای لباسهای قدیمی، نوشتن ژورنال، نوشتن داستان کوتاه، نواختن یک ساز و برنامه ریزی یک ماجراجویی از دیگر اقداماتی است که باعث میشود دوپامین ساخته شود.
کارهای دیگری هم میتوانید برای ساخت دوپامین انجام دهید. به کتاب صوتی گوش بدهید، بدن خود را تمرینات کششی بدهید، به مدت حداقل 15 دقیقه تمرکز کنید، باغبانی کنید مثلا یک دانه بکارید یا گیاهی را قلمه بزنید، یک زبان جدید یاد بگیرید، برای یک نفر دیگر، اگر به دریا نزدیک هستید، کنار آن بنشینید. کمپینگ و تماشای ستارگان در شب نیز از راهحلهای مناسب برای ساختن دوپامین است.همه این کارها یک نکته ساده را ثابت میکند؛ مغز برای لذت بردن نیازی به صفحه نمایش ندارد. دوپامین واقعی، همانی که بعد از آن احساس خوبی باقی میگذارد، در اتفاقاتی ساده و روزمره پنهان است. شاید وقت آن رسیده باشد که گاهی گوشی را کنار بگذاریم و مغزمان را با چیزهای واقعیتری تغذیه کنیم.
فارس