نورنیوز- گروه بین الملل: منابع آگاه از آغاز اقدامات تنبیهی عربستان سعودی علیه امارات متحده عربی به دنبال خروج ابوظبی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و ائتلاف اوپکپلاس خبر میدهند.
بر اساس این گزارش، عربستان که اهرم اصلی نفوذ در اوپک را در اختیار دارد، خروج امارات را اقدامی «حماقتآمیز و بازی با سیاستهای بزرگ منطقه» تلقی کرده و گامهای بعدی آن، «شدیدتر» ارزیابی میشود.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که ریاض با بهرهگیری از قدرت خود به عنوان بزرگترین تولیدکننده اوپک، احتمالاً با افزایش تولید و غرق کردن بازار نفت، هزینه سنگینی را به امارات تحمیل کند.
توافق اولیه در اوپکپلاس با رهبری عربستان
در تحولی مرتبط با این تنشها، اوپکپلاس در تازهترین تصمیم خود با افزایش ۴۱۱ هزار بشکهای تولید نفت در ماه ژوئن ۲۰۲۵ موافقت کرد.این افزایش که در قالب سه مرحله ماهانه انجام میشود، عمدتاً به رهبری عربستان سعودی و با همراهی روسیه، عراق، امارات، کویت، قزاقستان، الجزیره و عمان صورت گرفته است.
در این طرح جدید، سهمیه تولید امارات به ۳.۰۹۲ میلیون بشکه در روز تعیین شده است. این در حالی است که عربستان نیز توانسته با افزایش ۱۷۰ هزار بشکهای تولید خود در ماه مه، سهم خود را به ۹.۳۶۷ میلیون بشکه در روز برساند.
مرور سابقه اختلافات؛ از یمن تا سهمیههای نفتیاین رویارویی جدید، ریشه در سالها تنش و رقابت فزاینده میان دو قدرت اصلی شبهجزیره عربستان دارد.
اختلافات نفتی ریاض و ابوظبی برای اولین بار در سال ۲۰۲۱ و در جریان همهگیری کرونا علنی شد، زمانی که امارات با طرح عربستان مبنی بر تمدید کاهش تولید مخالفت کرد و عملاً در برابر «برادر بزرگتر» خود ایستاد.
با این حال، تقابل دو کشور تنها به سیاستهای نفتی محدود نمیشود. تحلیلهای بینالمللی از یک «شکاف ساختاری» در موازنه قدرت خلیج فارس خبر میدهند.
به گزارش رویترز، تصمیم اخیر امارات برای خروج از اوپک، تنها یک اختلاف ساده بر سر سهمیه تولید نیست، بلکه حاصل سالها اختلاف عمیق بر سر جنگ یمن، سودان و چشمانداز رهبری در منطقه است.
جزئیات فنی؛ بودجههای نفتی و سیاست صادرات
نقطه ثقل این اختلافات اقتصادی، تفاوت در نقطه سر به سر بودجه (Break-even Price) دو کشور است. تحلیلهای انرژی نشان میدهد که امارات متحده عربی با بودجهای که با قیمت حدود ۵۰ دلار در هر بشکه نفت متعادل میشود، تمایل به قیمتهای پایینتر برای کسب سهم بیشتر از بازار دارد.
در مقابل، عربستان سعودی برای تامین هزینههای کلان پروژههایی مانند «نئوم» و سایر برنامههای تحولآفرین، به قیمتی در حدود ۹۰ دلار برای هر بشکه نیاز دارد.این شکاف استراتژیک باعث شده تا ابوظبی سیاست «استقلال نفتی» را در پیش گیرد. امارات با سرمایهگذاری ۶۲ میلیارد دلاری در افزایش ظرفیت تولید خود، قصد دارد پس از خروج از قید سهمیههای اوپک، به راحتی تولید خود را تا بیش از ۳.۴ میلیون بشکه در روز افزایش دهد. این حجم تولید مازاد، در کنار ظرفیت خالی عربستان، قابلیت آن را دارد که در صورت تشدید تنشها، بازارهای جهانی را با شوک عرضه مواجه کند.
چشمانداز پیش رو؛ شوک عرضه یا جنگ قیمتها؟
با تثبیت خروج امارات از اوپک (که از اول ماه مه اجرایی شده)، «بازدارندگی» اوپک به شدت تضعیف شده است. ناظران بازار بر این باورند که اگر عربستان «تهدید به سیل نفتی» خود را عملی کند، جهان وارد مرحله جدیدی از جنگ قیمتها خواهد شد که بیشباهت به فروپاشی قیمتها در سال ۲۰۲۰ (در زمان شیوع کرونا) نیست. در آن صورت، علاوه بر امارات، دیگر تولیدکنندگان پرهزینه نیز متضرر اصلی خواهند بود.