دوقطبی سازی (8 خبر)

مهم‌ترین مسئولیت نیروهای سیاسی و رسانه‌ها، به ویژه رسانه ملی، شاید این باشد که اختلاف را در اندازه واقعی خود نگه دارند. نباید اختلاف‌ها را به معیاری برای سنجش وفاداری افراد و جریان‌ها به کشور تبدیل کرد. هر بار که یک اختلاف نظر به مرز «خودی و غیرخودی» کشیده می‌شود، یک گام از سرمایه همبستگی ملی کاسته می‌شود.

به نظر می‌رسد «دوصدایی» به عنوان یک راهبرد در ساحت حکمرانی، پشتوانه نظام دوحزبی در برخی کشورها از جمله آمریکا و انگلستان قرار گرفته است. کشور و جامعه قرار نسبی و تعادل پیدا کرده است.

وقتی یک سیاست‌پیشه، نسخه حمله نظامی به ایران می‌پیچد و همزمان برای قربانیان مظلوم یا آسیب‌دیدگان ناشی از همان سیاست‌ها سوگواری می‌کند، دچار یک تناقض وجودی است. اگر حملات نظامی به ایران «ضروری» است، پس مرثیه‌سرایی برای تبعات آن، ریاکاری محض است؛ و اگر آن حملات «فاجعه‌بار» است، پس چرا سال‌ها برای تحقق آن‌ها لابی‌گری شده است؟

نباید اجازه داد مطالبه خونخواهی که امروز یکی از نقاط اجماع ملی است، به عرصه رقابت‌های جناحی تبدیل شود. تبدیل یک مطالبه مشترک به یک آزمون سیاسی برای سنجش میزان انقلابی‌گری افراد، نه کمکی به تحقق عدالت می‌کند و نه انتقام را به نتیجه نزدیک‌تر می‌سازد. انتقام، هنگامی معنا و اثر راهبردی پیدا می‌کند که محصول اراده واحد ملی باشد، نه دستاویز دوقطبی‌سازی‌های داخلی.

تب قطبی‌سازی در سیاست داخلی ایران، با مناقشه‌ای که چند روز پیش، بر سر نقش روسیه در ماجرای بند مکانیسم ماشه در توافق برجام درگرفته بود به بالاترین حد ممکن رسیده است. این دوقطبی جدید از آن جهت، می‌تواند مخاطره ساز باشد که اولا درباب یکی از موضوعات راهبردی کشور است؛ و ثانیا در سطح مقامات و مسئولان ارشد فعلی و سابق کشور رقم خورده است.

191 نفر از دانشگاهیان و فعالان اجتماعی و سیاسی و فرهنگی در طیف وسیعی از نیروهای سیاسی و فکری متکثر، اعم از اصلاح‌طلب و اصولگرا و مستقل، بیانیه‌ای منتشر کردند که در آن آمده: «باید این همبستگی هم از طرف حکمرانان و هم از طرف بازیگران سیاسی حفظ و فراگیرتر شود. باید از دوقطبی‌سازی در این فضای پس از آتش‌بس دوری کرد. نباید این همبستگی به نفع گروهی خاص مصادره شود.»

سعید جلیلی تجربه های مختلفی از سیاست ورزی را پشت سر گذاشته و شایسته است تجدید نظری در کیفیت سیاست ورزی خود داشته باشد. مواجهه طوفانی با دولتی که هنوز بر سر کار نیامده، بیش از آنکه نوید بخش همراهی با ایده وفاق ملی باشد، هشدار دهنده نسبت به آغاز تنش ها و تشدید دو قطبی ها است.

یکی از موضوعاتی که این روزها در لابلای مباحث انتخاباتی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به وفور یافت می‌شود، دوقطبی‌سازی بر اساس پیشه و لباس نامزدها فارغ از ارزیابی عملکرد آنهاست، به این معنا که طرف را صرف بر تن داشتن لباس نظامی، طلبه، دانشگاهی یا... از دایره صلاحیت خارج کرده و دوقطبی این و آن راه انداخته‌اند.