قطعنامه 2231 (36 خبر)

اصرار کشورهای غربی بر طرح دوباره پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت، با وجود پایان اعتبار قطعنامه 2231 و مخالفت چین و روسیه، از تغییر موازنه قدرت جهانی، ناکامی غرب در اجماع‌سازی و تشدید چالش مشروعیت نهادهای بین‌المللی حکایت دارد.

پایان رسمی توافق هسته‌ای سال 1394 میان ایران و گروه 1+5 که به موجب آن برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران در ازای رفع تحریم‌ها مشمول محدودیت‌هایی شده بود، روز شنبه (26 مهر 1404) در رسانه‌ها و محافل سیاسی اروپا بازتاب یافت و بیشتر تحلیل‌ها بر تأکید ایران بر حق مسلم خود و ضرورت بازسازی مسیر دیپلماسی متمرکز بود.

همان‌طور که انتظار می‌رفت پیش‌نویس قطعنامه‌ای که از سوی روسیه و چین برای جلوگیری از بازگشت خودکار تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران ارائه شده بود، نتوانست آرای لازم را به‌دست آورد. برای ارائه‌دهندگان این پیش‌نویس این نتیجه دور از انتظار نبود. اما آنها با این سیاست خود می‌خواستند همزمان دو پیام برای دو طرف ماجرا بفرستند.

وزارت خارجه روسیه با مرور اقدامات غیرقانونی غرب در مدت اخیر، اعلام کرد: «اسنپ‌بک» بدنام را نمی‌توان معتبر دانست. قطعنامه 2231 و برجام همچنان معتبر بوده و تا 18 اکتبر لازم‌الاجرا هستند. دبیرخانه سازمان ملل هیچ مبنا یا اختیاری برای بازنگری یا انحراف از مفاد این قطعنامه ندارد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز جمعه، 4 مهر 1404 (26 سپتامبر 2025) درباره پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین در مورد توافق هسته‌ای ایران (برجام) و قطعنامه 2231 رأی‌گیری خواهد کرد. این قطعنامه خواستار تأخیر فنی 6 ماهه در اجرای برجام و قطعنامه 2231 است.

تحرک سه کشور اروپایی برای بازگرداندن تحریم‌های لغوشده شورای امنیت علیه ایران ـ که در نشست اخیر شورا تنها با 4 رأی موافق، 9 مخالف و 2 ممتنع همراه شد ـ بیش از آنکه اقدامی حقوقی باشد، بازتابی از بحران استقلال اروپا در برابر واشنگتن است. ایران با تکیه بر دیپلماسی انتخابی و حمایت شرکای راهبردی، این تهدید را به فرصتی تازه بدل می‌کند.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه اعلام کرد که ایران، روسیه و چین بر پایان یافتن قطعنامه 2231 در زمان مشخص آن تأکید دارند و سه کشور اروپایی را فاقد حق قانونی برای فعال‌سازی مکانیزم اسنپ‌بک می‌دانند.

حمایت آشکار سه کشور اروپایی از تجاوز نظامی اسرائیل به ایران، مشروعیت آن‌ها را به عنوان مشارکت‌کننده در برجام به چالش کشیده است. عراقچی در نامه‌ای به سازمان ملل تأکید کرد که اروپا دیگر صلاحیت فعال‌سازی مکانیسم ماشه را ندارد و باید در شورای امنیت سلب صلاحیت شود.

در آستانه دور جدید گفت‌وگوهای هسته‌ای، غرب بار دیگر با مطرح‌سازی ادعاهایی درباره ارسال موشک‌های ایرانی به روسیه، سناریوی شناخته‌شده فشار رسانه‌ای و امنیتی را به موازات روند دیپلماتیک به جریان انداخته است.

انور العونی روز جمعه به خبرنگاران در بروکسل گفت: «ما از نشست سه‌جانبه میان چین، ایران و روسیه، که همگی از طرف‌های توافق هسته‌ای ایران و قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل هستند، اطلاع داریم.»