پیمان مکه (10 خبر)

پیمان دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان در حالی شکل گرفت که به گفته منابع مطلع، نگرانی از کارشکنی احتمالی امارات به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین شرکای منطقه‌ای آمریکا و اسرائیل، محرمانه‌ماندن مذاکرات را ضروری کرد؛ نگرانی‌ای که ریشه در طرح ائتلاف امنیتی اسرائیل و هند داشته است

یک مقام ارشد وزارت امور خارجه بنگلادش از تمایل این کشور برای پیوستن به توافقنامه دفاعی مشترک میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه موسوم به «پیمان مکه» خبر داد.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به نورنیوز با اشاره به تحولات امنیتی اخیر منطقه گفت: کشورهای منطقه به این جمع‌بندی رسیده‌اند که آمریکا شریکی نامطمئن و غیرقابل اعتمادی است و حضور نظامی این کشور نمی‌تواند امنیت‌ساز باشد؛ بنابراین باید امنیت خود را درون منطقه تأمین کنند.

کمتر از سه ماه بعد از آنکه دونالد ترامپ در 25 می2026/4 خرداد1405، کشورهای منطقه ازجمله عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن را به پیوستن دسته‌جمعی و همزمان به توافق‌نامه‌های ابراهیم و ساختن نظمی مبتنی بر عادی‌سازی روابط با اسرائیل ترغیب و ملزم کرد.

گزارش میدل‌ایست‌آی از مخالفت عربستان با حضور مصر در توافق دفاعی مشترک ترکیه و پاکستان در مکه حکایت دارد؛ موضعی که از افزایش تردید ریاض نسبت به نقش منطقه‌ای قاهره و تغییر رویکرد سعودی‌ها در ائتلاف‌های امنیتی خبر می‌دهد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز در پاسخ به سوال نورنیوز درباره احتمال سفر رئیس‌جمهور به آمریکا برای شرکت در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد وبرنامه های این سفر گفت:هنوز تصمیم قطعی در این خصوص گرفته نشده اما امسال نیز در نظر داریم از این فرصت استفاده کنیم.

توافق اخیر میان ترکیه، عربستان و پاکستان نشانه روشنی از پایان ‌یافتن یک سازوکار امنیتی و دفاعی ـ نظامی گذشته در منطقه است و نشان می‌دهد سیاست اتکا به آمریکا و تلاش برای تأمین امنیت از طریق قدرت‌های غربی با شکست مواجه شده است.

امضای یک پیمان امنیتی بین عربستان، پاکستان و ترکیه را باید نقطه اوج برخی روندهای امنیتی طی سال‌های اخیر به شمار آورد. مطابق «بیانیه مشترک» منتشره بعد از امضای این پیمان در مکه، «هر حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا باید حمله‌ای علیه هر سه تلقی شود.» در این بیانیه از «تقویت بازدارندگی جمعی در برابر تجاوز» و «تقویت همکاری‌های دفاعی» سخن رفته‌ است.

پیمان دفاعی عربستان، پاکستان و ترکیه در مکه را نمی‌توان صرفاً ائتلافی علیه ایران دانست. این توافق در دل محیط امنیتی جدید غرب آسیا، تجربه جنگ یمن و تلاش ریاض برای تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی شکل گرفته؛ اما پیام عراقچی، روایت دیگری از معماری امنیتی منطقه ارائه می‌کند.

عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امروز جمعه با حضور محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان و شهباز شریف، «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» را امضا کردند؛ پیمانی که بر اساس آن هرگونه حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود و از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه در سال‌های اخیر یاد می‌شود.