تنش ایران و آمریکا (10 خبر)

اظهارات متناقض دونالد ترامپ و جی‌دی ونس درباره اولویت‌های واشنگتن در قبال ایران، شکافی عمیق در استراتژی انتخاباتی جمهوری‌خواهان ایجاد کرده است؛ در حالی که ونس قیمت بنزین را اولویت می‌داند، ترامپ همچنان بر مهار هسته‌ای ایران تأکید دارد.

معاون وزیر امور خارجه در واکنش به اظهارات ترامپ درباره تنگه هرمز گفت این تنگه با تهدید ناو هواپیمابر یا فرمان سیاسی قابل تصاحب نیست و تأکید کرد ایران تهدیدهای آمریکا را نمی‌پذیرد و از مواضع خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.

در حالی که کانال‌های میانجیگری برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا فعال شده، تهران با تعیین شروط مشخص برای بازگشایی تنگه هرمز، این آبراه را به محور اصلی بحران تبدیل کرده است. انتقال پیام نخست‌وزیر و فرمانده ارتش پاکستان به پزشکیان نیز بر تحرکات دیپلماتیک افزوده است.

اعلام موضع جدید محسن رضایی دبیر جدید شعام درباره بسته ماندن تنگه هرمز تا تحقق شروط ایران، معادله مذاکرات تهران و واشنگتن را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. هرمز دیگر صرفاً موضوعی فنی برای عبور کشتی‌ها نیست؛ بلکه به اهرمی برای پایان جنگ، رفع محاصره و آزادی دارایی‌های ایران تبدیل شده است.

وزیر امور خارجه مصر با تأکید بر ضرورت تدوین یک چارچوب مشترک امنیتی، اعلام کرد: کشورهای عربی باید نقش اصلی را در طراحی ترتیبات امنیتی آینده خاورمیانه ایفا کنند و از راهکارهای دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا حمایت می‌کنند.

روزنامه گاردین در تحلیلی تند، رویکرد دونالد ترامپ در قبال ایران را «دیپلماسی مهدکودکی» نامید. این رسانه با مرور سلسله تهدیدهای مکرر ترامپ مبنی بر حملات گسترده و سپس عقب‌نشینی‌های ناگهانی او، تاکید کرد که رئیس‌جمهور آمریکا در تلاش است تا بدون خروج از جنگی که آغاز کرده، تنها با نمایش‌های نمادین، ظاهر خود را حفظ کند.

در میانه افزایش تنش‌های منطقه‌ای و تقابل تهران و واشنگتن، تندروی داخلی می‌تواند با محدود کردن فضای تصمیم‌گیری و افزایش خطای محاسباتی، هزینه‌های امنیتی و سیاسی کشور را افزایش دهد؛ خطری که بیش از هر چیز، ضرورت بازگشت به منطق منافع ملی و عقلانیت راهبردی را برجسته می‌کند.

اعلام ناگهانی ریس جمهور جنگ طلب آمریکا درباره لغو حمله‌ای که پیش‌تر از آن سخن گفته بود، موجی از گمانه‌زنی‌ها و تحلیل‌ها را درباره چرایی این تغییر موضع در محافل سیاسی و رسانه‌ای به راه انداخته است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که تحولات اخیر منطقه، معادلات واشنگتن را وارد مرحله‌ای تازه کرده و پرسش‌های مهمی را درباره پشت‌پرده این چرخش مطرح ساخته است.

تغییر موضع ترامپ از تهدید حمله به یک زیرساخت ایران در برابر هر کشتی به استفاده از دارایی‌های توقیف‌شده برای جبران خسارت، نشانه تغییر محاسبه واشنگتن است؛ عقب‌نشینی‌ای که پس از مقاومت ایران، جهش نفت و تکرار دومین بن‌بست راهبردی ترامپ رخ داده است.

گزارش مؤسسه سی‌اس‌آی‌اس (CSIS) نشان می دهد، تنش‌ها بین ایران و ایالات متحده امریکا و اختلال در صادرات یا تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را از افزایش ملایم تا جهش بی‌سابقه بیش از یک‌صد‌وسی دلار در هر بشکه برساند.