قدرت_ملی (20 خبر)

یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تحلیل صحیح سیاست خارجی، بازنگری در تعاریف و مفاهیم رایج در فضای سیاسی کشور و نگاه به مسائل بر پایه مبانی علمی و تخصصی است.

ایران و بسیاری دیگر از کشورهای حوزه خلیج‌فارس که در روند جنگ رمضان و روزهای پس از آن دچار چالش‌های امنیتی، راهبردی و اقتصادی شده‌اند، در «منطقه کمربند شکننده» قرار دارند.

دو قدرت اتمی به تصریح شفاف خودشان می‌خواستند با حملهٔ نظامی و تروریسم اقتصادی و رسانه‌ای علیه ایران به این اهداف دست پیدا کنند.

اگر توافق میان ایران و آمریکا در روزهای آینده نهایی شود، مهم‌ترین خطای تحلیلی آن خواهد بود که آن را صرفاً محصول مذاکرات دیپلماتیک بدانیم. واقعیت آن است که دیپلماسی امروز، نتیجه تحولات میدان و مقاومت تاریخی ملت و نیروهای مسلح ایران است. آنچه بر سر میز مذاکره شکل می‌گیرد، در عرصه قدرت و اراده ملی رقم خورده است.

این روزها کشورمان در حال عبور از مرحله جدیدی است که علاوه بر تهدید نظامی مستقیم، رویارویی پیچیده‌تری در حال تکوین است که هدف آن فرسایش جدی‌تر تاب‌آوری اقتصادی، تضعیف انسجام ملی و اجتماعی و البته کاهش ظرفیت تصمیم‌گیری به موقع برای کشور است.

دولت‌ها و قدرت‌های بزرگ معمولاً سیاست‌های خودرابا واژگانی جذاب مانندصلح،ثبات،امنیت،دموکراسی،مذاکره وتوافق توصیف می‌کنند،اما درپشت این مفاهیم،راهبردهای متفاوتی نهفته است که گاه هیچ نسبتی بامعنای ظاهری این واژه‌ها ندارند.یکی ازمهم‌ترین تمایزهایی که درفهم رفتار آمریکاواسرائیل درقبال ایران بایدمورد توجه قرارگیرد،تفاوت میان «راهبردتوافق‌سازی و «راهبرد تسلیم» است.

ارتش امریکا با برخورداری از بودجه سالانه افزون بر یک تریلیون دلار و در اختیار داشتن پیشرفته ترین تسلیحات دارای قدرتمندترین ماشین جنگی تاریخ بشر است. کاخ سفید روزگار بسیاری از ملت ها از کره تا ویتنام و از افغانستان تا عراق را با اشغال تا دهه ها سیاه کرده اما بیش از 80 سال است که در هیچ جنگی پیروز قطعی نشده است.

اخیراً روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی فاش کرد که پیش از جنگ 40 روزه تیم بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی، ایران را چنان ضعیف می‌پنداشتند که گمان می‌کردند در یک جنگ احتمالی توان کنترل تنگه هرمز را ندارد.

مفهوم ابرقدرت در قرن بیست‌ویکم دیگر فقط به تعداد ناوهای هواپیمابر و کلاهک‌های هسته‌ای محدود نمی‌شود، بلکه به «توان ایستادگی»، «ظرفیت ترمیم»، «قدرت پاسخگویی» و «میزان تاب‌آوری در زیر شدیدترین فشارها» وابسته است.

دوگانه‌سازی میان «میدان» و «دیپلماسی» بیش از آنکه بازتابی از واقعیت باشد، برساخته‌ای نادرست در تحلیل سیاست خارجی است؛ برساخته‌ای که نه در چهارچوب روابط بین‌الملل معنا پیدا می‌کند و نه در تجربه عینی سیاست خارجی ایران. آنچه معمولاً از آن با این دوگانه یاد می‌شود، در حقیقت دو جلوه از یک منطق واحد است.