تهدید_نظامی (16 خبر)

ژنو امروز فقط میز مذاکره هسته‌ای نیست؛ صحنه تقابل واقعیت و روایت است. گفت‌وگوهای تازه ایران و آمریکا در حالی آغاز می‌شود که سخنان جنجالی اخیر دونالد ترامپ در کنگره آمریکا، فضای مذاکرات را با بحران ادراکی و بی‌اعتمادی عمیق همراه کرده است.

معاون رئیس‌جمهور آمریکا در اظهاراتی جدید مدعی شد که ایالات متحده شواهدی مبنی بر تلاش ایران برای بازسازی توانایی تولید سلاح هسته‌ای دارد.

افزایش بهای نفت به 71 دلار پس از رزمایش دریایی سپاه در تنگه هرمز، نشان داد هرگونه تهدید نظامی علیه ایران صرفاً یک سناریوی سیاسی نیست، بلکه می‌تواند به شوکی فراگیر در اقتصاد جهانی بدل شود؛ شوکی که طراحان جنگ بیش از همه از آن آسیب خواهند دید.

اظهارات اخیر رهبر معظم انقلاب درباره ضربه پذیر بودن قدرت‌های نظامی و امکان زمین‌گیر شدن ارتش‌های به‌ظاهر قدرتمند، نه یک موضع‌گیری احساسی، بلکه بیان فشرده یک محاسبه راهبردی است؛ محاسبه‌ای که منطق تهدید را به چالش می‌کشد و بازدارندگی فعال ایران را توضیح می‌دهد.

زمانی که دونالد ترامپ ماه گذشته ایران را تهدید کرد که اگر با توافقی برای مهار برنامه هسته‌ای خود موافقت نکند هدف حمله قرار خواهد گرفت، پنتاگون در موقعیتی نبود که فوراً این تهدید را پشتیبانی کند.میان 30 تا 40 هزار نیروی آمریکایی در خاورمیانه، مستقر در هشت پایگاه دائمی، با کمبود سامانه‌های پدافند هوایی روبه‌رو بودند.

دریابان علی شمخانی دبیر شورای دفاع با تأکید بر اینکه هرگونه حمله محدود به ایران به‌عنوان آغاز جنگ تلقی می‌شود، اعلام کرد توان موشکی جمهوری اسلامی موضوع قابل مذاکره نیست. او هشدار داد جنگ در منطقه پیامدهای جهانی دارد و طرف مقابل باید به‌جای تهدید و نمایش، مسیر گفت‌وگو را جدی دنبال کند.

فضای کنونی پیرامون ایران و آمریکا بیش از آنکه صحنه آمادگی برای جنگ باشد، میدان عملیات ادراکی و فشار روانی است. تحرکات نظامی و بزرگ‌نمایی رسانه‌ای همزمان با فعال بودن مسیر مذاکره، نشان می‌دهد که تهدید، کارکرد چانه‌زنی پیدا کرده است.

تردیدی نباید داشت که هدف اصلی ترامپ در این مقطع زمانی نیل به توافقی با ایران است و تجمع نیرو در منطقه را باید عمدتا در این رابطه دید. از اواخر دولت بایدن و بعد از شکست تلاش‌ها برای احیای برجام، اجماعی در آمریکا شکل گرفت مبنی بر اینکه مذاکره با ایران تنها در صورتی نتیجه‌بخش خواهد بود که به موازات یک «تهدید نظامی معتبر» انجام شود.

وقتی شمخانی به عنوان نماینده رهبری در شورای دفاع می گوید : هر اقدام محدود نظامی با پاسخ فراگیر روبه رو می شود یعنی ایران وارد پروژه ای نمی شود که هزینه جنگ را از هزینه تسلیم کمتر نشان دهد ؛ حتی به قیمت جنگ تمام عیار.

وزیر امور خارجه با رد هرگونه تماس اخیر با استیو ویتکاف اعلام کرد ایران هیچ درخواستی برای مذاکره نداده است. عباس عراقچی تأکید کرد مذاکره در فضای تهدید معنا ندارد و تنها از موضع برابر و با احترام متقابل امکان‌پذیر است؛ همزمان رایزنی‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از بی‌ثباتی ادامه دارد.