تحلیل_سیاسی (80 خبر)

وقتی از بازسازی پس از جنگ سخن می‌گوییم، معمولاً ذهن‌ها به سمت بازسازی شهرها، جاده‌ها، نیروگاه‌ها، کارخانه‌ها و زیرساخت‌های آسیب‌دیده می‌رود. اما تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که مهم‌ترین مسأله در دوران پساجنگ، نه ساختمان‌هایی است که ویران شده‌اند، بلکه جامعه‌ای است که دچار آسیب شده است.

ارنست همینگوی رمان تاریخی خود با عنوان «زنگ‌ها برای که به صدا درمی‌آیند؟» تبیینی اجتماعی و تاریخی از سرنوشت انسان‌ها بیان می‌دارد. افرادی که دوران‌ مختلف زندگی را با امید به آینده سپری می‌کنند اما به دلیل آنکه با واقعیت‌های ساخت اجتماعی و منطق زندگی همخوانی چندانی ندارند، درنهایت با نشانه‌هایی از ابهام روبه‌رو خواهند شد.

در شرایط حساس کنونی که سرنوشت ایران در پیچ تاریخی مهمی قرار گرفته، بیانیه اخیر رهبر معظم انقلاب با کلیدواژه «منتظر تحقق شروط هستیم»، نقطه عطفی در راهبرد ملی کشور محسوب می‌شود. این بیانیه که در 28 خرداد 1405 منتشر شد، نه تنها چارچوب توافق احتمالی را ترسیم می‌کند، بلکه رویکردی نوین در مدیریت افکار عمومی و پاسخگویی به دشمن را نیز طلب می‌کند.

امضای تفاهم ایران و آمریکا، تا همین جای کار، بسیاری را به خشم و هراس انداخته است. غیر از جمعی از اپوزیسیون خارج‌نشین درخواست کننده کمک از ترامپ و نتانیاهو برای حمله به ایران و جمعی از تندروهای داخلی، اسرائیل بیش از بقیه در تکاپو برای مقابله با این تفاهم است.

رئیس مجلس شورای اسلامی در سفر به باکو و حضور در اجلاس اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی، با اشاره به تحولات پس از جنگ رمضان تأکید کرد که تجربه اخیر نشان داد قدرت‌های فرامنطقه‌ای نه تنها تأمین‌کننده امنیت نیستند، بلکه خود به عاملی برای ناامنی در منطقه تبدیل شده‌اند.

افشای محتوای یک تماس تلفنی محرمانه نشان می‌دهد دونالد ترامپ در اوج مذاکرات پایان جنگ غزه، با لحنی تند نتانیاهو را به تلاش برای برهم زدن توافق متهم کرده و حتی تهدید به قطع روابط کرده است؛ روایتی که از شکاف عمیق میان دو متحد سنتی پرده برمی‌دارد.

سیاست خارجی موفق نه با شعارهای حداکثری سنجیده می‌شود و نه با تصویرسازی‌های احساسی از پیروزی یا شکست. آنچه اهمیت دارد، توانایی یک کشور در تبدیل ظرفیت‌های ملی به دستاوردهای پایدار است. در این مسیر، بهترین توافق نه الزاماً کامل‌ترین توافق، بلکه عقلانی‌ترین و سودمندترین انتخاب در میان واقعیت‌های موجود است.

رسانه عمومی زمانی می‌تواند نقش ملی ایفا کند که سه ویژگی را همزمان داشته باشد: استقلال نسبی از رقابت‌های سیاسی، بازنمایی متکثر دیدگاه‌های جامعه، و نهایتاً وفاداری به واقعیت‌های پیچیده و چندوجهی. هرگاه یکی از این سه اصل تضعیف شود، رسانه از جایگاه نهاد عمومی به ارگان یک جریان خاص تبدیل می‌شود. مشکل امروز صداوسیما دقیقاً در همین نقطه قرار دارد.

مسعود پزشکیان در نطق اخیر خود در جمع مدیران وزارت علوم، برای توصیف شرایط امروز ایران، چندبار از تعبیر «شرایط پیچیده و چندوجهی» استفاده کرد و از اینکه صدا وسیما، از تبیین این شرایط پیچیده غفلت می‌کند گلایه کرد. اما تعبیر «شرایط پیچیده» در نظر رئیس‌جمهور چه معنایی ممکن است داشته باشد؟

«توماس فریدمن، ستون‌نویس برجسته نیویورک‌تایمز، با اشاره به بن‌بست راهبردی واشینگتن در برابر تهران، تاکید کرد که دونالد ترامپ برای خروج از بحران ناچار است شعار “تسلیم ایران” را کنار گذاشته و به توافقی مشابه برجام تن دهد؛ توافقی که او احتمالاً شکست در آن را تحت پوشش یک پیروزی بزرگ به افکار عمومی آمریکا خواهد فروخت.»