تحلیل_سیاسی (26 خبر)

به روایت حافظ شیرازی «حسب حالی ننوشتیم و شد ایامی چند!» در بهشت نجف‌ اشرف که مشرف بودم، فرصتی برای گفت‌وگو با هموطنان و نیز شیعیان عراقی و لبنانی، بحرینی و کویتی و عربستانی که در دریای مواج نجف حضور دارند؛ فراهم بود. نکته‌های بسیاری از هموطنان ایرانی یا شیعیان منطقه می‌آموختم.

صبح، در واشنگتن، سوالی طرح شده است؛ نه از سرِ ناآگاهی، که از جنسِ حیرت. «چرا ایران، با وجود این همه فشار، تسلیم نشده است؟» این روایت را استیو ویتکاف از زبان دونالد ترامپ نقل می‌کند؛ روایتی که بیش از آن‌که خبری باشد، نشانه‌شناسیِ یک سوءتفاهم تاریخی است؛ آنان ایران را نمی شناسند.

سخنان تازه و آخرالزمانی کشیش مایک هاکبی، سفیر امریکا در اسرائیل و اعترافی خاص از ویتکاف مذاکره‌کننده‌ی ارشد امریکا با ایران، شواهدی تازه از «بی‌منطقی» امریکا بود. در این نوشته می‌خواهم نشان دهم وقتی رهبری در دیدار اخیر گفتند که «از نشانه‌های زوال امپراتوری فاسد و ظالم امریکا، بی‌منطقی آنها است»

دونالد ترامپ را نباید صرفاً یک فرد یا یک کنشگر شخصی تلقی کرد؛ او نمادی از ساخت قدرت و نظام تصمیم‌گیری در ایالات متحده است. نمادی از جریانی که تا حد زیادی از نهادگرایی و دیپلماسی مبتنی بر چندجانبه‌گرایی فاصله گرفته و الگوی رفتاری خود را بر «گزینه خشم» و سیاست فشار و تهدید استوار کرده است. طبیعی است که کار کردن در چنین فضایی بسیار دشوار خواهد بود.

رشته‌هایی از تکرار و چرخش در تار و پود 120 سال تاریخ گذشته ایران دیده می‌شود؛ گویی سرنوشت این دیار در چرخه‌ای سه‌گانه از «انقلاب»، «کودتا» و «جنگ» گرفتار است. این چرخه‌ها، چون طوفان‌هایی بی‌امان، بنیان‌های جامعه را لرزانده، و ایران را به سوی چرخه‌ای دیگر سوق داده‌ است؛ چرخه‌هایی که گاه با شعله‌های آرمان‌گرایی آغاز شده، گاه با خدعه سیاسی به انحراف رفته است.

اختلافات اروپا و آمریکا در خصوص تشکیل ارتش مستقل اروپایی، بحران جدیدی در روابط میان دو طرف ایجاد کرده است. در حالی که برخی رهبران اروپایی به لزوم استقلال دفاعی تأکید دارند، مخالفت شدید ناتو با این خواسته، ضعف اروپا در مقابله با سلطه‌گری آمریکا را نشان می‌دهد.

اغتشاشات 18 و 19 دی‌ماه‌، اگرچه در نگاه نخست می‌توانست بخشی از یک روند ناآرامی اجتماعی تلقی شود، اما بررسی دقیق‌تر ابعاد زمانی، رسانه‌ای و عملیاتی آن نشان می‌دهد که این تحرکات در چارچوب یک پروژه طراحی‌شده برای ایجاد بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی در ایران تعریف شده بود. ‌

برخی رسانه‌ها که پرچم تبلیغاتی جنگ روانی و یا اتاق عملیات جنگ روانی در شورش دی ماه بودند از عنوان «انقلاب ملی ایران» برای نامگذاری جنگ شهری و شورش مسلحانه و تخریب عمومی استفاده کردند.

اصل اقلیت‌ها و بزرگ‌ترین اقلیت: جوامع معمولا از تنوع بالایی برخوردارند و هیچ گرایش سیاسی در اکثریت محض نیست. اغلب آنچه از آن به‌عنوان حکومت اکثریت یاد می‌شود، در واقع حکومت بزرگ‌ترین اقلیت است. از این‌رو است که معیار دموکراسی تنها نظر اکثریت نیست بلکه احترام به حقوق اقلیت نیز هست.

ارزیابی‌های جدید نشان می‌دهد بسیاری از مفروضات کلیدی آمریکا درباره ایران نه‌تنها محقق نشده، بلکه به بن‌بست راهبردی انجامیده است.