سرمایه_اجتماعی (50 خبر)

اتفاق نظر عام این است که کشور و نظام با سلسله بحران‌هایی مواجه‌اند که یکدیگر را تقویت و تشدید می‌کنند. به باور نگارنده مشکل فراتر از این است. حاصل‌جمع بحران‌های داخلی و خارجی و هم‌افزایی بین آنها کشور را با نوعی تهدید تمدنی مواجه کرده‌ است.

وزیر آموزش و پرورش، در نشست با بانک ملی، بر ضرورت بهره‌مندی از ظرفیت‌ها برای ارتقای سواد رسانه‌ای و فرهنگ اجتماعی دانش‌آموزان تاکید کرد و از همکاری‌های مشترک برای توسعه این حوزه خبر داد.

عین ساده‌انگاری است که اتفاقات تلخ اخیر را خاتمه‌یافته تلقی کنیم. طراحی جدید بیگانگان، لایه‌های مختلفی دارد و از ظرفیت‌های بالقوه فراوانی برخوردار است. دور از ذهن نیست که این طراحی، در شکل‌های دیگری، این بار با رنگ و ماهیتی متفاوت و نه لزوماً اقتصادی و معیشتی به اجرا دربیاید و بار دیگر غافلگیرانه ما را دچار شگفتی کنند.

در هفته‌های اخیر، فروش گیشه‌ها بیش از 70 درصد کاهش یافته و آمارها نشان می‌دهد که نسبت به سال گذشته بیش از 55 درصد افت مخاطب داشته‌ایم. این کاهش تنها پیامد اقتصادی ندارد؛ بلکه نشانه‌ای از محدود شدن دسترسی جامعه ایرانی به بازوهای قدرت نرم و ابزارهای فرهنگی است که می‌توانند نقش مهمی در تقویت تاب‌آوری اجتماعی و روانی مردم ایفا کنند.

صدوربیانیه‌های دلجویانه،اعلام مسئولیت‌پذیری و پذیرش احتمال خطا،نه‌تنهاازاقتدارنهادهای حاکمیتی نمی‌کاهد،بلکه آن رابازتعریف وتقویت می‌کند.اقتدار دردنیای امروز، بیش از آنکه به سکوت وانکار متکی باشد،برشفافیت،پاسخ‌گویی وتوان اقناع افکار عمومی استوار است.حاکمیتی که بتواندمردم رامتقاعدکندبه‌دنبال حقیقت، عدالت و اصلاح است،در مواجهه با بحران‌ها دست بالاراخواهدداشت.

در شرایطی که احیا و تقویت سرمایه اجتماعی در ایران، با موانعی جدی روبروست باید از تمام ظرفیت‌های تاریخی و مناسکی و آیینی و ملی بهره گرفت تا این سرمایه اجتماعی افزوده شود. شادی، امید، و همدلی،‌ پیشنهاد یلدای ایرانی برای تقویت سرمایه اجتماعی است. یلدا امانتی تاریخی در دست ماست. باید قدردانش باشیم و آن را امانتدارانه به تاریخ فردای میهن تحویل بدهیم.

گزارش جهانی شادکامی 2025 نشان می‌دهد ایران در شاخص بازگرداندن کیف پول افراد غریبه، رتبه دوم جهان را کسب کرده؛ جایگاهی معنادار که از عمق اعتماد و اخلاق اجتماعی ایرانیان حکایت دارد.

دو دهه است که بخش بزرگی از تنش میان ایران و غرب حول محور «فناوری هسته‌ای» شکل گرفته است. در این مدت، فشار خارجی عمدتاً متوجه زیرساخت‌های راهبردی کشور و آثار اجتماعی فشار‌ها بر مردم بوده، و در مقابل پاسخ ایران عمدتاً در قالب توسعه ظرفیت‌های فنی، افزایش سطح خودکفایی و تقویت توان بازدارندگی تعریف شده است.

سرمایه اجتماعی مفهومی ریشه‌دار در ادبیات سیاست‌گذاری است، اما در زندگی ما معنایی کاملاً ملموس دارد. این سرمایه شبکه‌ای از اعتماد، همدلی، مشارکت و احساس تعلق است که جامعه را سر پا نگه می‌دارد. هرگاه این بنیان تضعیف شود، روابط اجتماعی شکننده شده و توان جمعی عبور از چالش‌ها کاهش می‌یابد. امروز باید درباره این موضوع با دقت و حساسیت سخن بگوییم.

در این یادداشت به نکته‌ای می‌پردازم که مدت‌ها است ذهن مرا مشغول کرده است و اکنون به این نتیجه رسیده‌ام که بهتر است آن را بنویسم. مساله این است که در نقد وضع موجود و مشکلات آن به مرحله‌ای رسیده‌ایم که نیازی به تکرار مکررات نیست.