سرمایه_اجتماعی (42 خبر)

در «جنگ» عنصر «خیابان» را نمی‌توان نادیده گرفت. در نظر دارم در سلسله‌ یادداشت‌هایی، موضوع «جامعه و جنگ» را به بحث بگذارم. یکی از مهم‌ترین سرفصل‌های این بحث، نسبت «خیابان و جنگ» است؛ پدیده‌ای قابل تامل که ابعاد اجتماعی و سیاسی متعددی دارد. «خیابان و جنگ» صرفا یک پدیده موقت یا لحظه‌ای گذرا نیست.

پس از هر جنگی، یک وسوسه سیاسی شکل می‌گیرد که پیروزی‌ها را به نام خود ثبت کنیم و هزینه‌ها را به گردن دیگری بیندازیم. امروز نیز نشانه‌هایی از همین رویکرد دیده می‌شود. در حالی که کشور برای عبور از شرایط دشوار اقتصادی به انسجام و عقلانیت نیاز دارد، برخی می‌کوشند تمام مشکلات را متوجه دولت پزشکیان کنند.

در سال‌های اخیر انگاره‌ای در عرصه عمومی کشور شکل گرفت و کم‌کم باورپذیر شد که مسئولان جمهوری اسلامی دارای فساد مالی هستند و دشمن نیز متأثر از فرهنگ ایرانی- اسلامی که این امور را بسیار زشت و قبیح می‌داند، بر موضوع سوار شد.

این روزها آنچه در بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های صداوسیما دیده می‌شود، بیش از آنکه بازتاب‌دهنده واقعیت متکثر جامعه ایران باشد، نمایشی پررنگ از یک قرائت محدود، جناحی و گاه افراطی از سیاست و مطالبات عمومی است.

مروری بر زندگی مردم در جوامع مختلف نشان می‌دهد که بیشتر آنها بارها شرایط دشوار از قبیل سیل، زلزله، توفان، جنگ، بحران‌های بهداشتی، اقتصادی، سیاسی و سایر انواع بلایای طبیعی و غیرطبیعی را تجربه کرده‌اند.

دو جنگ اخیر، صرف‌نظر از نتایج نظامی و سیاسی آن، یک حقیقت مهم را آشکار کرد که ملت‌ها در لحظه‌های بحران، بیش از هر زمان دیگری با واقعیت‌های خود روبه‌رو می‌شوند.

سی و هفت سال پس از رحلت امام خمینی، مهم‌ترین درس او برای ایران نه صرفاً در چگونگی انقلاب کردن، بلکه در چگونگی حکمرانی کردن نهفته است. امروز بیش از آنکه فقط به تکرار شعارهای گذشته نیاز داشته باشیم، به فهم آن عقلانیت سیاسی نیازمندیم که توانست میان آرمان و واقعیت، میان ارزش‌ها و ضرورت‌ها و میان اصول ثابت و شرایط متغیر زمانه تعادل برقرار کند.

درپیام هفتم خردادماه آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای،رهبر انقلاب به نکته نوواندیشه‌برانگیزی اشاره شده است:«لازم است تک تک جان‌فدایانی که دلشان برای اسلام وانقلاب وسربلندی ایران می‌‌تپد؛ازاین پس، بیش ازپیش برای پاسداری ازوحدت صفوف منسجم وبه هم پیوسته ملت اهتمام ورزندواختلافات غیرموجه وحتّی موجّه رابه تفرقه تبدیل نکنندوقولاً و عملاً مظهرانسجام ویکپارچگی ملت باشند.»

مذاکرات در مسقط یا اسلام‌آباد و دوحه شاید بتواند به کاهش تنش میان ایران و امریکا کمک کند، اما مهم‌ترین توافق مورد نیاز ایران در هیچ پایتخت خارجی و بر هیچ میز مذاکره‌ای به دست نخواهد آمد. آن توافق، توافقی میان ایرانیان درباره اولویت‌های ملی، مسیر توسعه کشور و چگونگی مواجهه با جهان پیرامون است.

یک نماینده مجلس سخنانی خطاب به رئیس‌جمهور گفته و یک چهره رسانه‌ای اصولگرا آن حرف‌ها را «مشمئزکننده، توهین‌آمیز و تهمت‌آلود» خوانده است. این نماینده ژستی از سنخ طرفدار سر‌سخت نظام دارد و شماری از خودنظام‌پنداران نیز از او‌ حمایت کرده و سخنانش را در رسانه‌های انحصاری اجتماعی خود منتشر می‌کنند و به اوج لذت سیاسی می‌رسند.