جنگ_روایتها (16 خبر)

رسانه عمومی زمانی می‌تواند نقش ملی ایفا کند که سه ویژگی را همزمان داشته باشد: استقلال نسبی از رقابت‌های سیاسی، بازنمایی متکثر دیدگاه‌های جامعه، و نهایتاً وفاداری به واقعیت‌های پیچیده و چندوجهی. هرگاه یکی از این سه اصل تضعیف شود، رسانه از جایگاه نهاد عمومی به ارگان یک جریان خاص تبدیل می‌شود. مشکل امروز صداوسیما دقیقاً در همین نقطه قرار دارد.

آنگاه که یک هنرمند از پوسته فنی خویش خارج می‌شود و درباره امور عمومی موضع‌گیری می‌کند، به حیطه روشنفکری اجتماعی وارد می‌شود. البته از همان ابتدا که فیلم می‌سازد وقتی که یک «تم اجتماعی» را انتخاب می‌کند وارد این عرصه شده است.یعنی به هر حال او یک روشنفکر است که قالب هنر را برای بیان مواضع اجتماعی یا سیاسی‌اش انتخاب می‌کند.

امسال «روز جهانی ارتباطات» با عنوان «تاب‌آوری در جهان متصل» نام‌گذاری شده است. اتفاقا همین نام‌گذاری، با شرایط اجتماعی امروز ایران، می‌تواند زمینه‌ای برای ایده‌سازی و معنایابی فراهم کند؛ چراکه اکنون فرهنگ و ارتباطات، بیش از هر زمان دیگری، در کانون سرنوشت امروز ایران قرار گرفته‌اند.

آمریکاباردیگر برای نام‌گذاری یک عملیات نظامی مداخله‌جویانه، از عنوانی فریبنده استفاده کرد.نام‌گذاری اقدام جدیدنیروهای نظامی واشنگتن درمنطقه خلیج فارس به«پروژه آزادی»،بیشتر ازآن‌که اسم‌گذاری ساده باشد،یک «ساخت معنا» برای موجه‌سازی عملیات مداخله جویانه است.این همان نقطه‌ای است که سیاست،رسانه وزبان به هم گره می‌خورندو«جنگ»درهیات «مأموریت اخلاقی»بارتعریف می شود.

سال‌ها قبل در جلسه‌ای آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای خاطره‌ای از جلسات پیش از انقلاب خود تعریف کردند که در آن مخاطبان جوان و دانشجو بودند و چند باری شعار‌هایی سر می‌دادند و ایشان برای اینکه به‌نوعی جلوی تعطیلی جلسه را بگیرند، از جماعت می‌خواهند شعار ندهند.

رئیس‌جمهوری و رئیس مجلس و رئیس دستگاه قضایی و دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان نیروهای مسلح به عنوان اعلام موضع خود در برابر ادعای ترامپ که ایران را به دوگانگی تندرو و میانه‌رو و فقدان انسجام و انضباط در راهبری و مدیریت توصیف کرده بود؛ مضمون مشترکی را منتشر کردند: «در ایران ما، تندرو و میانه‌رو وجود ندارد.

در میدان جنگ روایت‌ها، عملکرد برخی سفارتخانه‌های ایران قابل توجه بوده است.حضور فعال در رسانه‌های محلی،گفت‌وگو باشبکه‌های تلویزیونی و رادیویی،برقراری ارتباط باچهره‌های مرجع و اثرگذار کشورهای مقصد،وطراحی ابتکارات فرهنگی وهنری متناسب بافضای اجتماعی کشور میزبان، نشان دادکه دیپلماسی عمومی می‌توانداز یک مفهوم کلی و کمتر عملیاتی،به یک کنش زنده ومؤثرتبدیل شود.

افشای الگوی هماهنگ در عملکرد بی‌بی‌سی فارسی و ایران اینترنشنال نشان می‌دهد با یک عملیات رسانه‌ای هدفمند برای بزرگنمایی سیاسی رضا پهلوی مواجه هستیم؛ عملیاتی که با اغراق آماری، روایت‌سازی گزینشی و شبکه‌های دیجیتال جعلی، تلاش کرده واقعیتی غیرموجود را به‌عنوان وزن اجتماعی واقعی جا بزند.

ژنو امروز فقط میز مذاکره هسته‌ای نیست؛ صحنه تقابل واقعیت و روایت است. گفت‌وگوهای تازه ایران و آمریکا در حالی آغاز می‌شود که سخنان جنجالی اخیر دونالد ترامپ در کنگره آمریکا، فضای مذاکرات را با بحران ادراکی و بی‌اعتمادی عمیق همراه کرده است.

راهپیمایی 22 بهمن امسال با ویژگی‌ متفاوتی نسبت به سال‌های اخیر برگزار شد؛ نه صرفاً از حیث جمعیت، بلکه از منظر ترکیب اجتماعی و پیام سیاسی آن. آنچه در خیابان‌های تهران، مشهد و صد‌ها شهر دیگر دیده شد، صرفاً تکرار یک مناسک سالانه نبود، بلکه نشانه‌ای از فعال‌شدن لایه‌ای جدید از جامعه در یک بزنگاه تاریخی بود.