نظم_جهانی (28 خبر)

روزگاری «کاندولیزا رایس»، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، از زایش «خاورمیانه جدید» سخن می‌گفت.بسیاری در آن زمان این سخن را به سخره گرفتند وپس از سقوط حکومت‌های افغانستان (2001) و عراق (2003) از«سِقط»یا «مرگ» خاورمیانه جدید سخن گفتند.به نظر می‌رسد دو تحول مهم در حال رقم‌زدن نظمی جدید در خاورمیانه‌ای جدید است: عملیات 7 اکتبر و حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران.

اتحادیه اروپا با تشدید تحریم‌ها علیه روسیه و طرح شروط سیاسی علیه ایران، در حالی تلاش برای نمایش قدرت دارد که با بحران‌های اقتصادی، انرژی و شکاف‌های داخلی مواجه است و سیاست‌هایش نشانه‌ای از فرافکنی و افول نقش جهانی آن است.

اظهارات مقامات کانادا و امارات، گزارش‌های رسانه‌ای درباره تغییرات ارزی و آمارهای کاهش رضایت داخلی در آمریکا، همگی نشان می‌دهد الگوی روابط سنتی با واشنگتن در حال بازتعریف است و همزمان نشانه‌هایی از تغییر موازنه‌های ژئوپلیتیکی و شکل‌گیری نظم جدید در حال ظهور است.

پذیرش پیشنهادهای ایران از سوی آمریکا برای آنکه «مبنای مذاکرات» قرار گیرد، به خودی خود واجد هیچ امتیازی نیست اما می‌تواند دارای پیامدهای منفی و مثبت باشد.

سفیر اتحادیه عرب در روسیه با اشاره به تحولات منطقه‌ای اعلام کرد بریکس در حال تبدیل شدن به گزینه‌ای جدید برای همکاری کشورهای خاورمیانه به‌جای اتکا به آمریکا است.

در پس اقدامات اثربخش و متنوع ایران در جنگ، یک راهبرد واحد و خلاقانه وجود داشت که به این عوامل، جان و جلوه ای درخشان داد. این راهبرد واحد، هم‌افزایی میان اهرم‌های قدرت‌ساز بود. در سایه این راهبرد، مجموعه اقدامات ایران، آثار جنگ را به یک چالش جهانی تبدیل کرد و موجب تصاعد قدرت ایران و وادار سازی دشمن به پذیرش واقعیتهای میدانی،سیاسی و اقتصادی شد.

تحولات اخیر در تنگه هرمز و بازار انرژی نشان می‌دهد فشارهای ژئوپلیتیکی علیه ایران به بازتعریف نظم جهانی منجر شده است. بازگشت هند به نفت ایران، چرخش اروپا و افزایش نقش روسیه نشانه افول راهبردهای آمریکا و شکل‌گیری معادلات جدید انرژی است.

افزایش چشمگیر بودجه نظامی آمریکا در لایحه 2027 هم‌زمان با کاهش گسترده خدمات اجتماعی، تصویری از اولویت‌بندی امنیت سخت‌افزاری بر رفاه عمومی ارائه می‌دهد که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن در داخل و خارج از آمریکا قابل توجه است.

طرح سناریوهایی مانند تغییر مرزهای ایران از سوی فردی مثل دونالد ترامپ شاید در فضای سیاسی یا تبلیغاتی برای برخی متوهمان ساده‌انگار جذاب به نظر برسد، اما در واقعیت ژئوپلیتیکی منطقه، چنین ایده‌هایی بیشتر به جعبه پاندورایی شباهت دارند که گشودن آن می‌تواند پیامدهایی بسیار فراتر از کنترل هر بازیگری به همراه داشته باشد.

اندیشکده بروکینگز هشدار داد سیاست‌های معامله‌محور و بازتعریف امنیت ملی توسط ترامپ می‌تواند نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم را متزلزل کند. این رویکرد، اعتماد شرکا را کاهش می‌دهد و مسیر حرکت به سوی نظام جهانی کمتر آمریکا-محور را تسریع می‌کند.