امنیت خلیج فارس (18 خبر)

امضای تفاهم میان ایران و آمریکا و آغاز مذاکرات 60 روزه، تنها یک گشایش دیپلماتیک نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه از رقابت سیاسی، امنیتی و منطقه‌ای است. اکنون چالش اصلی تهران نه متن توافق، بلکه مدیریت پیامدها و جلوگیری از تغییر دستورکار مذاکرات در دوران پساتوافق خواهد بود.

همزمان با ورود رایزنی‌های تهران و واشنگتن به مرحله تدوین چارچوب مذاکراتی، سفر هیات ایرانی به دوحه به ریاست محمدباقر قالیباف ابعاد تازه‌ای از یک بازآرایی امنیتی در خلیج فارس را آشکار کرده است؛ تحرکی که در سایه جنگ 40 روزه و آتش‌بس، می‌تواند معادلات منطقه را وارد فاز تازه‌ای کند.

تحولات جاری منطقه، صرفاً یک درگیری نظامی نیست بلکه صحنه‌ای تعیین‌کننده برای بازتعریف نظم ژئوپلیتیکی است. همزمان، چرخش آشکار در مواضع دونالد ترامپ نشان می‌دهد موازنه قدرت به‌گونه‌ای تغییر یافته که حتی بازیگران مداخله‌گر نیز ناچار به بازنویسی اهداف خود شده‌اند.

در میانه تنش‌های ناشی از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی، بار دیگر سیاست همسایگی ایران در کانون توجه قرار گرفته است. تهران با تأکید بر احترام به حاکمیت کشورها و در عین حال قاطعیت در دفاع مشروع، نشان داده که هدفش تقابل با همسایگان نیست، بلکه مقابله با پایگاه‌های متجاوز و تقویت امنیت بومی منطقه است.

دریابان علی شمخانی با ترسیم صریح چارچوب پاسخ ایران به هر گونه تجاوز نظامی، تأکید کرد اولویت مطلق کشور آمادگی برای دفع تهدید است؛ هشداری که از گسترش اجتناب‌ناپذیر جنگ می‌گوید و پیامدهای آن را متوجه طراحان نمایش قدرت می‌داند.

منابع غربی از توافق دفاعی قریب الوقوع میان عربستان و آمریکا خبر داده‌اند که انتظار می‌رود در جریان سفر ماه آینده محمد بن سلمان به کاخ سفید امضا شود. جزئیات هنوز مشخص نیست اما این توافق می‌تواند معادلات امنیتی منطقه را دگرگون کند.

گفتگوی شب گذشته سید عباس عراقچی با وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا، پیام روشنی داشت: ایران آماده مذاکره است، اما نه زیر سایه تهدید و مکانیسم ماشه. اروپایی‌ها که نگران بن‌بست سیاسی هستند، اکنون به‌دنبال فرصتی دوباره برای دیپلماسی‌اند؛ فرصتی که ممکن است آخرین باشد.

امنیت در خلیج فارس یک مسئله‌ی تجزیه‌ناپذیر و به‌هم‌پیوسته است؛ هر تهدید علیه یک نقطه، کل منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. خطای تحلیل بخشی‌نگر، نه‌تنها ناکارآمد، بلکه گاه به پاشنه آشیل امنیت منطقه‌ای تبدیل می‌شود. راه‌حل پایدار، تنها در منطقه‌گرایی است.

حمله رژیم اسرائیل به غزه، شیرجه‌زدن در باتلاق بود. امروز رژیم صهیونیستی با شرایطی مواجه است که پیش از عملیات غافلگیرکننده حماس، به ذهن کسی خطور نمی‌کرد. تل‌آویو در تله است و «امنیت» موهوم رژیم اسرائیل از همیشه آسیب‌پذیرتر می‌نماید؛ آیا امریکا می‌تواند در چنین شرایطی برای صهیونیست‌ها «امنیت» بخرد؟