بازدارندگی ایران (16 خبر)

حمله آمریکا به لارک و پاسخ ایران، صرفاً دور تازه‌ای از «حمله و تلافی» نیست؛ نشانه تغییر زمین بازی جنگ است. تغییر مدیریت نهاد امنیت ملی و حضور محسن رضایی، همزمان با تحولات میدان، می‌تواند از راهبردی خبر دهد که هدفش افزایش هزینه تصمیم نظامی آمریکا و انتقال فشار جنگ به اقتصاد و سیاست داخلی واشنگتن است.

جامعه ایران پس از تجربه دو جنگ سهمگین 12 و 40 روزه،اکنون دروضعیتی خاص قراردارد.وضعیتی که با ادامه سایه تهدید نظامی وآغاز موجی از فشارهای اقتصادی،جامعه رادرموقعیت تعلیق قرار داده است.«گذرگاه» درنشست حاضر میزبان دکتر پرویز امینی،عضو هیئت علمی دانشگاه است تاازمنظر جامعه‌شناسی سیاسی، شرایط کنونی ایران راتبیین کند،و ضرورت‌ها و اولویت‌های گذر از این وضعیت برشمارد.

اعلام ناگهانی ریس جمهور جنگ طلب آمریکا درباره لغو حمله‌ای که پیش‌تر از آن سخن گفته بود، موجی از گمانه‌زنی‌ها و تحلیل‌ها را درباره چرایی این تغییر موضع در محافل سیاسی و رسانه‌ای به راه انداخته است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که تحولات اخیر منطقه، معادلات واشنگتن را وارد مرحله‌ای تازه کرده و پرسش‌های مهمی را درباره پشت‌پرده این چرخش مطرح ساخته است.

ترامپ تصمیم خود را برای حمله به ایران به تعویق انداخت؛ اما آنچه این تعویق را رقم زد،صرفاً تماس یک متحد منطقه‌ای، توصیه یک فرمانده نظامی یا میانجیگری چند کشور نبود.آنچه بیش از همه بر تصمیم واشنگتن سایه انداخت، درک این واقعیت بود که ایران، هزینه هرگونه تجاوز را به سطحی ارتقا داده است که دیگر نمی‌توان آن را در چارچوب یک عملیات محدود یا یک نمایش قدرت مدیریت کرد.

تغییر بانک اهداف ایران در دور جدید درگیری‌ها، معادلات آمریکا را برهم زد و دامنه پاسخ تهران را به شبکه پایگاه‌های واشنگتن در منطقه کشاند. اگرچه گزارش‌های مستندی از تلفات جدید نیروهای آمریکایی منتشر شده، اما سکوت کاخ سفید پرسش‌برانگیز است؛ سکوتی که بیش از آنکه نظامی باشد، ریشه در محاسبات سیاسی و نگرانی از تبعات داخلی برای دولت ترامپ دارد.

جنگ رمضان نشان داد تنگه هرمز دیگر صرفاً یک گذرگاه انرژی نیست، بلکه مهم‌ترین اهرم ژئوپلیتیکی ایران در معادلات پس از جنگ است. اعتراف ترامپ به نقش تعیین‌کننده هرمز در توقف درگیری‌ها و تحولات اخیر کشتیرانی، این آبراه را به یکی از اصلی‌ترین محورهای مذاکرات احتمالی تهران و واشنگتن تبدیل کرده است.

در میانه مذاکرات تهران-واشنگتن، دریابان علی شمخانی دبیر شورای دفاع در گفتگوی اختصاصی با شبکه الجزیره قطر و همزمان با تلاش تل‌آویو برای برهم‌زدن مسیر دیپلماسی با ترسیم واقعیت‌های میدانی و راهبردی تأکید کرد که هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران بدون پشتوانه مستقیم آمریکا ناممکن است و هزینه هر خطای محاسباتی برای آغازگر آن، سنگین خواهد بود.

در حالی که آمریکا همزمان با مذاکرات هسته‌ای بر طبل گزینه نظامی می‌کوبد، افشاگری وزیر خارجه ترکیه درباره جنگ 12 روزه، واقعیتی متفاوت را آشکار می‌کند؛ هراس واشنگتن از پاسخ ایران و ترجیح جنگ ادراکی به تقابل واقعی، نشانه‌ای از فرسایش راهبرد تهدید است.

تحلیلگران آمریکایی معتقدند هرگونه حمله آمریکا به ایران اشتباه بزرگی خواهد بود، زیرا توان موشکی ایران بسیار پیشرفته و بازدارنده است.

عقب‌نشینی ناوگروه «آبراهام لینکلن» تا فاصله حدود 1400 کیلومتری از چابهار، فقط یک جابه‌جایی دریایی نیست و می تواند نشانه‌ای از اصلاح محاسبات پرریسک واشنگتن در برابر اراده پاسخ ایران باشد. همزمانی این تحول با سیگنال‌های مذاکره، از یک بازی چندلایه فشار و دیپلماسی حکایت دارد.